Astigmat Nedir?

Astigmat, gözün kornea ya da merceğinin düzgün olmayan şekilde eğrilmesi sonucunda ortaya çıkan bir görme bozukluğudur. Bu durum, göze gelen ışığın doğru şekilde odaklanamamasına neden olur ve sonuç olarak, net bir görüntü elde edilemez. Gözde hem uzak hem de yakın mesafelerde bulanık görme ile kendini gösteren astigmat, yaygın bir refraktif hata türüdür. Genellikle miyopi (uzağı net görememe) ve hipermetropi (yakını net görememe) ile birlikte görülebilir.

Astigmatın Belirtileri Nelerdir?

Astigmatın en belirgin belirtisi bulanık görmedir, ancak bu tek başına teşhis için yeterli değildir. Bulanık veya çarpık görme, astigmatlı kişilerde özellikle düşük ışıklı ortamlarda veya uzun süre ekrana bakıldığında daha belirgin hale gelebilir. İşte astigmatın diğer yaygın belirtileri:

• Göz yorgunluğu: Özellikle uzun süre kitap okuma, bilgisayar kullanma veya araç kullanma sırasında gözlerde yorgunluk hissi olabilir.
• Baş ağrısı: Gözlerin sürekli zorlanması sonucunda ortaya çıkan baş ağrıları sıklıkla astigmatlı kişilerde görülür.
• Odaklanma güçlüğü: Hem yakın hem de uzak mesafeleri net bir şekilde görmek zor olabilir.
• Çift görme: Bazen gözler, görüntüleri net bir şekilde algılayamaz ve bir cismi birden fazla görüyormuş gibi hissedebilirsiniz.
• Gece körlüğü: Düşük ışık koşullarında, özellikle geceleri araç kullanırken görüş kalitesinde belirgin bir düşüş yaşanabilir.

Astigmat Neden Olur?

Astigmatın temel nedeni, gözün kornea veya merceğinde meydana gelen şekil bozukluğudur. Sağlıklı bir gözde kornea ve mercek yuvarlak bir forma sahiptir. Ancak astigmatlı gözlerde bu yapı oval bir şekil alır. Bu da ışığın retina üzerine doğru şekilde odaklanamamasına neden olur. Ancak astigmatın nedenlerini daha detaylı incelemek gerekirse:

1. Doğumsal Faktörler

Astigmat çoğunlukla doğuştan gelir. Aile bireylerinde astigmat geçmişi olan kişilerin bu durumu yaşama ihtimali daha yüksektir. Genetik faktörler, kornea veya merceğin şeklinin düzgün gelişmemesine sebep olabilir.

2. Göz Yaralanmaları

Gözde meydana gelen travmalar veya yaralanmalar, kornea veya lensin şeklini bozarak astigmatın ortaya çıkmasına neden olabilir. Özellikle korneada meydana gelen kesikler ya da yaralar, kornea yüzeyinin düzgünlüğünü etkileyebilir.

3. Göz Ameliyatları

Bazı göz ameliyatları, özellikle katarakt ameliyatları, gözün doğal yapısında değişikliklere neden olabilir. Ameliyat sonrası, astigmat gelişebilir veya mevcut astigmat derecesi artabilir.

4. Keratokonus

Bu, korneanın zamanla inceldiği ve konik bir şekil aldığı nadir bir göz hastalığıdır. Keratokonus, ciddi derecede astigmatizmaya neden olabilir ve çoğunlukla ilerleyicidir. Bu durumda, gözlük ya da lens ile tam bir düzelme sağlanamayabilir.

Astigmat Türleri Nelerdir?

Astigmat, gözdeki odaklanma probleminin türüne göre birkaç farklı şekilde sınıflandırılabilir. Bunlar:

1. Miyopik Astigmat

Bu tür astigmatta, gözdeki bazı ışık ışınları retina önünde odaklanırken diğerleri retinada odaklanır. Bu, gözde hem astigmat hem de miyopinin (uzağı net görememe) bir arada olduğu durumdur. Miyopik astigmat, genellikle uzak mesafelerdeki nesneleri bulanık görmeye neden olur.

2. Hipermetropik Astigmat

Hipermetropik astigmatta, gözdeki bazı ışık ışınları retinanın arkasında odaklanırken diğerleri retinada odaklanır. Bu da astigmat ile birlikte hipermetropinin (yakını net görememe) bir arada olduğu durumu ifade eder.

3. Karma Astigmat

Karma astigmatta, bir meridyen miyopik, diğer meridyen ise hipermetropiktir. Bu durum, hem yakın hem de uzak mesafelerde bulanık görmeye neden olabilir.

