Başıboş sokak köpekleri ‘beyaz kanser’ tehlikesi yayıyor

Türkiye’de başıboş sokak köpekleri, yalnızca güvenlik değil, halk sağlığı açısından da büyük bir tehdit oluşturuyor. Uzmanlar, köpeklerden insana geçen ve halk arasında “beyaz kanser” olarak bilinen kist hidatik hastalığının hızla yayıldığını belirtti.
Köpeklerden insanlara bulaşan “kist hidatik” hastalığı, karaciğer ve akciğer başta olmak üzere hayati organlara yerleşerek ciddi sağlık sorunlarına neden oluyor. Köpeklere kontrolsüz üreme ve sağlık taramalarının yapılmaması da tehlikeyi büyütüyor. Veteriner Hekim Prof. Dr. Nilüfer Sabuncuoğlu, köpek dışkılarının çocukların oyun alanlarından yaşam alanlarına kadar geniş bir çevrede ciddi sağlık risklerine yol açtığını söyledi. Türkiye’de bu hastalığın dünya ortalamasının üzerinde yaygın olduğunu ifade eden Sabuncuoğlu, parazitin kaynağı olan köpek dışkılarının bir yıldan uzun süre toprakta canlı kalabildiğini ve sebze, meyve ya da kirli su yoluyla bulaşabildiğini söyledi.

Kuduz vakalarında artış
Başıboş köpeklerin bir diğer büyük riski ise kuduz vakaları. 2023 yılında 461 bin kişinin kuduz tedavisi gördüğünü hatırlatan Prof. Dr. Sabuncuoğlu, sokak hayvanlarının üremesinin kontrol altına alınmaması durumunda bu sayının artacağını belirtti. Prof. Dr. Sabuncuoğlu, bu sorunun çözümünün “sıfır başıboş köpek” politikası olduğunu söyledi. Başıboş sokak köpeklerinin eşittir kuduz hastalığı demek olduğunu, bu konunun siyasi bir mevzuya dönüştüğünü kaydeden Prof. Dr. Sabuncuoğlu, “Toplanmayan her gün 2 bin ton köpek dışkısı çevreye yayılıyor ve bu durum hem sağlık hem çevre açısından büyük bir tehdit oluşturuyor” dedi.

“Medeni ülkelerde bu sorun çoktan çözülmüş durumda"
Türkiye’de yaklaşık 2 bin 800 hayvansever derneğinin faaliyet gösterdiğini belirten Sabuncuoğlu, bu derneklerin bazı yabancı kuruluşlar tarafından fonlandığını ve kontrolsüz bir rant döngüsüne yol açtığını öne sürdü. Sabuncuoğlu, Türkiye’de sokak köpeklerinin kontrol altına alınması gerektiğini vurgulayarak, “Medeni ülkelerde bu sorun çoktan çözülmüş durumda. Çocuklarımızın ve toplumun sağlığı için geç kalmadan etkili adımlar atılmalı” diye konuştu.

Beyaz kanser nedir?
Kist hidatik (beyaz kanser), toplumda köpek tenyası kisti diye bilinen bir hastalık. Ülkemizde bu hastalık dünya ortalamasının üstünde ve yaklaşık olarak 10 bin kişide bir gibi yaygınlığı bulunuyor. Bahse konu olan parazit, köpeklerin bağırsaklarında yaşıyor. Dışkılama yoluyla atılan yumurtalar bir sene kadar yaşayabiliyor. Bu parazitler, iyi yıkanmamış sebze ve meyveler yoluyla veya kirli içme sularından bağırsaklara yerleşiyor. Buradan karaciğer, akciğer ve diğer organlara yayılarak kist formunda hayatlarını sürdürüyor. Akciğere yerleşen kistler, büyüdükçe bronş, akciğer zarı, kalp ve büyük damar gibi yapılara baskı yapmasına bağlı olarak öksürük, solunum sıkıntısı, göğüs ağrısı gibi çeşitli belirtiler göstermeye başlıyor.