Avrupa'dan Ukrayna'da savaş sonrası işgal hazırlığı

Fransa ve İngiltere öncülüğünde yürütülen tatbikat, Avrupa'nın savaş sonrası Ukrayna üzerindeki askerî ve siyasi etkisini koruma arayışını bir kez daha gündeme taşıdı. Polonya'nın güneydoğusunda gerçekleştirilen ve 9 Kasım'da başlayan iki haftalık tatbika

Fransa ve İngiltere öncülüğünde yürütülen tatbikat, Avrupa'nın savaş sonrası Ukrayna üzerindeki askerî ve siyasi etkisini koruma arayışını bir kez daha gündeme taşıdı.

Polonya'nın güneydoğusunda gerçekleştirilen ve 9 Kasım'da başlayan iki haftalık tatbikata 9 Avrupa ülkesinden yaklaşık 2 bin 800 asker katılıyor. Türkiye ise İstanbul üzerinden tatbikata iştirak ediyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ülkesinden yaklaşık bin 100 askerin bölgede konuşlandırıldığını açıklarken, tatbikatta kara, hava ve deniz unsurlarının birlikte faaliyet yürüttüğünü belirtti.

NATO bünyesinde gerçekleştirilmeyen tatbikat, Ukrayna'ya destek veren 37 ülkenin oluşturduğu "Gönüllüler Koalisyonu"nun askerî kapasitesini test etmeyi amaçlıyor. Fransa ve İngiltere'nin öncülük ettiği girişim, olası bir ateşkes sonrasında binlerce Avrupa askerinin Ukrayna'ya sevk edilmesine yönelik hazırlıkların önemli bir aşaması olarak değerlendiriliyor.

Avrupa ülkeleri, söz konusu askerî hazırlıkları Ukrayna'da barışın ve güvenliğin sağlanması gerekçesiyle savunurken, Moskova açısından bu planların ülke sınırlarına yakın bölgelerde Batı askerî varlığının kalıcı hale getirilmesi anlamına gelebileceği belirtiliyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin daha önce Ukrayna topraklarında bulunacak yabancı askerlerin "meşru hedef" kabul edileceği uyarısında bulunmuştu.

Tatbikat kapsamında askerî birliklerin Polonya üzerinden sevkiyatı, lojistik koordinasyon, ortak komuta-kontrol faaliyetleri, insansız hava araçlarına karşı savunma, siper savaşı ve hava sahasının yeniden açılmasına yönelik operasyonlar gerçekleştiriliyor. Savaş uçakları ve havada yakıt ikmal uçakları da olası bir Ukrayna konuşlandırması için hazırlık kapsamında kullanılıyor.

İngiliz Tuğgeneral Campbell Close, tatbikatın binlerce askerin ve askerî teçhizatın bölgeye sevk edilme kapasitesini test ettiğini söyledi. Close, oluşturulması planlanan gücün savunma amaçlı olduğunu öne sürse de İngiltere merkezli askerî düşünce kuruluşu RUSI'den Ed Arnold, böyle bir gücün kendi personelini koruyabilmek için dahi muharip kapasiteye ihtiyaç duyacağını ifade etti.

Avrupa, Ukrayna üzerinden Rusya ile karşı karşıya gelme riskini büyütüyor

Gönüllüler Koalisyonu'nun temel hedeflerinden biri, Ukrayna'ya NATO'nun 5'inci maddesine benzer güvenlik garantileri sağlamak. NATO'nun kolektif savunma mekanizmasının Ukrayna için devreye sokulamaması üzerine Fransa ve İngiltere, ayrı bir Avrupa askerî gücü oluşturulması yönündeki planlarını ilerletiyor.

Söz konusu gücün ateşkes sonrasında Ukrayna ordusunun yeniden yapılandırılmasına, hava sahasının güvenliğinin sağlanmasına ve Karadeniz'deki mayınların temizlenmesine katkıda bulunması öngörülüyor. Ancak bu birliklerin doğrudan barışı koruma veya ateşkesi denetleme görevi üstlenmeyeceği belirtiliyor.

Öte yandan Berlin'de Ukrayna ve yaklaşık 40 ülkenin temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirilen görüşmelerde de savaş sonrası güvenlik düzenlemeleri ele alındı. ABD Başkanı Donald Trump'ın temsilcileri Jared Kushner ve Steve Witkoff da toplantılara katılarak Washington'un Rusya ile yürüttüğü temaslar hakkında Avrupalı liderlere bilgi verdi.

ABD temsilcisi Kushner, Rusya'nın savaş sonrası Ukrayna için NATO benzeri güvenlik garantilerine sıcak baktığını düşündüğünü söyledi. Ancak bu garantilerin hangi biçimde uygulanacağı ve Moskova ile Kiev'in olası düzenlemeleri kabul edip etmeyeceği henüz netlik kazanmadı.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise Polonya'daki tatbikatın, Gönüllüler Koalisyonu'nun ABD ile birlikte barışın güvence altına alınmasına katkıda bulunmaya hazır olduğunu gösterdiğini savundu.

Bütün bu gelişmeler, Avrupa'nın bir yandan barış ve güvenlik söylemini öne çıkarırken diğer yandan Ukrayna'da savaş sonrası askerî varlığını tesis etmek için hazırlıklarını hızlandırdığını ortaya koyuyor. Rusya'nın yabancı askerlerin Ukrayna'da konuşlandırılmasına yönelik sert tutumu dikkate alındığında, Avrupa'nın bu girişiminin savaşın sona ermesinden sonra da bölgede yeni bir askerî gerilim çıkarma potansiyeli taşıdığı görülüyor. (İLKHA)