Erzurum’da 500 yıllık kadim bir gelenek: 1001 Hatim başladı

Erzurum’u doğal afetlerden korumak için Pir Ali Baba tarafından yaklaşık 500 yıl önce başlatılan ‘1001 Hatim’ geleneği bugün başladı.
Pir Ali Baba’nın tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte yaklaşık 500 yıl önce Erzurum’da başlattığı Kur’an-ı Kerim okuma geleneği, her yıl devam ettiriliyor. Şehrin afet ve beladan korunması için başlatılan gelenek kapsamında, bir ay boyunca Kur’an-ı Kerim okumasını bilen gencinden yaşlısına herkes hatim indiriyor.
Camilerde sabah namazı ile birlikte hatim indirilmeye başlanan Erzurum’da, bugün Pir Ali Baba Türbesi’nde de bir program düzenlendi. 13 Aralık 2024-7 Ocak 2025 tarihleri arasında devam edecek olan 1001 Hatim geleneği, her yıl Dutçu köyü yakınlarındaki tepede bulunan Pir Ali Baba Türbesi’nde başlatıldı. Pir Ali Baba Türbesi’nde düzenlenen törende tekbirler eşliğinde atlar üzerindeki hafızlar, Pir Ali Baba’nın yaşadığı dönemde Kur’an-ı Kerim okuyarak şehri dolaşmasını temsili olarak canlandırdı. Hafızlar hilal şeklinde oluşturdukları düzenle ellerindeki cüzler ile ’1001 Hatim’i bu yıl başlatmış oldu.

Vali Çiftçi: “İnşallah manevi bir zırha büründüreceğiz”
Erzurum Valisi Mustafa Çiftçi, 1001 Hatim programının 13 Aralık 2024 tarihi itibariyle başlayacağını ve 17 Ocak 2025 tarihi itibariyle de tamamlanacağını ifade ederek, "Pir Ali Baba’nın 500 yıl önce başlatmış olduğu bu gelenekle yılın son 18 gününü hatimlerle uğurlayacağız, yine 2025 ilk 15 gününü de hatimlerle karşılayacağız. İnşallah manevi bir zırha büründüreceğiz. Tıpkı Alvarlı Efendi Hazretleri’nin ifade ettiği gibi bir gazelinde ifade ettiği gibi ’Hafızları 1001 Hatim okurlar. Nur-i Kur’ân enharına akarlar. Nüzul-i merhamet-gâhe bakarlar. Mevla’ya emanet olsun Erzurum’ diye devam ediyor. Biz de Ramazan ayı, Kur’an ayı olarak bilinir. Ramazan ayı içerisinde malumlarınız Kur’an’la irtibat daha fazladır. Hatimler indirilir, mukabeleler okunur. Yalnız Erzurum’da ve Saraybosna’da bir Kur’an ayı daha vardır. O da işte bu şu anda içinde bulunduğumuz aylardır. Bu 1001 Hatim ayı içerisinde de Erzurum’da bir ay boyunca sürekli Kur’an okunuyor. Kur’an’la irtibat yeniden tazeleniyor, tekrar manevi bir iklime girmiş oluyoruz. Dolayısıyla geçen sene 71 bin adet hatim okunduğunu biliyorum. İnşallah bu sene biraz daha bir hafta daha uzun süreceği için bu sayının 80 bine ulaşacağını ümit ediyorum. Bizim inancımızda Kur’an okumak bir ibadettir. Sevgili Peygamberimiz de yarın kıyamet gününde Hazreti Kur’an’ın kendisini okuyanlara şefaatçi olacağını bizlere müjdelemiştir. Dolayısıyla ben bütün hemşehrilerimizi bu müjdeye davet ediyorum” diye konuştu.

Başkan Sekmen: “Manevi bir tat ve lezzet iklimiyle buluşturuyor”
Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Sekmen, yüzlerce yıldır süren mukaddes 1001 Hatim geleneğinin devamı adına bir kez daha buluşma fırsatı bulduklarını ifade ederek, "İslam’ın bayraktar şehri Erzurum, Yüce Allah’ın insanoğlunun selamete ermesi için gönderdiği kutsal kitabımız Kur’an-ı Kerim’i başında tac ederek asırlardır süregelen bu muhteşem geleneği yaşatmaya devam etmektedir. Bilindiği gibi her bölgenin ve her yörenin kuşkusuz kendine has manevi birtakım gelenek ve görenekleri vardır. Erzurum’da ise öyle bir gelenek var ki; şehri adeta baştan başa ve bucaktan bucağa manevi bir tat ve lezzet iklimiyle buluşturuyor. 1500’lü yıllarda başlatılan bu gelenekle okunmasına başlatılan hatimler, at üzerindeki hafızlar tarafından şehrin dört bir yanı gezilerek de okunur. Tabii, okunan Kelamullah olunca, bu kadim şehirde de bir Kur’an iklimi hâsıl olur. Birinci Cihan Harbi’ne kadar devam eden bu gelenek, savaşlar sebebiyle bir süre kesintiye uğrar ve daha sonra Erzurum Müftüsü Hacı Muhammet Sadık Solakzade Hoca’nın girişimleriyle yeniden başlar. Allah’a şükürler olsun ki; hem dünyevi huzur ve hem de uhrevi aydınlığa açılan böyle bir kapıya sahibiz. Böylesine müstesna bir geleneği bizlere kazandıran Pir Ali Baba Hazretlerinin kabrinin bulunduğu alana bizler de türbe inşa ettik. Yapımında emeği geçen tüm mesai arkadaşlarıma teşekkür ediyorum. Rabbim, aziz şehrimizin 1001 Hatim ile anılmasına vesile olan Pir Ali Baba Hazretleri ve tüm alimlerimizi cennetiyle cemaliyle müşerref kılsın" dedi.
Pir Ali Baba Türbesi’nde düzenlenen törene Erzurum Valisi Mustafa Çiftçi, Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Sekmen, Yakutiye Belediye Başkanı Mahmut Uçar, Emniyet Müdürü Kadir Yırtar, AK Parti İl Başkanı İbrahim Küçükoğlu, MHP İl Başkanı Adem Yurdagül, Erzurum İl Müftüsü Rüstem Can, kurum yöneticileri ve vatandaşlar katıldı. Konuşmalardan sonra Erzurum İl Müftüsü Rüstem Can dua ettirdi. Ardından Pir Ali Baba Türbesi’nde hafızlar at üstünde Kur’an-ı Kerim okuyarak topluluğa doğru geldi. Tören, Erzurum Büyükşehir Belediyesi tarafından yapımı tamamlanan Pir Ali Baba Türbesi’nin ziyaret etmesi ile tamamlandı.