MENÜ

Arşivlerde unutulan Çanakkale türküleri yapay zeka desteğiyle yeniden gün yüzüne çıkıyor

Çanakkale’de Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Dinç tarafından yürütülen proje ile TRT Türk Halk Müziği Repertuarına kayıtlı olmasına rağmen yörede icracıları kalmayan, unutulmaya yüz tutmuş türküler yapay zeka desteğiyle yeniden yorumlanarak vatandaşlarla b

Yayınlanma: 09 Şubat 2026 10:18 Güncelleme: 09 Şubat 2026 09:15
Arşivlerde unutulan Çanakkale türküleri yapay zeka desteğiyle yeniden gün yüzüne çıkıyor
Çanakkale’de Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Dinç tarafından yürütülen proje ile TRT Türk Halk Müziği Repertuarına kayıtlı olmasına rağmen yörede icracıları kalmayan, unutulmaya yüz tutmuş türküler yapay zeka desteğiyle yeniden yorumlanarak vatandaşlarla buluşturuluyor.
TRT Türk Halk Müziği Repertuar kayıtlarında Çanakkale’de 1947 yılından itibaren yapılan çeşitli derleme faaliyetleriyle 40’a yakın türkü ve oyun-zeybek havasının derlenerek kaydedilip notalarının çıkarıldı. Eğitim Fakültesi Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Dinç, repertuarda kayıtları bulunan ve yörede eskisi gibi icra edilmeyen Çanakkale türkülerini tespit ederek 25 saniye ila 1,5 dakika arasında değişen ses ve nota kayıtlarını deşifre etti. Bu eserleri bağlama ile çalışıp destek alınan yapay zekâ programına kaydetti. Sonrasında ise üzerinde çeşitli düzenlemeler yaparak Çanakkale yöresi türkü kültürünün icra, ezgi ve enstrüman yapısına uygun olarak nihai kayıtları elde etti. Çalışmalar neticesinde ‘Çanakkale Türküleri-I’ başlıklı 8 eserden oluşan albüm oluştu. Doç. Dr. Mustafa Dinç, "Çanakkale yöresinde de 9-8’lik roman müziği dediğimiz müziklerin icra edildiğini görüyoruz. Bu tekdüzelik veya yozlaşmaya karşı da aslında bir önlem oldu bizim yaptığımız çalışma. Çanakkale türkü kültürünün bir kat daha zengin olduğunu anlatmaya çalışıyoruz böylelikle" dedi.
Eğitim Fakültesi Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Dinç, yapay zeka ile Çanakkale türklerini gün yüzüne çıkarmaya yönelik çalışmaları hakkında şunları söyledi: "Çanakkale türküleri olarak kamuoyunun bildiği türküler daha önce çeşitli albümlere, çalışmalara konu edilmiş türküler var. İşte; Sıra sıra Siniler, Karyolamın Demiri, Balıkesir Yolunda, Evreşe Yolları gibi çeşitli türkülerin çıktığını görüyoruz. Fakat TRT Türk Halk Müziği repertuarına baktığımızda bunlardan daha fazla Çanakkale’de kaydedilmiş, derlenmiş ve notaya alınmış türkülerin olduğunu keşfettik. Böylelikle bunları yeniden yapay zeka desteğiyle kamuoyuna duyurup Çanakkalelilerin dinlemelerine sunmayı düşündük ve böylece bir proje başlatmış olduk."
Doç. Dr. Mustafa Dinç, öğrencileri ile yaptığı ders esnasında böyle bir fikirin ortaya çıktığını söyleyerek "Esasında bu proje, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesinde Türk Dil Edebiyatı Bölümünde okutmakta olduğum Uygulamalı Halk Bilimi dersinin bir ürünü oldu. Daha doğrusu çıkış noktası bu dersimiz oldu. Biz Uygulamalı Halk Bilimi derslerinin kapsamında halk biliminin 21. yüzyıldaki seyriyle ilgili veya kentleşme gibi toplumsal dinamiklerin halk bilimini nasıl değiştirip dönüştürdüğü veya folklorik ürünlerin bunlar arasında nasıl yer aldığıyla ilgili konuşuyorduk. Öğrencilerimizin pek çoğu da son bir yıldır gündemde olan bu yapay zeka araçlarıyla türkülerin yeniden yorumlanmış hallerine aşırı ilgi gösterdiklerini söylediler. Bunların da uygulamalı halk bilimi kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini tartışıyorduk derslerimizde. Hasılı biz neden denemiyoruz diyerek başladık ve bu proje ortaya çıktı" dedi.
Çanakkale yöresine ait müziklerin yozlaştığını ve değiştiğini vurgulayan Mustafa Dinç, bu projenin bunun önüne geçmesini hedeflediklerini belirterek sözlerine şöyle devam etti: "Projede konumuz Çanakkale’nin türküleriydi. Bildiğimiz pek çok türkü var aslında yani 12-13 tane kamuoyuna mal olmuş Çanakkale türküleri olarak işte çeşitli albümlerde çeşitli sanatçıların seslendirdiği türküler var. Bizim yaptığımız iş ise bunların haricindeki yani literatüre bir bakıyoruz ya da Türk Halk Müziği TRT Repertuarına bir baktığımızda 37 tane türkünün, 8 tane de oyun havasının veya zeybek havasının olduğunu görüyoruz. Bunlar arasında 1947’de Nida Tüfekçi, Muzaffer Sarısözen, Saniye Can, Ankara Üniversitesi, Devlet Konservatuarı gibi kişi ve kurumların derlediği 1947’den itibaren pek çok eserin olduğunu gördük ve bunların pek çoğunun da günümüz Çanakkale halkı arasında bilinmediğini gördük. Ben de Çanakkaleliyim, ne düğünlerimize ne derneklerimize bunlar çalınıyor, icra ediliyor. Kaldı ki zaten günümüz türkü kültürüne baktığımızda bir tektipleşmenin olduğunu görüyoruz. Bir maalesef yozlaşmanın olduğunu görüyoruz. Ortak bazı iki dörtlük, dört dörtlük türkülerin devam ettiğini veya popüler, tüm yurt çapında popüler olan türkülerin veya eserlerin düğünlerde çalındığını. Çanakkale yöresinde de 9-8’lik roman müziği dediğimiz müziklerin icra edildiğini görüyoruz. Bu yozlaşmaya karşı da aslında bir önlem oldu bizim yaptığımız çalışma. Deneysel Türküler isimli kanalımızda, müzik platformlarında paylaşmaya başladık. Tabii güzel de geri dönüşler alıyoruz. Çanakkale türkü kültürünün bir kat daha zengin olduğunu anlatmaya çalışıyoruz böylelikle."
ETİKETLER: Arşivlerde, unutulan, Çanakkale, türküleri, yapay
KAYNAK: İhlas Haber Ajansı

