Fıstık hasadı başladı, üretici fiyat ve rekolte endişesi yaşıyor

Şahinbey Ziraat Odası Başkanı Ali Çolak, sahadaki gözlemler ve üreticilerden alınan bilgiler doğrultusunda ürünün iç oranında düşüş görüldüğünü, yağış ve kuvvetli rüzgârların tozlaşmayı olumsuz etkilediğini ifade etti. Çolak, fıstık üreticisinin fiyat baskısı, artan maliyetler ve kaçak ürün nedeniyle ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunu vurguladı.

Çolak, üreticinin artan girdi maliyetlerine rağmen ürününü geçen yılki fiyat seviyesinden satmak zorunda kaldığını belirterek, Antep fıstığı için taban fiyat ve gerektiğinde alım müdahalesi çağrısında bulundu.

"Hasat sezonu yavaş yavaş başladı"

Antep fıstığında kıraç bölgelerde hasadın başladığını belirten Çolak, sahadaki incelemelerde ürünün iç oranıyla ilgili sorunlar gördüklerini ifade ederek, "Gerçekten Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin önemli geçim kaynaklarından biri olan Antep fıstığında hasat sezonu, yavaş yavaş kıraç bölgelerde başlamış bulunuyor. Yerel olarak çiftçilerimize sorduğumuzda ve arazilerde yaptığımız incelemelerde, fıstığın iç oranının yeterli olmadığını görüyoruz. Yaşanan hava şartları, aşırı yağışlar ve kuvvetli rüzgârlar nedeniyle tozlaşma konusunda bazı sıkıntılar yaşandığını gözlemliyoruz. Bu nedenle bu yıl rekoltenin geçen yıla göre daha düşük olacağını düşünüyoruz." dedi.

"Üreticinin emeğinin karşılığı verilmeli"

Hasat döneminin başlamasıyla birlikte üreticinin en önemli gündemlerinden birinin fiyat olduğunu belirten Çolak, fıstık bahçesinin uzun yıllar boyunca gelir elde edilmeden emek ve maliyet gerektirdiğine dikkat çekerek, "Bugün bizim ve üreticimizin içini acıtan asıl meselelerden biri de Antep fıstığının fiyatıdır. Bakın, bir Antep fıstığı bahçesi oluşturmak için yaklaşık 20 yıl boyunca hiçbir gelir elde etmeden masraf yapmak gerekiyor. Çiftçimiz 20 yıl boyunca gübresini, ilacını, budamasını, sürümünü ve diğer bütün bakım işlemlerini yapmak zorunda. Ancak 20 yılın sonunda verimli bir fıstık bahçesine sahip olabiliyor." ifadelerini kullandı.

Çiftçinin uzun yıllar verdiği emeğin ardından fiyat baskısıyla karşı karşıya kaldığını söyleyen Çolak, "Çiftçimiz artık bu bahçeden alın terinin karşılığını almaya başlayacağı zaman, 3-5 tüccarın bir araya gelerek Antep fıstığının fiyatını belirlemesi kabul edilebilir değildir." şeklinde konuştu.

"Girdi maliyetleri arttı, fıstık fiyatı yerinde saydı"

Üreticinin maliyetlerinin geçen yıla göre ciddi şekilde yükseldiğini belirten Çolak, boş kavlak fıstığın fiyatının değişmediğini kaydetti.

Çolak, "Geçen yıl boş kavlak fıstık dediğimiz ürün 245 liraydı, bu yıl da 245 lira. Peki, hangi çiftçinin girdi maliyeti geçen yılkiyle aynı kaldı? Bana bir tane söyleyin. İşçilik aynı fiyatta mı kaldı? Mazot yüzde 100 zamlandı, gübre yüzde 100 zamlandı. Traktör, ekipman, sulama, enerji ve diğer bütün girdilerin maliyetleri ciddi şekilde arttı. Buna rağmen çiftçinin gözü gibi baktığı, alın teri döktüğü Antep fıstığı geçen yılki fiyat seviyesinde kalıyor." dedi.

"Kaçak fıstık, Antep çiftçisine büyük darbedir"

Antep fıstığının kalitesinin korunması gerektiğine dikkat çeken Çolak, sınır bölgesinden kaçak yollarla getirildiğini belirttiği ürünlerin yerli üreticiyi olumsuz etkilediğini ifade ederek, "Burada asıl içimizi acıtan konulardan biri de Antep fıstığının kalitesinin düşürülmesi meselesidir. Sınırımızda bulunan Suriye'den kaçak yollarla ilimize getirilen fıstıklar, Antep çiftçisine vurulmuş büyük bir darbedir. Çünkü çiftçimizin büyük emek vererek ürettiği birinci sınıf Antep fıstığının kalitesinin ve değerinin aşağı çekilmesine neden olmaktadır." ifadelerini kullandı.

