Yaklaşık 50 yıldır terzilik mesleğini sürdüren Uluslararası Esnaf Birliği (UEB) Batman İl Başkanı Mehmet Sıddık Çiftçi, İLKHA muhabirine esnaflığın geçmişten günümüze değişen yapısını, Ahilik kültürünün önemini, mahalle esnafının toplumsal hayattaki yerin
Yaklaşık 50 yıldır terzilik mesleğini sürdüren Uluslararası Esnaf Birliği (UEB) Batman İl Başkanı Mehmet Sıddık Çiftçi, İLKHA muhabirine esnaflığın geçmişten günümüze değişen yapısını, Ahilik kültürünün önemini, mahalle esnafının toplumsal hayattaki yerini ve yeni neslin mesleklere bakışını değerlendirdi.
Çiftçi, dürüst ticaretin öneminden e-ticaretteki koşulsuz iade uygulamasına kadar esnafın karşı karşıya olduğu sorunları anlattı.
Esnaflığın yalnızca ticari bir faaliyet olmadığını, aynı zamanda toplumsal dayanışma ve güvenin önemli unsurlarından biri olduğunu belirten Çiftçi, küçük esnafın korunması, mesleklerin gelecek nesillere aktarılması ve çocukların erken yaşta bir meslek öğrenmesi gerektiğini vurguladı.

Mehmet Sıddık Çiftçi
"Ahilik kültürünü yeniden kazanmamız lazım"
Esnaflığın toplumun önemli değerlerinden biri olduğunu belirten Çiftçi, ticarette güvenilirlik ve dürüstlüğün temel ölçü olması gerektiğini söyledi.
Çiftçi "Esnaflık, toplumun önemli değerlerinden bir tanesidir. Onun için esnafın güvenilir olması, dürüst olması ve sağlam ticaret yapması çok önemlidir. Eskiye göre Ahilik kültürümüzde bir zayıflama olmuştur. Ancak bu zayıflık, yeniden kazanamayacağımız anlamına gelmiyor. Biz bunu tekrar kazanmamız lazım. Çünkü Ahilik ahlakı, Ahilik kültürü başlı başına bir değerdir. Bütün esnafımızın bu kültürü kazanmak için uğraşması, mücadele etmesi lazım." dedi.
"Küçük esnafımıza sahip çıkmamız lazım"
Ticaretin küreselleşmesi ve zincir marketlerin yaygınlaşmasıyla mahalle esnafının eski gücünü kaybettiğini ifade eden Çiftçi, şöyle devam etti:
"Ticaret globalleşince, büyüyünce ve hızlanınca haliyle mahalle esnafı küçüldü. Bununla beraber mahalle esnafı, toplumun dinamiklerinden bir tanesiydi. Yani bizim mahalle bakkalımız bütün komşularının çocuklarını tanıyordu. Hem sahip çıkıyordu hem de toplumsal dayanışma sağlıyordu. Zincir marketlerin ve süpermarketlerin ardından bu kültür çok zayıfladı. Biz bunu tekrar kazanmamız lazımdır. Küçük esnafımıza sahip çıkmamız lazım. Küçük esnafımızı bu konuda güçlendirip tekrar eski hâline, eski ivmesine ve eski gücüne ulaştırmamız lazım ki toplumsal dayanışma kaybolmasın, devam etsin."

"Her çocuğumuzu bir meslek sahibi yapmamız lazım"
Yeni neslin esnaflık ve sanatkârlık mesleklerine ilgisinin azalmasının önemli bir sorun olduğunu belirten Çiftçi, şunları söyledi:
"Yeni neslin esnaflığa bakışı maalesef bizim bir handikapımızdır. Sanatkârlar olarak çocuklarımızın mesleğimize devam etmesi konusunda zayıf davranıyoruz. Çoluk çocuğumuzu bu konuda yetiştirmiyoruz. İstisna yapanlar vardır ama bu yetersizdir. Onun için meslekler hem zayıflıyor hem de işlevsiz hâle geliyor. Biz bu konuda çocuklarımızın mesleğe devam etmesi ve çıraklığın sürdürülmesi üzerinde durmamız lazım. Mesleklerin yok olmaması lazım."
"Yeni neslin esnaflığa bakışı zayıflamış." diyen Çiftçi "Şu anda genelde 'Okul okuyayım, bir memur olayım.' mantığı var. Bu doğru bir mantık değildir. Biz her çocuğumuzu istisnasız bir meslek sahibi yapmamız lazım. O çocuğumuz meslek sahibi olsun, okul da okusun. O meslek, o beceri, o ticaret ona değer katacaktır, onu daha güçlü hâle getirecektir. Çocuğumuz mesleği öğrensin, ilerleyen zamanlarda okulunu da okusun; mühendis olsun, doktor olsun, avukat olsun, bir meslek sahibi olsun. Bunları da yapsın ama bir mesleği de cebinde olsun. Her hâlükârda bir mesleği olsun. Herkes doktor, mühendis veya avukat olamaz. Tüm halkımızdan isteğim, neslimizi bir mesleğe, çıraklığa verelim. Bu bir kayıp değil, o çocuk için çok büyük bir değerdir. Bunu ihmal etmememiz lazım." ifadelerini kullandı.