Astigmat Teşhisi Nasıl Konulur?

Astigmatın teşhisi için bir göz doktoruna başvurmak gerekir. Doktor, bir dizi test ile gözünüzdeki kırılma hatasını ve astigmat derecesini belirleyebilir. En sık kullanılan teşhis yöntemleri şunlardır:

• Görme testi: Göz doktoru, standart bir görme testi ile ne kadar net görebildiğinizi ölçer. Gözlük veya lens olmadan netliği belirlemek için kullanılan bu testte, farklı boyutlardaki harf ve şekillere bakmanız istenir.
• Refraksiyon testi: Bu testte, gözünüzün ışığı nasıl kırdığı ölçülür. Optometrist veya oftalmolog, özel bir cihaz kullanarak astigmat derecenizi belirler.
• Keratometri: Kornea eğriliğinin derecesini ölçen bir testtir. Bu test ile korneanın ne kadar düzgün ya da düzensiz olduğu tespit edilir.

Astigmat Tedavi Yöntemleri

Astigmat tedavisi, görme kalitesini artırmak ve astigmatın neden olduğu semptomları hafifletmek amacıyla yapılır. Tedavi seçenekleri genellikle kişinin astigmat derecesine, yaşına ve yaşam tarzına göre belirlenir. İşte astigmat tedavi yöntemlerinden bazıları:

1. Gözlük

Astigmatın en yaygın tedavi yöntemlerinden biri gözlük kullanımıdır. Astigmatlı gözler için özel olarak tasarlanmış silindirik lensler, ışığın doğru bir şekilde retina üzerine odaklanmasına yardımcı olur. Gözlükler, astigmatın derecesine göre değişiklik gösterebilir ve düzenli olarak kontrol edilmesi gerekebilir.

2. Kontakt Lensler

Astigmatı düzeltmek için kullanılan bir diğer yöntem torik kontakt lenslerdir. Bu lensler, astigmatlı kişiler için özel olarak üretilmiştir ve gözdeki ışık kırılma hatasını düzelterek net bir görüntü sağlar. Sert gaz geçirgen kontakt lensler de astigmat tedavisinde kullanılabilir. Bu lensler, özellikle keratokonus gibi ciddi astigmat vakalarında tercih edilir.

3. Lazer Göz Ameliyatı (LASIK)

Lazer ile yapılan göz ameliyatları, astigmat tedavisinde etkili bir yöntemdir. LASIK veya PRK (fotorefraktif keratektomi) gibi lazer tedavileri, korneanın şeklini yeniden düzenleyerek astigmatı düzeltir. Ancak bu yöntem, her astigmat hastası için uygun olmayabilir. Lazer ameliyatı öncesi doktorunuz gözlerinizin bu tedavi için uygun olup olmadığını belirlemek için detaylı bir inceleme yapacaktır.

4. Refraktif Cerrahi

Lazer cerrahisinin dışında kalan diğer cerrahi yöntemler de astigmatı tedavi edebilir. Özellikle yüksek dereceli astigmat vakalarında, göz içi lens yerleştirme (fakik IOL) gibi cerrahi yöntemler kullanılabilir. Bu yöntemler genellikle lazer tedavisine uygun olmayan hastalarda tercih edilir.

Astigmat ve Yaşam Kalitesi

Astigmat, tedavi edilmediğinde yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir. Özellikle görme netliğinin bozulması, günlük aktivitelerde zorlanmalara neden olabilir. Ancak uygun gözlük, lens veya cerrahi müdahale ile bu sorunlar büyük ölçüde çözülebilir. Astigmatı olan kişilerin düzenli göz kontrollerine gitmeleri ve ihtiyaçlarına uygun tedavi yöntemini belirlemeleri önemlidir.

Astigmat Hakkında Sık Sorulan Sorular

1. Astigmat tamamen geçer mi?

Astigmat, lazer ameliyatı veya cerrahi müdahalelerle düzeltilebilir. Ancak gözlük veya kontakt lens kullanımı, astigmatın neden olduğu görme bozukluklarını etkili bir şekilde kontrol altında tutar.

2. Astigmat ilerler mi?

Astigmat, zamanla değişiklik gösterebilir. Özellikle keratokonus gibi durumlarda astigmatın ilerlemesi mümkündür. Düzenli göz kontrolleri ile astigmatın derecesi takip edilmelidir.

3. Astigmat baş ağrısı yapar mı?

Evet, astigmat baş ağrısına neden olabilir. Özellikle gözlerin sürekli zorlanması sonucunda oluşan baş ağrıları astigmatlı kişilerde yaygındır.

https://www.acibadem.com.tr/ilgi-alani/astigmat/