ABD’nin Nagazaki’ye atom bombalı saldırısının 80. yıl dönümü

ABD’nin Japonya’ya gerçekleştirdiği 2’nci atom bombası saldırısında hayatını kaybedenler, felaketin 80’inci yıl dönümünde Nagazaki Barış Parkı’nda düzenlenen törenle anıldı.
ABD’nin Japonya’ya karşı gerçekleştirdiği 2’nci atom bombası saldırısının 80’inci yıl dönümünde Nagazaki Barış Parkı’nda anma töreni düzenlendi. Törene saldırıdan sağ kurtulan savaş mağdurları (Hibakusha), hayatını kaybedenlerin yakınları, siyasiler, 94 ülkeden temsilciler ve halktan oluşan yaklaşık 2 bin 600 kişi katıldı. "Fat Man" (Şişman Adam) isimli atom bombasının Nagazaki’ye atıldığı saat 11.02’de saldırıda hayatını kaybedenler için saygı duruşunda bulunuldu. Törende, saldırıda hayatını kaybeden 201 bin 942 ismin yer aldığı liste Barış Anıtı’na bırakıldı. Bu seneki listede geçtiğimiz yıl hayatını kaybeden 3 bin 167 kişinin isimleri de yer aldı.

Nagazaki Belediye Başkanı Suzuki, Barış Deklarasyonu’nu okudu
Törende Barış Deklarasyonu’nu okuyan Nagazaki Belediye Başkanı Shiro Suzuki, Nagazaki’ye atom bombası atılmasının üzerinden 80 yıl geçtiğini belirterek benzer acıları bir daha yaşanmaması gerektiğini vurguladı. Dünyanın dört bir yanında çatışmalar, karşıtlıklar ve bölünmelerin giderek şiddetlendiğine dikkat çeken Suzuki, "Artık güce güçle karşılık verilen anlaşmazlıklara son verilmelidir. Bu yolda devam edersek, kendimizi bir nükleer savaşın içine atmış olacağız. İnsanlığın varoluşunu tehdit eden bu kriz, artık yeryüzünde yaşayan herkesin kapısına dayanmış durumda" uyarısında bulundu. Herkesi nükleer silahları yasaklama çağrısı yapan hibakusha’ların sesini duymaya davet eden Suzuki, "Tek bir kişinin gücü sınırlı olabilir, ancak bir araya gelirsek geleceğe giden yolu açacak büyük bir güç doğar. Hibakusha’lar, eylemleriyle bunu bize göstermiştir" şeklinde konuştu.

Dünya liderlerine çağrı
Dünya ülkelerinin iletişim ve diyalog yoluyla güven inşa etmesi gerektiğini vurgulayan Suzuki, bu yılın aynı zamanda "gelecek nesilleri savaş felaketinden kurtarma" kararlılığıyla kurulan Birleşmiş Milletler’in (BM) 80’inci kuruluş yıl dönümü olduğunu hatırlattı. Tüm dünya liderlerine ve küresel vatandaşlara seslenen Suzuki, "Sizleri, BM Şartı’nın temel değerlerine geri dönmeye, çok taraflılığı ve hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmeye çağırıyorum" ifadelerini kullandı.

"Japonya hükümeti nükleer silahsızlanma çabalarına liderlik etmeli"
Gelecek yıl yapılacak Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) gözden geçirme konferansının insanlığın geleceğini belirleyebilecek kritik bir an olacağının altını çizen Suzuki, "Nagazaki’yi atom bombasının hedefi olan son yer yapmak için, nükleer silahların kaldırılması adına somut bir yol haritası ortaya koymak şarttır. Artık ertelemeye tahammül kalmamıştır" dedi. Japonya hükümetine seslenen Suzuki, "Üç nükleer silahsızlanma ilkesini (üretmeme, sahip olmama, ülkeye sokmama) ve anayasada yer alan barış anlayışını kararlılıkla savunun. Nükleer Silahların Yasaklanması Antlaşması’nı (TPNW) en kısa sürede imzalayıp onaylayın. Bu doğrultuda, nükleer caydırıcılığa dayanmayan bir güvenlik politikasına geçiş için liderlik gösterin ve örneğin Doğu Asya’da nükleer silahlardan arındırılmış bölgeyi kurun" ifadelerini kullandı. Ortalama yaşı artık 86’nın üzerinde olan hibakusha’ların nükleer silahsız bir dünya hayalini gerçekleştirmek için daha fazla zamanının kalmadığını hatırlatan Suzuki, "Nagazaki’yi atom bombası atılan son yer yapmak ve ebedi dünya barışını tesis etmek için küresel vatandaşlarla el ele vererek tüm gücümüzle nükleer silahların yasaklanması için çalışacağız" dedi.

Ishiba: "Nükleer silahsız dünya için çalışmaya devam edeceğiz"
Japonya Başbakanı Shigeru Ishiba ise törende yaptığı konuşmada, 80 yıl önce bugün Nagazaki’nin atom bombası saldırısı ile yok olduğunu hatırlatarak, "80 yıl sonra uluslararası toplumda nükleer silahsızlanma konusundaki yaklaşımlar bakımından bölünme artarken, son derece zorlu bir güvenlik ortamıyla karşı karşıyayız" dedi. Savaşta nükleer yıkımın dehşetini yaşamış tek ülke olan Japonya’nın görevinin "nükleer savaşsız bir dünya" ve "nükleer silahsız bir dünya" için uluslararası topluma öncülük etmek olduğunun altını çizen Ishiba, "Üç nükleer ilkeye sıkı sıkıya bağlı kalarak, adım adım, istikrarlı biçimde nükleer silahsız dünyayı gerçeğe dönüştürmek için çalışmaya devam edeceğiz" diye konuştu.

