Akbank’tan kadınların iş hayatında karşılaştığı engelleri görünür kılan araştırma

Akbank’ın Futurebright ile yürüttüğü ‘İş Hayatında Kadın Araştırması’, kadınların iş gücünden bireysel tercihlerle değil, yapısal uyumsuzluklar nedeniyle uzaklaştığını ortaya koydu. Araştırma, hamileliğin kariyer riski olarak algılanmasından, ücret eşitsizliğine kadar pek çok başlıkta sistemsel risklere işaret ediyor.

Akbank, toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadının güçlenmesi alanında hem kurumsal hem de toplumsal ölçekte attığı somut adımlarla bankacılık sektöründe ve iş dünyasında önemli bir model ortaya koyuyor. Banka, kurum içi uygulamalarından eşitlik odaklı toplumsal programlarına, yenilikçi finansman araçlarından mentorluk ve dönüşüm programlarına kadar uzanan bütüncül yaklaşımıyla eşitliği çalışmalarında önceliklendiriyor.
Bu yaklaşımın bir yansıması olarak, banka, Futurebright iş birliğiyle ‘İş Hayatında Kadın Araştırması’nı gerçekleştirdi. Araştırma, Türkiye’de kadınların çalışma hayatında karşılaştığı yapısal engelleri net biçimde ortaya koyuyor.
Akbank Hazine ve Finansal Kurumlar Genel Müdür Yardımcısı ve Akbank Çeşitlilik, Hakkaniyet ve Kapsayıcılık Lideri Şebnem Muratoğlu, konuya ilişkin açıklamasında şunları söyledi: "Eşitlik, yalnızca temsil oranlarını artırmak değil; kültürü, süreçleri ve finansal ekosistemi yeniden tasarlamak demektir. ‘İş Hayatında Kadın Araştırması’ da bunu net bir şekilde görünür kılıyor; kadınlar çalışmak istemedikleri için değil, sistem onların ihtiyaçlarına uygun olmadığı için çalışma hayatından uzaklaşıyor. Çalışan kadınların yüzde 58’inin işte başarılı olmak için maskülen davranmak zorunda hissetmesi, her üç kadından birinin hamilelik haberini kariyer riski olarak görmesi, sorunun bireysel değil, yapısal olduğunu ortaya koyuyor. Banka olarak bu alanda dönüşüm için sorumluluk almaya, bütüncül bir modelle öncü çözümler geliştirmeye devam edeceğiz."
Kadınları iş yaşamından uzaklaştıran faktörler saptandı
Çalışan kadın ve erkekler, çalışmaya ara vermiş kadınlar ve 14-24 yaş arası öğrencilerle gerçekleştirilen ‘İş Hayatında Kadın Araştırması’na Türkiye genelinde 2 bin 153 katılımcının görüşleri yön verdi. Buna göre, çalışan kadınların yüzde 20’si çalışmayı ‘güçlü ve yeterli hissetmek’ ile ilişkilendirirken, yüzde 10’u saygı ve değer görmeyi iş hayatıyla bağdaştırıyor.
Bununla birlikte sistemsel engeller de dikkat çekiyor:
Erkeklerin yüzde 46’sı, liderlik rollerine erkeklerin daha çok yakıştığını düşünüyor.
10 kadından 7’si, iş hayatında yaşanan olumlu ya da olumsuz gelişmelerin kadınların özel hayatını daha fazla etkilediği görüşünde.
Araştırma ayrıca kadınların aynı pozisyonda çalıştıkları erkek meslektaşlarına kıyasla ücret konusunda eşit davranılmadığını hissettiklerini ortaya koyuyor.
Akbank, eşitlik odaklı kurumsal kültür inşa ediyor
Banka, araştırmada ortaya konan yapısal sorunlara karşı kurum içinde güçlü bir model inşa ediyor. Yetkinlik temelli işe alım süreçleri, kapsayıcı performans sistemleri ve iş-yaşam dengesini gözeten esnek izin politikaları, bakanın kurumsal kültürünü şekillendiren temel unsurlar arasında yer alıyor. Bağımsız denetimlerle doğrulanan eşit işe eşit ücret politikası ise bankanın bu alandaki kararlılığının somut bir göstergesi.
Böylece bankada çalışanların yüzde 53’ünü kadınlar oluştururken, STEM rollerindeki kadın çalışan oranı ise yüzde 36. Aynı zamanda 2025’te terfi eden Akbanklı çalışanların yüzde 54’ünü kadınlar oluşturdu. Aynı dönemde yeni işe alınan çalışanlar içinde kadın oranı yüzde 47 olarak gerçekleşti.
Bankada liderlik rollerinde de kadınlar güçlü bir konuma sahip. Yüzde 57 kadın lider oranı ile banka, 2025 OMFIF Cinsiyet Dengesi Endeksi’nde dünyada 8’inci sırada ve Türkiye’nin tek temsilcisi konumunda yer aldı. Banka, Yönetim Kurulu Çeşitlilik Politikası kapsamında 2027 yıl sonuna kadar yönetim kurulundaki kadın üye oranını ise en az yüzde 30’a yükseltmeyi taahhüt ediyor.
Yapısal sorunlara kapsayıcı çözümler üretiyor
Araştırmaya göre, her 5 kadından 1’i çocuk veya aile bakımı nedeniyle iş hayatından ayrılıyor. Her üç kadından biri hamilelik haberini aldığında mevcut pozisyonunu sürdüremeyeceğini düşünüyor. Bu veriler, anneliğin kadınlar için bir "kariyer alarmına" dönüştüğünü gösterirken; banka, annelerin iş hayatına dönmesi için hem banka genelinde öncü uygulamaları hayata geçiriyor hem de toplumsal dönüşüm için inisiyatifler yürütüyor.
Bankada doğum sonrası işe dönüş süreci mentorluk sistemiyle desteklenirken, tüm ebeveynler esnek ve hibrit çalışma modelleri, refakat ve okul-karne izinleri ile eşit bakım yaklaşımını güçlendiren babalık izni gibi uygulamalardan yararlanıyor. İkinci Bahar ve Yeniden Başlasın programları ise bakım sorumlulukları nedeniyle kariyerine ara veren kadınların iş hayatına dönüşünü destekliyor.
Banka ayrıca kadınların kariyer yolculuğunun farklı aşamalarına yönelik programlar yürütüyor. Rol Model Akbanklı programı ile kadınların toplumun her alanında görünürlüğüne katkı sağlamayı hedeflerken, Teknolojide Güçlü Kadınlar projesi ve Teknolojide Kadın Derneği iş birlikleriyle STEM alanındaki cinsiyet dengesizliğinin azaltılmasına yönelik çalışmalar sürdürülüyor.
Bunun yanı sıra Akbank Dönüşüm Akademisi ve Akbank Gençlik Akademisi çatısı altında düzenlenen eğitim ve gelişim programlarıyla girişimci ve genç kadınların kariyer ve liderlik yolculukları destekleniyor.
Bankanın, toplumsal cinsiyet eşitliği alanında dönüşüm ve kapsayıcılık odaklı çalışmalarını kararlılıkla sürdüreceği belirtildi.