Gazze'de enkazlar şehit naaşlarını saklıyor: Binlerce Filistinliye hâlâ ulaşılamadı

Gazze Şeridi'nde bombardımanlarla yıkılan evlerin enkazları altında kalan şehitlerin naaşlarına ulaşılması için çalışmalar sürüyor. Aradan geçen yıllara rağmen çok sayıda Filistinlinin naaşının çıkarılamaması, savaşın geride bıraktığı yıkımın boyutunu bir kez daha ortaya koyuyor.

Gazze'deki Sivil Savunma ekipleri, yıkılan yapıların bulunduğu bölgelerde arama ve naaş çıkarma çalışmalarını sınırlı imkanlarla sürdürüyor. Ancak binlerce ton beton ve molozun bulunduğu alanlarda yeterli ağır iş makinesi ve özel ekipmanın olmaması, çalışmaların yavaş ilerlemesine neden oluyor.

Sivil Savunma ekiplerinin, bazı bölgelerde yalnızca tek bir ekskavatörle yüzlerce tonluk enkazı kaldırmaya çalıştığı belirtiliyor. Özel ekipmanların Gazze'ye girişindeki kısıtlamalar nedeniyle ekipler, şehitlere ulaşmak için zaman zaman enkazı elle kaldırmak zorunda kalıyor.

Yıllar sonra enkazdan naaşlar çıkarılıyor

Zeytun Mahallesi'nde de yaklaşık 3 yıl önce yıkılan bir evin enkazında yürütülen çalışmalarda 9 şehidin naaş ve kalıntılarına ulaşıldı.

Sivil Savunma'nın naaş çıkarma çalışmalarından sorumlu Muhammed Ebu Dan, Selmi ailesine ait evin 20 Kasım 2023'te hedef alındığını ve saldırının ardından bazı şehitlerin naaşlarının çıkarılmasına rağmen diğerlerinin enkaz altında kaldığını açıkladı.

Ekiplerin ulaştığı 9 şehidin arasında 4 çocuk ve 2 yaşlı kadının bulunduğu belirtildi.

Bu tür çalışmalar, Gazze'de bombardımanın sona ermesinin enkaz altında kalan şehitlerin akıbetini değiştirmediğini gösteriyor. Aileler, yıllardır yakınlarının naaşlarına ulaşarak onları usulüne uygun şekilde defnedebilmeyi bekliyor.

Tek bir bölgede 308 şehit

Gazze'deki yıkımın boyutunu gösteren en çarpıcı örneklerden biri de Sabra Mahallesi'nde yaşandı.

22 Kasım 2023'te Ebu Şeria ve Hasayine ailelerinin yaşadığı yerleşim bölgesine düzenlenen saldırıda yaklaşık 308 kişi şehit oldu. Şehitler arasında 44'ü 6 yaşından küçük çocuk ve 37 kadın bulunuyordu.

Sivil Savunma ekipleri, 17 gün süren çalışmaların ardından 112 şehidin naaş ve kalıntılarını enkazdan çıkarabildi. Yaklaşık 196 şehidin kalıntılarının ise halen yıkıntıların altında bulunduğu bildirildi.

Çıkarılan naaşlar, ailelerin talebi üzerine toplu cenaze töreni için hastanelerde muhafaza edildi. Daha sonra şehitler, saldırıda yıkılan evlerinin enkazı üzerinden düzenlenen toplu cenaze töreniyle defnedildi.

Enkazın altında binlerce kayıp var

Gazze'deki Sivil Savunma ve resmi sağlık kurumlarının tahminlerine göre, yaklaşık 10 bin ila 15 bin kişi kayıp durumda. Bu kişilerin önemli bölümünün yıkılan evlerin ve diğer yapıların enkazı altında kaldığı değerlendiriliyor.

Uzun süre enkaz altında kalan naaşlara ulaşmak da her geçen gün daha güç hale geliyor. Zamanla kalıntılara dönüşen naaşların çıkarılması, ekiplerin son derece dikkatli ve çoğu zaman elle çalışmasını gerektiriyor.

Sivil Savunma ekipleri ayrıca enkaz kaldırma sırasında ciddi risklerle karşı karşıya kalıyor. Saldırılar sırasında ve sonrasında arama-kurtarma ve naaş çıkarma görevlerini yerine getiren çok sayıda Sivil Savunma görevlisi de şehit oldu veya yaralandı.

Gazze'de savaşın görünmeyen enkazı

Gazze'deki enkazlar yalnızca yıkılan binaları değil, yıllardır naaşlarına ulaşılamayan binlerce Filistinlinin acısını da taşıyor.

Sivil Savunma ekiplerinin sınırlı imkanlarla yürüttüğü çalışmalar kapsamında, Uluslararası Kızılhaç Komitesi koordinasyonunda 800 saatlik bir çalışma projesi uygulanıyor. Ancak bu kapasite, savaş boyunca oluşan devasa yıkımın tamamının kaldırılması ve enkaz altında kalan şehitlere ulaşılması için yeterli görünmüyor.

Her çıkarılan naaş, bir ailenin yıllardır süren bekleyişinin sona ermesi anlamına gelirken, enkaz altında kalan binlerce kişi Gazze'deki savaşın henüz kapanmayan en ağır yaralarından biri olmaya devam ediyor. (İLKHA)