Ishiba diyalog ve işbirliği vurgusu yaptı
Ishiba, uluslararası nükleer silahsızlanma ve nükleer silahların yayılmasını önleme çabalarının ana dayanağının Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) olduğunun söyledi. Gelecek yıl yapılacak NPT gözden geçirme konferansının büyük önem taşıdığını belirten Ishiba, "Japonya olarak, Hiroshima Eylem Planı temelinde, hem nükleer silaha sahip ülkeleri hem de sahip olmayanları en üst düzeyde diyalog ve işbirliği ruhunu göstermeye, birlikte hareket ederek anlamlı bir sonuç için çalışmaya kararlılıkla teşvik edeceğiz. Ayrıca gerçekçi ve uygulanabilir tedbirleri ileriye taşımayı sürdüreceğiz" şeklinde konuştu.

"Japonya nükleersiz dünya için elinden geleni yapacak"
Atom bombalarının yol açtığı acıları anlamanın ve anlatmanın nükleer silahsızlanma çabalarının başlangıç noktası olduğunu söyleyen Ishiba, Nihon Hidankyo’nun (Japonya Atom ve Hidrojen Bombası Mağdurları Konfederasyonu), geçen yıl Nobel Barış Ödülü’ne layık görülmesini "son derece anlamlı" olarak niteledi. Yaşı ilerlemiş olan Hibakusha’ların sağlık ve refahına yönelik kapsamlı destekleri sürdüreceklerini ifade eden Ishiba, "Japonya’nın nükleer savaşsız ve nükleer silahsız bir dünya ile ebedi barışın sağlanması için elinden geleni yapacağına bir kez daha söz veriyorum" ifadelerini kullandı.

Guterres: "Nükleer silahların gölgesi üzerimize çökmüş durumda"
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ise BM Silahsızlanma İşlerinden Sorumlu Yüksek Temsilcisi ve BM Genel Sekreter Yardımcısı Izumi Nakamitsu tarafından okunan mesajında Nagazaki’nin dünya için bir umut ışığı olduğunu söyledi. Bu yılın aynı zamanda BM’nin 80’inci kuruluş yıldönümü olduğunu hatırlatan Guterres, "Nükleer silahsızlanmanın, BM Genel Kurulu’nun ilk kararı olması tesadüf değildir. 80 yıl sonra, bu hedef hala en büyük önceliğimizdir" dedi. Tüm çabalara rağmen nükleer silahların dünya için risk oluşturmaya devam ettiğini vurgulayan Guterres, "Ne var ki bugün, nükleer silahların gölgesi yeniden üzerimize çökmüş durumda. Bu silahlar, ulusal güvenlik stratejilerinin merkezine geri döndü ve baskı aracı olarak sergileniyor. Öte yandan, askeri harcamalar rekor seviyelere ulaşırken barışa ve sürdürülebilir kalkınmaya yapılan yatırımlar geriliyor" hatırlatmasında bulundu. Buna rağmen nükleer silahsızlanmaya dönük umut verici işaretler olduğunu ifade eden Guterres, Nihon Hidankyo’nun (Japonya Atom ve Hidrojen Bombası Mağdurları Konfederasyonu), geçtiğimiz yıl Nobel Barış Ödülü’ne layık görülmesini buna örnek olarak gösterdi.

Nükleer silahsız dünya için iş birliği çağrısı yaptı
Dünya barışı ve güvenliğinin silahlanma yarışı ile sağlanamayacağının altını çizen Guterres, "Diyalog, diplomasi, güven artırıcı önlemler, şeffaflık, silah kontrolü ve silahların azaltılması gibi kanıtlanmış silahsızlanma yöntemlerine bağlı kalmalıyız" uyarısında bulundu. Ülkelerin nükleer silahsız bir dünya için harekete geçmesi gerektiğini belirten Guterres, "Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’nı (NPT) merkezine alan küresel silahsızlanma düzeni güçlendirilmeli ve Nükleer Silahların Yasaklanması Antlaşması’nın (TPNW) sağladığı ivmeden yararlanılmalıdır" dedi. Geçmişte yaşanan acıları bugünü ve yarını barış içinde inşa etmek için herkese ilham vermesi gerektiğini söyleyen Guterres, "Haydi, nükleer silahlardan arınmış bir dünya için acilen birlikte çalışalım" çağrısı yaptı.

200 bini aşkın insan hayatını kaybetmişti
ABD’nin atom bombası saldırılarında 200 bini aşkın kişi ölmüştü
ABD dünyanın ilk atom bombası saldırısını 6 Ağustos 1945’te Japonya’nın Hiroşima şehrine gerçekleştirmiş, 9 Ağustos’ta ise Nagazaki 2’nci atom bombasının hedefi olmuştu. Saldırılarda toplam 200 bini aşkın kişi hayatını kaybederken, takip eden yıllarda da binlerce savaş kurbanı radyasyon kaynaklı hastalıklara maruz kalmıştı.