Danıştay’ın iptal kararı gümrük süreçlerini değiştiriyor

Danıştay, ithalatta referans kıymet esasına dayalı vergi tahsilini mümkün kılan 2019/1 sayılı genelgeyi iptal etti. Asset GLI Mevzuat Direktörü Önal Yılmaz, "İdare bugüne kadar bu genelge sayesinde gönüllü beyana dayalı bir çözüm yolu sunabiliyordu. Artık bu seçenek ortadan kalktı. Bu da doğrudan cezai işlemlerin önünü açabilir" dedi.
Danıştay, ithalat işlemlerinde referans kıymet uygulamasına dayanak oluşturan "Kıymet Kriterli Gözetim Uygulaması Genelgesi"ni iptal etti. Kararla birlikte 2019’dan bu yana süren uygulama sona ererken, ithalatçılar için yeni bir hukuki dönem başladı.
Ticaret Bakanlığı’nın 2019/1 sayılı genelgesi, gözetim belgesi bulunmayan ithalat işlemlerinde idare tarafından belirlenen referans kıymetlere göre vergi alınmasına imkan tanıyordu. Ancak Danıştay 7. Dairesi, söz konusu uygulamanın anayasaya ve temel haklara aykırı olduğunu belirterek genelgeyi iptal etti. Ticaret Bakanlığı da, 19 Haziran 2025 tarihli yazı ile tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerine kararın yürürlüğe girdiğini bildirdi.

"İptal kararı yeni bir dönemin habercisi"
Asset GLI Mevzuat Direktörü Önal Yılmaz, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, kararın kısa vadede hukuki güvenlik açısından olumlu görünse de, uzun vadede uygulamada çeşitli belirsizliklere yol açabileceğine dikkat çekti. Yılmaz, "İdare bugüne kadar bu genelge sayesinde gönüllü beyana dayalı bir çözüm yolu sunabiliyordu. Artık bu seçenek ortadan kalktı. Bu da doğrudan cezai işlemlerin önünü açabilir" dedi.
Geçmişte gözetim belgesi olmadan ithalat yapan firmaların gönüllü beyanla ceza almadan süreci tamamladığını hatırlatan Yılmaz, artık bu uygulamanın mümkün olmadığını ve geriye dönük cezai işlemlerin gündeme gelebileceğini söyledi.
Önal Yılmaz, önümüzdeki dönemde gümrük uygulamalarında artan sayıda dava ve hukuki ihtilaf yaşanabileceğine dikkat çekerek, "Karar, hukuki temeller açısından doğru olsa da, uygulamada öngörülemezliği artırabilir. Gümrük işlemlerinde istikrar ve öngörülebilirlik için mevzuatın açık, net ve anayasal ilkelere uygun şekilde yeniden yapılandırılması gerekiyor" şeklinde konuştu.