İHA İhlas Haber Ajansı tarafından geçilen tüm Haberler, bu bölümde Malatya Güncel Haber editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi olmadan otomatik olarak ajans kanallarından geldiği şekliyle yer almaktadır. Girilen Haberler alanında yer alan haberlerin hepsinin hukuki muhatabı haberi geçen ajanslardır.

Genç havacıların imzası gökyüzünde

Genç havacıların imzası gökyüzünde

Girne Üniversitesi Havacılık Kulübü Roket Takımı, tamamen öğrenci emeğiyle geliştirdiği model roket projesi ile 6 bin metre irtifaya ulaşarak önemli bir mühendislik başarısına imza attı.Girne Üniversitesi Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi bünyesinde f

Vodafone Türkiye CEO’su Aksoy: "1 Nisan itibarıyla 5G’yi müşterilerimize ulaştıracağız"

Vodafone Türkiye CEO’su Aksoy: "1 Nisan itibarıyla 5G’yi müşterilerimize ulaştıracağız"

Vodafone Türkiye CEO’su Engin Aksoy, "1 Nisan itibarıyla 81 ilin tamamında 5G’yi müşterilerimize ulaştıracağız. Sahip olduğumuz bu global bilgi birikimi ve ölçeği Türkiye’nin teknolojiyi sadece tüketen değil, aynı zamanda üreten bir ülke olması için kulla

Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Ömer Fatih Sayan, "Sosyal medya platformu X’te yaşanan erişim sorunu global çapta. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Operasyon Merkezimiz süreci yakından takip ediyor."

Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Ömer Fatih Sayan, "Sosyal medya platformu X’te yaşanan erişim sorunu global çapta. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Operasyon Merkezimiz süreci yakından takip ediyor."

Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Ömer Fatih Sayan, "Sosyal medya platformu X’te yaşanan erişim sorunu global çapta. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Operasyon Merkezimiz süreci yakından takip ediyor."

BAÜN ve GMKA ortaklığında ’Siber Güvenlikte stratejik adım

BAÜN ve GMKA ortaklığında ’Siber Güvenlikte stratejik adım

Balıkesir Üniversitesi ile Güney Marmara Kalkınma Ajansı (GMKA) arasında, Türkiye Siber Vatan Programı kapsamında "Siber Güvenlik Eğitimi İş Birliği Protokolü" imzalandı.Balıkesir Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yücel Oğurlu ve Güney Marmara Kalkınma Ajans

Bakan Uraloğlu: "Fiber uzunluk, 2025 yılı üçüncü çeyreğinde yaklaşık 657 bin kilometreye ulaştı"

Bakan Uraloğlu: "Fiber uzunluk, 2025 yılı üçüncü çeyreğinde yaklaşık 657 bin kilometreye ulaştı"

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından hazırlanan elektronik haberleşme sektörünün 2025 yılı üçüncü çeyrek verilerini değerlendirdi. Bakan Uraloğlu, "Fiber uzunluk, 2025 yılı üçüncü çeyreğ

Türk Telekom yapay zekâ destekli EyeMo’yu kas hastalarının hizmetine sundu

Türk Telekom yapay zekâ destekli EyeMo’yu kas hastalarının hizmetine sundu

Türk Telekom, teknolojiyi iyilik ve faydaya dönüştürme vizyonu doğrultusunda, herkes için erişilebilir bir yaşam hedefiyle çalışmalarına devam ediyor. Türk Telekom, ALS ve felç gibi kas hastası bireylerin hayatını kolaylaştırmak amacıyla EyeMo projesini h

DAYTAM’dan nitelikli bilimsel çalışma hedefi

DAYTAM’dan nitelikli bilimsel çalışma hedefi

Atatürk Üniversitesi Doğu Anadolu Yüksek Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi, s ahip olduğu yüksek teknolojik cihazlar ve laboratuvarlarla ulusal ve uluslararası arenada teknolojik gelişmelere katkı sağlamayı ve nitelikli bilimsel çalışmaların ortaya

Türk firmaları ABD’deki "CES 2026" Teknoloji Fuarı’nda

Türk firmaları ABD’deki "CES 2026" Teknoloji Fuarı’nda

Türk teknoloji firmaları, ABD’nin Las Vegas şehrinde düzenlenen tüketici elektronik fuarı CES 2026’da ürünlerini tanıttı. Hiking Türkiye firması imzaladığı 5G iş birliği anlaşmasıyla dikkat çekerken, Remora Teknoloji insansız su altı robotlarıyla, Prosich

Süper Lig Puan Durumu

Takım Puan
Galatasaray A.ş. Galatasaray A.ş.
52
Fenerbahçe A.ş. Fenerbahçe A.ş.
46
Trabzonspor A.ş. Trabzonspor A.ş.
45
Göztepe A.ş. Göztepe A.ş.
40
Beşi̇ktaş A.ş. Beşi̇ktaş A.ş.
37
Rams Başakşehi̇r Futbol Kulübü Rams Başakşehi̇r Futbol Kulübü
33
Samsunspor A.ş. Samsunspor A.ş.
30
Gazi̇antep Futbol Kulübü A.ş. Gazi̇antep Futbol Kulübü A.ş.
25
Kocaeli̇spor Kocaeli̇spor
24
Corendon Alanyaspor Corendon Alanyaspor
23
Gençlerbi̇rli̇ği̇ Gençlerbi̇rli̇ği̇
22
Çaykur Ri̇zespor A.ş. Çaykur Ri̇zespor A.ş.
20
Tümosan Konyaspor Tümosan Konyaspor
20
Hesap.com Antalyaspor Hesap.com Antalyaspor
20
İkas Eyüpspor İkas Eyüpspor
18
Kasimpaşa A.ş. Kasimpaşa A.ş.
16
Zecorner Kayseri̇spor Zecorner Kayseri̇spor
15
Misirli.com.tr Fati̇h Karagümrük Misirli.com.tr Fati̇h Karagümrük
12