Elektronik gemi denetim sistemiyle Antalya körfezinde 124 gemiden kaçak deşarj tespit edildi

Antalya Büyükşehir Belediyesi, Akdeniz’in doğal zenginliklerini korumak için su üstünden su altına kadar çok yönlü temizlik ve denetim çalışmaları yürütüyor. Antalya’da dere ağızlarına kurduğu kapanlarla haftada 65 kilogram deniz çöpünün denize ulaşmasını önlerken, Türkiye’de ilk kez devreye aldığı Elektronik Gemi Denetim Sistemi sayesinde 5 Temmuz 2023’ten bu yana 124 deniz aracına kaçak deşarj nedeniyle ceza uyguladı. Başkan Danışmanı Lokman Atasoy, Beşgöz Deresi’nden Göynük Çayı’na kadar 52 kilometrelik sahil bandında, 20 optik ve 20 termal kamerayla tam hakimiyet sağladıklarını vurguladı.

Elektronik Gemi Denetim Sistemi Türkiye’de ilk
Yaklaşan yaz sezonu öncesi Dünya Sağlık Örgütü’nün değerlerine, Avrupa Birliği yüzme suyu standartlarına ve Mavi Bayrak kriterlerine göre temiz bir deniz için kolları sıvayan Antalya Büyükşehir Belediyesi çalışmalara hız verdi. 2020 yılında kurulan Deniz ve Kıyı Yönetimi Şube Müdürlüğü, 25 uzman personel ve oluşturulan deniz araçları filosuyla denetimlerin güçlendirildi.
Türkiye’de ilk kez Antalya’da uygulamaya konulan Elektronik Gemi Denetim Sistemi ile yaklaşık bir buçuk yılda 124 deniz aracına kaçak deşarj nedeniyle cezai işlem uygulandı. Hayalet ağlara karşı başlatılan "Denizleri Ağlatmayın" projesiyle 8 noktada konteynerler yerleştirdi ve şimdiye kadar 5 bin 850 kilogram hayalet ağ toplandı, derelerden gelen çöpler için kapan kuruldu.

Örnek çalışma
Antalya Büyükşehir Belediyesi, Akdeniz’in korunması amacıyla hayata geçirdiği projelerle Türkiye’ye örnek oluyor. Belediye Başkan Danışmanı ve Çevre Yüksek Mühendisi Lokman Atasoy, Antalya Körfezi’nde deniz temizliğinin korunmasına yönelik yürütülen çalışmaları anlattı.
Atasoy, denizlerin turizm, balıkçılık, ulaşım ve yaşam açısından taşıdığı önemi vurgulayarak, "Aldığımız nefesten ikisinden birini denizlere borçluyuz. Antalya için bu kadar önemli olan bir doğal zenginliği korumak için elimizden gelen bütün gayreti gösteriyoruz" dedi. Antalya Körfezi’nde 81 noktada, Sağlık Bakanlığı’nın da 640 kilometrelik kıyı bandında düzenli su numuneleri alındığını belirten Atasoy, tüm analiz sonuçlarının yüzme alanları için uygun çıktığını söyledi. "Dünya Sağlık Örgütü’nün değerlerine, Avrupa Birliği yüzme suyu standartlarına ve Mavi Bayrak kriterlerine göre temiz bir denizdeyiz" diyen Atasoy, bu temizliğin korunmasının büyük bir sorumluluk olduğunu ifade etti.

Deniz ve Kıyı Yönetimi Şube Müdürlüğü kuruldu
Lokman Atasoy, Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek’in öncülüğünde 2020 yılında Deniz ve Kıyı Yönetimi Şube Müdürlüğü’nün kurulduğunu, 25 uzman personel ve oluşturulan deniz araçları filosuyla denetimlerin güçlendirildiğini kaydetti. Atasoy, "Atık alım gemisini, deniz süpürgesini ve Suculot kesme teknelerini Antalya’ya ilk biz getirdik. Şu anda termal kameralı ve gece görüşüne sahip denetim teknemizle Akdeniz’i koruyoruz" dedi.
2024 yılı itibarıyla deniz süpürgesiyle yaklaşık bin 850 kilogram deniz çöpü toplandığını belirten Atasoy, deniz suyu numunesi alan teknelerin de düzenli olarak çalıştığını söyledi.

