Çanakkale’de Su Zirvesinde kriz, su zirvesine sponsor olan maden firmalarına çevreciler tepki gösterdi

Çanakkale’de düzenlenen ‘Zirve17; Çanakkale Su Zirvesi’ programında, sahnede söz almak isteyen Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Süheyla Doğan, programa sponsor olan maden firmaları TÜMAD, TÜPRAG ve OREKS’e tepki gösterdi. Doğan, sponsor maden şirketlerini protesto etmek isterken polis ekipleri tarafından sahneden indirilerek, salondan çıkarıldı.
Çanakkale’nin hayati öneme sahip ve tek içme suyu kaynağı olan Atikhisar Barajı üzerindeki artan baskı ve iklim değişikliğinin etkileriyle mücadele etmek amacıyla, Çanakkale Valiliği’nin himayesinde; Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Devlet Su İşleri, Çanakkale Belediyesi, Çanakkale Teknopark ve Çanakkale Sanayicileri ve İş Adamları Derneği’nin katkılarıyla ‘Zirve17; Çanakkale Su Zirvesi’ düzenlendi. Program saygı duruşunda bulunulmasının ardından İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başladı. Yapılan sunumların ardından protokol konuşmaları gerçekleştirildi. Program sırasında konuşmak isteyen Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Süheyla Doğan’a izin verilmedi. Süheyla Doğan, programa sponsor olan maden firmaları TÜMAD, TÜPRAG ve OREKS’e tepki gösterdi. Doğan, sponsor maden şirketlerini protesto etmek isterken polis ekipleri tarafından sahneden indirilerek, salondan çıkarıldı.
Programa, Çanakkale Valisi Ömer Toraman, Çanakkale Savaşları Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, DSİ Genel Müdür Yardımcısı Cengiz Han Kılıçarslan, ÇOMÜ Rektörü Prof. Dr. R. Cüneyt Erenoğlu, Kepez Belediye Başkanı Birol Arslan, Çanakkale Teknopark Genel Müdürü Erkan Bil ve daire müdürleri katıldı.
Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Süheyla Doğan, "TÜMAD kim Allah aşkına. TÜMAD Lapseki’nin yeraltı sularına el koyan ve madene çeken şirket ve orada bir ekosistemi mahveden, ormanları mahveden bir şirket. TÜPRAG kim Tahtalı barajının dibinde maden açan şirket. Kışladağda, efemçukurunda yeraltı sularını, ekosistemi mahveden bir şirket. OREKS kim. OREKS Yenice’de, Kalkım’da ve Armutçuk’ta bir metalik madencilik şirketi. Şirketin madeninde göçükler meydana geldi, bir işçi yaşamını yitirdi. Bir işçi parmaklarını kaybetti. Kim bu şirkette buraya sponsor olabiliyor. İşçi katili, çalışan katili bir şirket burada sponsorluk yapıyor. OREKS kim. Biz halkız oysa. Biz ekoloji örgütleri buraya davet edilmedik. Çalışma gruplarında yerimiz yok. Olmadı, çağırmadılar bizi. O zaman gelelim burada konuşalım diye kayıt yaptırdık. Ama bir baktık ki, maden şirketleri sponsor ve bu zirveye gölge düştü dedik, protesto edeceğiz dedik, ediyoruz. İçeri de bunları söylemeye çalıştım. Ama yaka paça, karga tulumba beni aşağıya indirdiler. Diyecektim ki, bu maden şirketleri sponsor olamaz. Paraları kirli, halkın gözyaşları, kan teri var. Halkın suyunu, toprağını, bir orman ekosistemini yok eden şirketlerin paraları nasıl kullanılır. DSİ ne yapıyor. İçeri de konuşan Genel Müdür Yardımcımız, DSİ ne yapıyor. Protokol konuşmalarını saygıyla bekledim. Bir tane metalik madencilik tehlikesinden, tehdidinden bahsedilmedi" dedi.
Açıklamanın ardından bir grup çevreci, ‘Madene Verecek Suyumuz Yok’, ‘Su Altından Değerlidir’ sloganları attı. Salonda devam eden yapılan eylem sırasında bir grup çevreci de otel girişinde basın açıklaması yaparak, su zirvesine teki gösterdi. Kazdağları Ekoloji Platformu tarafından yapılan açıklamada ise, "Su Zirvesi’nde, Çanakkale’nin su varlıklarının korunması için alınması gereken önlemler ve su varlıklarımıza yönelik metalik madenciliği gibi tehditlerin ortaya konulmasını beklerken, ne yazık ki, TÜMAD, TÜPRAG gibi altın şirketleri Zirve’ye sponsor yapılmıştır. Programda şirketlere plaket takdim edileceği de yazılıdır. Bu durum oldukça düşündürücü ve endişe vericidir. Suyumuzu korumak, suyumuzla ilgili yol haritası çıkarmak sularımıza el koyan, kirleten maden şirketlerine mi kalmıştır. Bunca kamu kurumu, bu Zirve’yi maden şirketlerinin kirli parası olmadan, kendi kurumsal imkanlarla gerçekleştiremez miydi. Nurol Holding’e ait olan TÜMAD, Lapseki’de, Lapseki Ovası’na içme ve sulama suyu sağlayan Bayramdere Barajı’nın hemen yakınında, ve ayrıca, İvrindi’de, Düdüklü Suyu’nun kaynağında süyanürlü altın madenciliği faaliyeti yürütmektedir. TÜMAD, Lapseki’nin yer altı kuyularından su çekmektedir. Uluslararası Eldoradogold şirketinin yüzde yüz iştiraki olan TÜPRAG, İzmir’in içme suyu kaynağı olan Tahtalı Barajı’nın hemen bitişiğinde Efemçukuru Altın Madeni’ni işletmektedir. Ayrıca, Uşak Eşme’de Kışladağ Altın Madeni Projesi ile koca bir dağı yok etmiş, 2006’larda binlerce kişinin zehirlenmesine yol açmıştır. Proje’nin ÇED Olumlu Kararı iç hukukun tüketilmesinden sonra başvurulan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından yakın bir zamanda iptal edilmiş, yargılama yeniden başlamıştır. OREKS, Yenice’nin Kalkım ilçesi yakınlarında ve ayrıca Armutçuk’da metalik madencilik yapmaktadır. Madende birkaç kez göçükler yaşanmış, işçiler yaşamını kaybetmiştir. Çalışma şartları nedeniyle, greve giden işçilere baskı uygulanmış ve hakları verilmemiştir. Şirketin proje alanında Gönen Barajı’nı besleyen Han Deresi bulunmaktadır. Zirveyi düzenleyen tüm kurumlara buradan sesleniyoruz; Şirketlerin değil halkın ve doğanın yararını gözetin. Ekolojik yıkımların sorumlusu madenci şirketleri yeşil aklamayın. Su varlıklarımızı şirketlere peşkeş çekmeyin. Suyun kullanım önceliği madencilerin değil, halkın ve doğadaki diğer canlılarındır" denildi.