Apple'ın AB hamlesi boşa çıktı: Dijital tekelde rekabeti engelleyen uygulamalara mahkemeden ret

Lüksemburg merkezli Genel Mahkeme, teknoloji devinin Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamında "geçit bekçisi" (gatekeeper) olarak sınıflandırılmasına yönelik itirazını reddederek, AB'nin büyük teknoloji şirketlerinin piyasa hakimiyetini sınırlandırma politikasına destek verdi.

Karar, Mayıs 2023'te yürürlüğe giren ve Apple, Meta ile ByteDance gibi teknoloji devlerinin hukuki itirazlarına konu olan DMA'nın uygulanabilirliğini daha da güçlendirdi. Avrupa Komisyonu, söz konusu düzenleme ile büyük dijital platformların rakiplerini dışlayan uygulamalarını sınırlandırmayı, geliştiricilere daha adil rekabet ortamı sağlamayı ve tüketicilere daha fazla seçenek sunmayı hedefliyor.

Mahkeme kararında, Apple'ın App Store ve iOS işletim sisteminin "geçit bekçisi" olarak tanımlanmasına yönelik açtığı davaların reddedildiği belirtilirken, iMessage hizmetine ilişkin başvurunun ise usulden kabul edilemez olduğuna hükmedildi.

Apple ise kararın ardından DMA'yı bir kez daha eleştirdi. Şirket, düzenlemenin yasal sınırları aştığını, yıllardır oluşturdukları gizlilik ve güvenlik standartlarını zayıflatacağını ve kullanıcıları yeni risklerle karşı karşıya bırakacağını savundu. Buna karşın Apple'ın, Avrupa Komisyonu'nun rekabeti artırmaya yönelik yükümlülüklerini bugüne kadar çeşitli hukuki girişimlerle geciktirmeye çalışması uzun süredir eleştiri konusu oluyor.

Mahkeme, Apple'ın farklı cihazlarındaki uygulama mağazalarının tek bir temel platform hizmeti olarak değerlendirilmesine de onay verdi. Kararda, iPhone, iPad, Mac, Apple TV ve Apple Watch'taki uygulama mağazalarının aynı amaca hizmet ettiği; geliştiriciler ile son kullanıcıları buluşturarak yazılım dağıtımını sağladığı ifade edildi. Böylece Avrupa Komisyonu'nun tüm App Store ekosistemini tek bir platform olarak değerlendirmesinin hukuka uygun olduğu tescillendi.

Apple ayrıca iOS işletim sisteminin işletmeler için kullanıcılara ulaşmada kritik bir erişim noktası olarak tanımlanmasına da itiraz etmişti. Ancak mahkeme, Komisyon'un değerlendirmesini haklı bularak Apple'ın rakip hizmetlerle daha fazla birlikte çalışabilirlik sağlamasını öngören DMA yükümlülüklerinin geçerliliğini korudu.

Şirketin iMessage hizmetine ilişkin itirazı ise farklı bir gerekçeyle sonuçlandı. Mahkeme, iMessage'ın DMA kapsamında yükümlülük doğuran temel platform hizmetleri arasında yer almadığını, bu nedenle Apple'ın hukuki durumunu değiştiren bağlayıcı bir karar bulunmadığını belirterek başvuruyu kabul edilemez buldu.

Karar, yalnızca Apple açısından değil, DMA'ya karşı hukuki mücadele yürüten Meta ve ByteDance gibi diğer büyük teknoloji şirketleri açısından da emsal niteliği taşıyor. Böylece Avrupa Birliği'nin, dijital pazarlarda yıllardır eleştirilen tekelci eğilimleri sınırlandırma ve büyük teknoloji şirketlerinin piyasa gücünü dengeleme yönündeki kararlılığı yargı tarafından da desteklenmiş oldu.

Apple'ın kararı Avrupa Birliği'nin en yüksek yargı organı olan Avrupa Birliği Adalet Divanı'na taşıma hakkı bulunuyor. Ancak son karar, AB'nin Big Tech şirketlerinin rekabeti sınırladığı gerekçesiyle hayata geçirdiği düzenlemelerin hukuki zemininin giderek güçlendiğine işaret ediyor. Meta başta olmak üzere DMA kapsamındaki diğer teknoloji devlerinin açtığı davaların seyri açısından da bu kararın önemli bir emsal oluşturması bekleniyor. (İLKHA)