Elektronik gemi denetim sistemiyle 124 cezai işlem uygulandı
Çevre Yüksek Mühendisi Lokman Atasoy, Türkiye’de ilk kez Antalya’da uygulamaya konulan Elektronik Gemi Denetim Sistemi hakkında da bilgi verdi. Sistemin 2023 yılı Kabotaj Bayramı haftasında 5 Temmuz’da hizmete alındığını belirten Atasoy, yaklaşık bir buçuk yılda 124 deniz aracına kaçak deşarj nedeniyle cezai işlem uygulandığını söyledi.
Atasoy, "Deniz araçlarından kaynaklanan kirliliğin tespiti takdir edersiniz ki çok zor. Yani gece kaçak deşarj olabilir, gündüz olabilir ve bu anında bir müdahale gerektiriyor" dedi. Elektronik Gemi Denetim Sistemi sayesinde hızlı müdahale imkânı sağladıklarını vurgulayan Atasoy, uygulamanın büyük bir caydırıcılık etkisi oluşturduğunu da kaydetti.
20 adet 40x optik büyütmeli PTZ kamera ve 20 adet otomatik obje tanıma özellikli termal kamerayla körfezin izlenildiğini belirten Atasoy, sistemin doğuda Beşgöz Deresi’nden batıda Göynük Çayı’na kadar olan alanı kapsadığını ifade etti. 90 deniz mili menzilli su üstü radarı ve otomatik tanımlama sistemi (AIS) desteğiyle toplam 52 kilometrelik sahil bandı ve 340 kilometrekarelik deniz alanında tam hakimiyet sağladıklarını aktaran Atasoy, Antalya kıyılarının tamamını kapsayacak şekilde sistemin genişletilmesinin planlandığını söyledi.

Hayalet ağlar toplanıyor, geri dönüştürülüyor
Denizlerde avlanmaya devam eden hayalet ağlara karşı başlatılan "Denizleri Ağlatmayın" projesinden de söz eden Atasoy, 8 noktada konteynerler yerleştirdiklerini ve şimdiye kadar 5 bin 850 kilogram hayalet ağ toplandığını aktardı. Atasoy, "Bu ağları geri dönüştürerek balıkçı kasası ve şamandıra gibi ürünlere dönüştürüyoruz" diye konuştu. Bu çalışmalarla Antalya Büyükşehir Belediyesi, Antalya Ticaret ve Sanayi Odası’ndan KÖK ödülüne layık görüldü.

Derelerden gelen çöpler için kapan kuruldu
Atasoy, derelerden denize taşınan çöpleri engellemek için Arapsuyu 1 ve 2 derelerine atık kapanları kurduklarını belirterek, haftada 65 kilogram deniz çöpünün bu şekilde denize ulaşmadan toplandığını söyledi.

Konyaaltı Sahili’nde 3 adet insansız cankurtaran
Antalya’nın, 233 mavi bayraklı plajıyla dünyada en fazla mavi bayraklı plaja sahip kent olduğunu vurgulayan Atasoy, "Bu bir tesadüf değil. 36 merkezi arıtma tesisimiz, güçlendirilen kanalizasyon hatlarımız ve derin deniz deşarj yatırımlarımız sayesinde bu başarıyı sağlıyoruz" ifadelerini kullandı.
Ayrıca, Konyaaltı Sahili’nde 3 adet insansız cankurtaran aracıyla güvenliği artırdıklarını belirten Atasoy, iklim değişikliğinin de deniz üzerindeki en büyük baskı unsurlarından biri haline geldiğini söyledi. Aslan balığı ve balon balığı gibi istilacı türlere karşı kamuoyunu bilinçlendirdiklerini ve avcılık etkinlikleri düzenlediklerini aktardı.

Yapay resif projesi başladı
Akdeniz Üniversitesi ve Tarım ve Orman İl Müdürlüğü iş birliğiyle Antalya Körfezi’nde balıkçılığı zenginleştirmek amacıyla yapay resif projesine başladıklarını duyurdu. Atasoy, "Balıkların hem üreyebileceği, hem yaşayabileceği hem de güvenli şekilde popülasyonlarının artırılabileceği yapay alanlar oluşturuyoruz. Belirli bir noktada demo çalışmaları yapacağız ve ardından elde edilecek bilimsel verilere dayanarak projeyi kamuoyuyla paylaşacağız" dedi. Atasoy, çevre bilincinin artırılması amacıyla "Plajına Sahip Çık" kampanyaları, sahil temizliği etkinlikleri ve çevre eğitim merkezinde yürütülen çalışmalardan da bahsetti.

Boğaçay’da bilimsel temizlik çalışmaları yürütülüyor
Antalya Büyükşehir Belediyesi Deniz ve Kıyı Yönetimi Şube Müdürü Mustafa Yıldırım ise Boğaçay’daki çalışmalar hakkında bilgi verdi. Boğaçay’ın ekolojik ve kıyı koruma açısından önem taşıdığını belirten Yıldırım, "Her yıl bilim kurulunu toplayarak Boğaçay’da temizlik çalışmalarını bilimsel esaslara göre yürütüyoruz" dedi.
Gemilerden kaynaklanan gürültü kirliliği ve baca gazı emisyonlarına karşı da çalışmalar yürüttüklerini açıklayan Yıldırım, Akdeniz’in Emisyon Kontrol Alanı ilan edilmesi kapsamında hazırlıkların sürdüğünü belirtti. Yıldırım, "Henüz mevzuat çıkmadı ancak ölçüm ve denetim faaliyetlerimize yönelik hazırlıklarımız tamamlandı" dedi.