ABD, Suudi Arabistan'a 24,3 milyar dolarlık savaş uçağı satışının önünü açtı

El Monitör'ün haberine göre bu satış, ABD'nin politikasında önemli bir değişikliğe işaret edecek, Ortadoğu'daki askeri güç dengesini potansiyel olarak değiştirecek ve Washington'ın müttefiki işgalci rejimin "nitelikli askeri üstünlüğünü" koruma tanımını sınayacak.

Suudi Arabistan, 2025 yılının başlarında ABD Başkanı Donald Trump'a doğrudan jet talebinde bulunmuştu ve uzun zamandır Lockheed Martin'in savaş uçağıyla ilgileniyordu.

Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, tahmini 24,3 milyar dolarlık satış, 48 adet askeri uçağı ve 49 adet Pratt & Whitney motorunun yanı sıra iletişim ekipmanları, yedek parçalar ve diğer destek malzemelerini de içerecek.

Washington, Ortadoğu'ya silah satışlarını, işgalci rejimin "nitelikli askeri üstünlüğünü" korumasını sağlayacak şekilde değerlendiriyor; bu da işgalin bölgesel Arap devletlerinden daha gelişmiş ABD silahlarına sahip olmasını fiilen garanti ediyor.

Düşman tespitinden kaçınmasını sağlayan gizlilik teknolojisiyle üretilen F-35, dünyanın en gelişmiş savaş uçağı olarak kabul ediliyor. İşgal rejimi, on yıldır bu uçağı kullanıyor, birçok filo kurdu ve bu silah sistemine sahip olan rejim olarak Orta Doğu'da işgalini sürdürüyor.

ABD silahlarının en büyük müşterisi olan Suudi Arabistan, hava kuvvetlerini modernize etmek ve özellikle İran'dan gelen bölgesel tehditlere karşı koymak amacıyla yıllardır bu savaş uçağını talep ediyordu. Krallığın iki filo oluşturacak bu uçaklar için yaptığı yeni girişim, Trump yönetiminin Riyad ile savunma işbirliğini derinleştirmeye açık olduğunu işaret etmesiyle aynı zamana denk geliyor. Suudi Hava Kuvvetleri, Boeing F-15'ler, Avrupa yapımı Tornadolar ve Typhoon'lar da dahil olmak üzere çeşitli savaş uçakları kullanıyor.

F-35 meselesi, daha geniş diplomatik çabalarla da iç içe geçmişti. Eski ABD Başkanı Joe Biden'ın yönetimi, Riyad'ın işgal rejimi ile ilişkilerini normalleştirmesini de içeren kapsamlı bir anlaşmanın parçası olarak Suudi Arabistan'a F-35 sağlama olasılığını daha önce araştırmıştı, ancak bu çabalar sonuçta sonuçsuz kaldı.

Trump, göreve döndüğünden beri Suudi Arabistan'a silah satışını öncelik haline getirdi. 2025 yılında Amerika Birleşik Devletleri, krallığa yaklaşık 142 milyar dolar değerinde bir silah paketi satmayı kabul etti; Beyaz Saray bunu Washington'ın bugüne kadar yaptığı "en büyük savunma işbirliği anlaşması" olarak nitelendirdi.

Kongre incelemesi, herhangi bir F-35 satışına zorluklar getirebilir. Milletvekilleri daha önce Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın 2018'deki öldürülmesinin ardından Riyad ile yapılan silah anlaşmalarını sorgulamıştı ve Kongre üyelerinden bazıları krallıkla askeri işbirliğinin derinleştirilmesine hâlâ temkinli yaklaşıyor.

Suudi Arabistan, Veliaht Prens Muhammed bin Salman'ın Vizyon 2030 gündemi kapsamında iddialı ekonomik ve askeri modernizasyon planları izliyor. Krallık, son yıllarda Washington ile on yıllardır süregelen güvenlik ilişkisini sürdürürken savunma ortaklıklarını çeşitlendirmeye çalışıyor. (İLKHA)