"Online ticaret yerel ticareti zayıflatıyor"
E-ticaretin gelişmesiyle ticarette yeni bir yönelimin ortaya çıktığını belirten Çiftçi, şu ifadelere yer verdi:
"Şimdi ticaret globalleşince, online ticaret ve e-ticaret gelişince haliyle bir yönelme oldu. Bu, ticaretin kalitesini düşürdü; bir yandan da insanlığın kalitesini düşürdü. Nasıl düşürdü? E-ticaretteki koşulsuz iade çok kötü bir şeydir. Bunun kesinlikle kalkması lazım. Koşulsuz iade insanları sahtekârlığa sürüklüyor. Bu, toplumun tamamına zarardır. Onun için yeni nesli bu konuda da yetiştirmemiz lazım. E-ticaret bir yandan kolaylık ve rahatlık sağlıyor ama yerel ticareti, yüz yüze yapılan ticareti zayıflatıyor. Onun için online ticaretin şartlarını iyileştirmemiz, sıcak satışın ise her zaman daha kıymetli olması lazım diye düşünüyorum."
"Dürüst ticaret yapan esnaf kazanır"
Esnaflıkta ahlaklı ve dürüst olmanın zaman zaman zorluklar getirdiğini ancak uzun vadede güven ve kalitenin kazandırdığını ifade eden Çiftçi "Esnafın ahlakıyla mesleğini sürdürmesinin çok büyük zorlukları vardır ama kayıp yoktur. Sürekli ahlaklı ticaret yapan, sanatkârlık yapan kazanır. Çünkü kalite önemlidir, güven önemlidir. Biz esnaflığımızdan, dürüstlüğümüzden, sağlamlığımızdan ödün vermememiz ve esnaflığımızı, sanatkârlığımızı en güzel şekilde yerine getirmemiz lazım." dedi.

"Esnafın en büyük sorunu işçi ve sanatkâr bulamamak"
Esnaf ve sanatkârların günümüzde karşılaştığı en büyük sorunlardan birinin yetişmiş eleman eksikliği olduğunu vurgulayan Çiftçi, konuşmasını şöyle tamamladı:
"Şu anda sanatkârların ve esnafın en büyük zorluğu işçi bulamamak, sanatkâr bulamamak, çalıştıracak kişi bulamamaktır. Bu durum haliyle fiyatların yükselmesine, kalitenin düşmesine ve verilen sözlerin yerine getirilememesine sebep oluyor. Tüm halkımız çocuklarını bir mesleğe verecek. Çocuklarımız çıraklık yapsın. Bu hem gelecek hayatları için hem de insanlık için bir yatırımdır. Herkes çocuğunu sevdiği bir mesleğe versin. Aşçı olur, kaynakçı olur, kaportacı olur, motorcu olur, terzi olur, berber olur... Versin, öğretsin. Hem çalışmayı öğrenir hem de piyasadaki bu eksiklik ve aksaklık giderilir. Çünkü mesleki işler çok zayıflamış. Çok fabrika, 'İşçi bulamıyorum, kapasitemin üçte biriyle çalışıyorum.' diyor. Bu durum sanatkârlar için de öyle. Şu anda elhamdülillah bir dönüş oldu, sanayilerimiz çıraklarla doldu. Sanayilerimizde çıraklarımız var ama bütün meslek dallarında durum böyle değil. Keşke tüm halkımız bütün meslek dallarına yönelse ve destek çıksa ki çıraklık gelişsin, sanatkârlık gelişsin." (İLKHA)