Yerli üretimin kalite açısından farklı olduğunu belirten Çolak, "Ürettiğimiz Antep fıstığı ile Suriye'den kaçak yollarla getirilen fıstık arasında kalite açısından ciddi farklar vardır. Biz daha iyi bakıyoruz, daha iyi yetiştiriyoruz ve daha kaliteli ürün ortaya koyuyoruz. Dolayısıyla Antep fıstığına ve Antep fıstığı üreticisine sahip çıkılması gerekiyor." şeklinde konuştu.

"20 yıllık emeğimizi korumamız gerekiyor"

Hasat döneminde bahçelerde yaşanabilecek hırsızlık olaylarına karşı üreticilerin ve güvenlik güçlerinin dikkatli olması gerektiğini belirten Çolak, "Buradan çiftçilerimize de şunu söylemek istiyorum. Bir yıl değil, aslında 20 yıl emek verdiğimiz fıstık bahçelerimizi kötü niyetli insanlardan korumamız gerekiyor. Kolluk kuvvetlerimize, valimize ve kaymakamlarımıza teşekkür ediyoruz. Sağ olsunlar, denetimleri sıklaştırdılar. Ancak yine de sahadan hırsızlık olaylarıyla ilgili duyumlar alıyoruz. Hırsızların ve kötü niyetli insanların çiftçimizin fıstığına zarar vermesine kesinlikle müsaade edilmemelidir." dedi.

"Bütün aile fıstık bahçesinde emek veriyor"

Fıstık üretiminde aile emeğinin önemli bir yer tuttuğunu belirten Çolak, üreticinin elde ettiği gelirin verilen emeği karşılamadığını ifade ederek"Şunu da unutmamak gerekir. Fıstık üretiminde çoğu zaman bütün aile birlikte çalışıyor. Zamanı geldiğinde bahçeye gidiliyor; çocuklardan yetişkinlere kadar aile fertleri alın teri döküyor, emek veriyor. Bu emeği asgari ücret üzerinden hesapladığımızda dahi çiftçimizin elde ettiği gelir, harcanan emeğin karşılığını karşılamıyor." ifadelerini kullandı.

Üreticinin gelir yetersizliği nedeniyle bahçesine yeterince yatırım yapamadığını söyleyen Çolak, "Çiftçimiz yeterli gelir elde edemediği için bahçelerine gerektiği kadar bakım yapamıyor, yeteri kadar emek ve yatırım yapamıyor. Bunun sonucunda da ürünün kalitesinde düşüşler meydana geliyor." dedi.

Ali Çolak

"Çiftçiye sahip çıkılması gerekiyor"

Antep fıstığı üretiminin sürdürülebilirliği için üreticinin desteklenmesi gerektiğini belirten Çolak "Buradan bir kez daha söylüyoruz. Çiftçinin yanında olunması, çiftçiye sahip çıkılması gerekiyor." ifadelerini kullandı.

"Antep fıstığına neden taban fiyat konulmasın?"

Fındık ve çayda uygulanan taban fiyat politikasının Antep fıstığı için de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Çolak, "Ordu'nun fındığına nasıl taban fiyat konuluyorsa, Rize'nin çayına nasıl taban fiyat belirleniyorsa Antep fıstığına neden taban fiyat konulmasın? Neden Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Antep fıstığında alım müdahalesi yapmasın?" diye sordu.

Fiyatın yalnızca tüccarların belirlediği bir piyasa yapısına bırakılmaması gerektiğini savunan Çolak, "Neden 3-5 tüccarın, Gaziantep'te büyük sermayelere ve holdinglere dönüşmüş bazı tüccarların, Antep çiftçisinin alın teriyle ürettiği fıstığın fiyatını belirlemesine müsaade edilsin? Üreticinin emeğinin karşılığını alabilmesi için devletimizin ve hükümetimizin bu konuda gerekli adımları atmasını bekliyoruz." dedi.

"Gerektiğinde alım müdahalesi yapılmalı"

Üreticinin korunması için taban fiyat açıklanması ve gerektiğinde piyasaya müdahale edilmesi gerektiğini belirten Çolak, "Çıkıp açıkça, ‘Antep fıstığının taban fiyatı budur.’ denilmesi ve gerektiğinde alım müdahalesi yapılması gerekiyor. Böylece tüccarların piyasada oluşturduğu fiyat baskısının da önüne geçilmiş olur." ifadelerini kullandı.

Üreticinin emeğinin karşılığını almasının gelecek yıllardaki üretim ve kalite açısından da önemli olduğunu belirten Çolak, "Biiliyoruz ki çiftçimiz emeğinin karşılığını alırsa önümüzdeki yıl ürününe daha iyi bakacaktır. Bahçesine daha fazla yatırım yapacak, daha kaliteli ürün elde edecektir." dedi.

Çolak, taleplerinin temelinde Antep fıstığı üreticisinin emeğinin karşılığını almasının bulunduğunu belirterek açıklamasını şöyle tamamladı:

"Buradaki bütün gayretimiz, Antep fıstığı üreticisinin alın terinin karşılığını alması içindir. Bu konuda Tarım ve Orman Bakanlığımızdan ve Toprak Mahsulleri Ofisinden gerekli adımların atılmasını bekliyoruz." (İLKHA)