Afetlere bireysel hazırlığın önündeki en büyük engel çaresizlik algısı

İstanbul Aydın Üniversitesi ve Beylikdüzü Belediyesi iş birliğiyle düzenlenen "Afetlere Karşı Bireysel Hazırlıkta Yerel Yönetimler ve STK’ların Rolleri Çalıştay" raporu yayınlandı. Rapora göre afetlere karşı bireysel hazırlık sürecinde siyasi tartışmalar, maddi kısıtlamalar ve çaresizlik algısı en önemli engellerler olarak belirlendi.
Anadolu Kültür Eğitim Vakfı (AKEV), Beylikdüzü Belediyesi Afet İşleri Müdürlüğü, İstanbul Aydın Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bölümü ile Afet Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi (AFAM) tarafından gerçekleştirilen çalıştayda 14 ilçe belediyesi, 24 sivil toplum kuruluşu, 12 üniversiteden 200’ün üzerinde akademisyen ve uzman bir araya geldi.
İstanbul Vali Yardımcısı Mahmut Hersanlıoğlu, İstanbul AFAD Müdürü Prof. Dr. Haluk Özener ve İstanbul Aydın Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İbrahim Hakkı Aydın’ın da katıldığı çalıştayın açılış konuşmasını yapan Beylikdüzü Belediye Başkanı Mehmet Murat Çalık, "Afetlere karşı bireysel hazırlık bir tercih değil, bir zorunluluktur. Toplum olarak bu bilinci geliştirmezsek afetlerde yaşanan kayıpların önüne geçemeyiz. Eğitimleri teoride bırakmadan herkesin günlük yaşamında uygulayabileceği hale getirilmesinde yerel yönetimler olarak üstlenilmesi gereken sorumluluklarımız var" dedi.

Afet bilincinde karşılaşılan engeller
Çalıştayda afetlere hazırlıkta bireylerin rolü, mevcut eğitim sistemleri, maddi engeller ve kamu kurumları arasındaki koordinasyon eksiklikleri gibi kritik konular ele alındı ve afetlere karşı bireysel hazırlık konusunda eksiklikler masaya yatırıldı. Uzmanlar, toplumun afetlere karşı bilinçlenmesi için yürütülen çalışmaları değerlendirdi ve bireylerin afetlere yönelik hazırlık süreçlerinde karşılaştıkları sekiz temel engel ise şöyle belirledi:
"Psikolojik Engeller: Çaresizlik algısı bireylerin afet bilinci geliştirmesini engelliyor.
Siyaset Üstü Yaklaşım Eksikliği: Afet yönetimi, siyasi tartışmaların dışında ele alınmalı.
Standart Eksikliği: Afet eğitimlerinde ortak bir standardın oluşturulması gerekiyor.
Maddi Kısıtlamalar: Yapı güçlendirme ve afet çantası temini gibi konularda destek mekanizmaları geliştirilmeli.
Eğitim Uygulamamalarındaki Eksiklikler: Tatbikatlar ve uygulamalı eğitimlere ağırlık verilmeli.
Vatandaşlık Bilinci Eksikliği: Afet hazırlığı bireysel sorumluluk olarak benimsenmeli.
Eğitim Değerlendirme Yetersizliği: Verilen eğitimlerin etkinliği düzenli olarak ölçülmeli ve geliştirilmeli."
Uzmanlardan çözüm önerileri
Uzmanlar, afetlere bireysel hazırlığın önündeki en büyük engelin çaresizlik algısı olduğunu belirterek bilinçli önlemlerle kayıpların azaltılabileceğini vurguladı. Afet eğitimlerinin yaygın olmasına rağmen uygulamaya dönüşmediği, bu nedenle teorik bilginin yanı sıra tatbikat ve görsel eğitimlerin artırılması gerektiği ifade edildi. Afet yönetiminin siyasi tartışmalardan bağımsız ele alınması, yerel yönetimler, STK’lar ve üniversitelerin iş birliği yapması gerektiği üzerinde duruldu. Bireylerin ekonomik yetersizlikler nedeniyle önlem almakta zorlandığı, bu nedenle destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Afet bilincinin erken yaşta kazandırılması için eğitimin ilkokuldan itibaren müfredata eklenmesi önerildi. Farklı kurumlar arasında standart eksikliğinin karmaşaya yol açtığı, afet eğitimlerinde ortak bir çerçevenin oluşturulmasının şart olduğu dile getirildi. Bireysel afet hazırlığının bir vatandaşlık görevi olduğu, kentlerin afetlere hazır hale getirilmesi için bireylerin sorumluluk alması gerektiği vurgulandı. Ayrıca, verilen eğitimlerin etkinliğinin düzenli olarak ölçülmesi ve afet bilincinin sadece afet dönemlerinde değil, yıl boyunca sürekli gündemde tutulması gerektiği belirtildi.