Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için 2 bin 500 lira olarak belirlenen nikah ücretini yabancı uyruklular için 25 bin lira olarak uygulayan Çanakkale Belediyesine, ayrımcılık yasağını ırk ve etnik köken teme
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için 2 bin 500 lira olarak belirlenen nikah ücretini yabancı uyruklular için 25 bin lira olarak uygulayan Çanakkale Belediyesine, ayrımcılık yasağını ırk ve etnik köken temelinde ihlal ettiği gerekçesiyle üst sınırdan 256 bin 357 lira idari para cezası verdi.
Belediye savunmasında yabancı evlilik işlemlerinin e-Belediye modülü dışında kalması nedeniyle daha fazla personel, zaman ve konsolosluk teyidi gibi idari kaynak gerektirdiğini, ayrıca çevre illerden gelen yoğun yabancı talebinin yerel vatandaşların hizmet almasını aksattığını öne sürdü. Ancak TİHEK yaptığı resen incelemede, belediyenin bahsettiği ek mali yükü ve yoğunluk iddialarını somut verilerle kanıtlayamadığını vurguladı.
Kurul, hem 2025 hem de yürürlükteki 2026 Mali Yılı Ücret Tarifesi’nde yer alan bu 10 katlık fahiş farkın evlenme hakkına erişim bakımından orantısız, makul gerekçeden uzak ve 6701 sayılı Kanun kapsamında net bir ayrımcılık olduğuna hükmetti.
TİHEK’in Çanakkale Belediyesi kararının hukuki boyutu
İdari para cezası bağlayıcı, yargı yolu açık.
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’nun (TİHEK) Çanakkale Belediyesi’ne verdiği 256 bin 357 liralık idari para cezası, kurumun kararlarının yasal gücünü ve belediyelerin bu kararlara karşı izleyebileceği hukuki yolları gündeme getirdi.
6701 sayılı Kanun çerçevesinde TİHEK’in verdiği idari para cezaları kesin idari işlem niteliğinde olup tebliğ edildiği andan itibaren bağlayıcıdır. Belediyeler, yürütmeyi durdurma kararı alınmadıkça cezayı ödemekle yükümlüdür. Ayrıca ödenen ceza kamu zararı sayılabileceği için, kararın alınmasında imzası bulunan belediye meclis üyelerine veya uygulayan bürokratlara rücu edilmesi mümkündür.
Çanakkale Belediyesi’nin önünde iki yasal yol bulunmaktadır:
TİHEK’e yeniden inceleme başvurusu: Tebliğden itibaren 15 gün içinde yeni bilgi ve belgeler sunularak kararın kaldırılması talep edilebilir.
İdare Mahkemesinde iptal davası: Tebliğden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemesinde dava açılabilir. Dava sırasında yürütmeyi durdurma talebi kabul edilirse cezanın tahsilatı durur; reddedilirse ceza ödenmek zorundadır.
Mahkeme sürecinde belediyenin iddialarının somut belgelerle kanıtlanması ve ölçülülük ilkesine uygunluk incelenecektir. Geçmiş emsal kararlar, yabancılara yönelik fahiş ücret farklarının genellikle eşitlik ilkesine aykırı bulunarak TİHEK lehine sonuçlandığını göstermektedir. (İLKHA)