Başkan Çondur: "Pamuk, Türkiye’nin stratejik tarım ürünüdür"

Aydın Ticaret Borsası (ATB) ve Ulusal Pamuk Konseyi (UPK) Yönetim Kurulu Başkanı Fevzi Çondur, 7 Ekim Dünya Pamuk Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, pamuğun Türkiye tarımı ve sanayisi için stratejik önemine dikkat çekti.

Pamuk üretiminin yalnızca çiftçilerle sınırlı olmadığını, tarım, sanayi ve ihracatı kapsayan geniş bir süreci barındırdığını vurgulayan Çondur, "Pamuk, yalnızca tarımsal bir ürün değil, tekstilden hazır giyime kadar uzanan geniş bir değer zincirinin temel hammaddesi olarak ülkemiz için stratejik öneme sahip bir üründür. Ulusal Pamuk Konseyi olarak sektörün tüm taraflarıyla iş birliği içinde çözüm arayışlarını sürdüreceğiz" dedi. Dünyadaki en büyük pamuk üreticisi ülkelerin Çin, Hindistan, Brezilya, ABD, Pakistan, Avustralya olduğunu belirten Çondur, Türkiye’nin 7’nci sırada yer aldığını ifade etti.

Uluslararası Pamuk Danışma Komitesi (ICAC) verilene göre pamuk ekim alanı ve üretimiyle ilgili veriler paylaşan Fevzi Çondur, yaptığı değerlendirmede "ICAC verilerine göre 2024-2025 sezonunda dünya genelinde 30 milyon 692 bin hektar pamuk ekim alanında 25 milyon 287 bin ton pamuk üretimi yapıldı. Ülkemiz, pamuk ekim alanında 465 bin hektarla 12’nci sırada yer alırken pamuk üretiminde ise 840 bin ton ile 7’nci sırada yer buldu. Pamuk ithalatında ise yaklaşık 1 milyon ton ile 4’üncü sırada yer aldı. ICAC 2025-2026 sezonuna ilişkin tahminlerini incelediğimizde, dünya genelinde 30 milyon 418 bin hektar ekim alanında 25 milyon 438 bin ton pamuk üretimi bekleniyor. Ülkemizin pamuk ekim alanlarının ise 430 bin hektara gerilemesi, üretimin ise 780 bin tona düşmesi öngörülüyor. Pamuk ithalatımızın da yaklaşık 1 milyon ton seviyesinde seyretmesi beklenmektedir" ifadelerine yer verdi.

"İklim değişikliği pamuk üretimini tehdit ediyor"
İklim değişikliğinin tarım üzerindeki yıkıcı etkilerine dikkat çeken Çondur, özellikle son yıllarda giderek artan kuraklık nedeniyle pamuk üreticilerinin ciddi verim kayıplarıyla karşı karşıya kaldığını vurguladı. Türkiye’nin birçok pamuk üretim bölgesinde yağış rejimlerinin değiştiğini, yer altı su seviyelerinin azaldığını ve sulama imkanlarının her geçen gün kısıtlandığını belirten Çondur, "İklim değişikliği ve su kaynaklarındaki daralma, pamuk üretimi açısından en büyük tehditlerden biridir. İklim kaynaklı su yetersizliği, üretim planlamasını imkânsız hale getiriyor. Sulama maliyetleri artarken, suya ulaşamayan üretici pamuk ekmekten vazgeçiyor. Bu yalnızca tarımsal bir sorun değil, aynı zamanda kırsal kalkınma ve ekonomik istikrar sorunudur" dedi.

Pamuk üretiminin iklim değişikliğinden en fazla etkilenen alanlardan biri olduğunu vurgulayan Çondur, "Bu kapsamda basınçlı sulama yöntemlerinin yaygınlaştırılması, yeni sulama projelerinin devreye alınması ve suyun etkin yönetimi konusunda ortak bir irade sergilenmesi gerekmektedir. İklim şartlarına dayanıklı, suyu daha verimli kullanan pamuk çeşitleri geliştirilmeli ve bu çeşitler üreticiyle buluşturulmalıdır. Bu alandaki AR-GE çalışmaları desteklenmelidir. Sürdürülebilir pamuk üretimi için su yönetimi artık ertelenemez bir konudur. İklim şartlarına uyum sağlayan bütüncül stratejiler geliştirilmezse, yaşanacak kayıplar yalnızca üreticiyle sınırlı kalmaz; ülke ekonomisi de ciddi şekilde etkilenir" açıklamasında bulundu.

"Planlı üretim modelinin hayata geçirilmesi büyük önem taşımaktadır"
İklim değişikliğinin yanı sıra pamuk üreticilerinin karşı karşıya kaldığı girdi maliyetlerindeki artışa da değinen Çondur, "Girdi maliyetleri üreticilerin sürdürülebilirliğini zorlamakta, mevcut fark ödemesi destekleri ise pamuk üretimini teşvik etmede yetersiz kalmaktadır.
Bu noktada, desteklerin günümüz şartlarına uygun hale getirilmesi, ödeme takvimlerinin üreticilerin finansal ihtiyaçlarıyla örtüşecek şekilde düzenlenmesi ve planlı üretim modelinin hayata geçirilmesi büyük önem taşımaktadır. Belirsizlik ortamı, özellikle küçük ölçekli çiftçilerde üretimden tamamen vazgeçme riskini artırmaktadır. Ayrıca, finansmana erişim üretim sürecinde belirleyici bir faktördür. Finansmana erişimin önündeki engeller kaldırılmalı, üreticilerin uygun faiz oranlarıyla daha geniş kapsamlı finansmana ulaşabilmesi sağlanmalıdır. Bu durum, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır" dedi.

"Pamuğumuza sahip çıkmalıyız"
Türkiye’nin yıllık pamuk ihtiyacının yaklaşık 1,6 milyon ton olduğunu belirten Aydın Ticaret Borsası (ATB) ve Ulusal Pamuk Konseyi (UPK) Yönetim Kurulu Başkanı Fevzi Çondur, "Ülkemiz ihracatın ve istihdamın lokomotif sektörleri arasında yer alan tekstil ve hazır giyim sektörünün hammaddesi pamuktur. Yüz binlerce üreticimizin geçim kaynağı, milyonlarca insanımıza da istihdam sağlayan stratejik bir üründür. Tekstil ve hazır giyim sektörü, Türkiye ihracatında yaklaşık yüzde 30 paya sahiptir. Ancak son dönemde yaşanan maliyet artışları nedeniyle sanayicilerin, özellikle iş gücü ve enerji maliyetlerinin düşük olduğu ülkelere yöneldiği görülmektedir. Pamuk üretimimiz sektörün ihtiyaç duyduğu hammaddeyi karşılamamakta, pamuk ithalatımız ise artmaktadır. Tekstil ve hazır giyim sanayinin ihracattaki öncü rolü bir gerçektir. Sektörün en büyük gücü, kendi hammaddesini üretme kapasitesindedir. Üretim zincirinin korunması ve rekabet gücünün sürdürülmesi için acilen yeni destek politikalarının hayata geçirilmesi gerekmektedir. Yerli pamuk üretiminin artırılması, lisanslı depoculuk sisteminin daha etkin hale getirilmesi, elektronik ürün senedi piyasalarının geliştirilmesi ve üretici-sanayici bağının güçlendirilmesi temel öncelikler arasında yer almalıdır" diye konuştu.

Dünya Pamuk Günü’nün, pamuğun tarımdan sanayiye kadar uzanan geniş yelpazedeki rolünü hatırlatmak açısından önemli olduğuna işaret eden Çondur, "Pamuk, çevre dostu, doğa ile uyumlu ve geleceğimiz için vazgeçilmez bir üründür. Daha çok üretim, daha çok istihdam ve daha güçlü bir ekonomi için pamuğumuza sahip çıkmalıyız. Pamuk üretimi ülkemiz için stratejik önemdedir. Üreticimizin, tüccarımızın ve sanayicimizin sürdürülebilirliğini temin edecek güçlü bir tarım-sanayi politikası artık elzemdir. Ulusal Pamuk Konseyi olarak, sektörün tüm taraflarıyla iş birliği içinde çözüm arayışlarımızı sürdüreceğiz" dedi.