İngiliz gazeteci Lauren Booth: Gerçek özgürlük, satılabilir bir nesne olmaktan çıkmaktır

İstanbul İlim ve Kültür Vakfı tarafından düzenlenen "13. Uluslararası Bediüzzaman Sempozyumu"nda konuşan İngiliz Gazeteci Lauren Booth, çağımızın insan hayatını kuşatan siyasi, teknolojik ve ekonomik mekanizmalarına dikkat çekti.

Günümüzde kötülüklerin gizlenmeye dahi ihtiyaç duyulmadan insanların gözleri önünde sergilendiğini ifade eden Booth, Kur'an-ı Kerim'de özellikle Bakara Suresi'nin 11 ve 12. Ayetlerinde insanların bozgunculuk yaparken kendilerini "ıslah ediciler"olarak nitelendirebildiklerini dile getirdi.

"Firavun'un bile imreneceği bir kontrol mekanizmasına dönüştü"

Neoliberal siyasetçiler, teknoloji dünyasının milyarderleri ve Siyonistlerin savaş ve adaletsizliklerin hüküm sürdüğü düzenin bir parçası hâline geldiğini savunan Booth, bu durumun toplumların yanı sıra evlere, topluluklara ve insanların kalplerine kadar sızdığını belirtti.

Günümüzde televizyon ve akıllı telefonlar üzerinden yürütülen pazarlama faaliyetlerine değinen Booth, insanların büyük bir pazarlama operasyonunun hedefi hâline getirildiğini söyledi.

Günümüzdeki düzeni Firavun dönemindeki kontrol mekanizmasına benzeterek, Kur'an'da Hazreti Musa ile Firavun arasında yaşananlara dikkati çeken Booth, "Firavun, hakikati tartışmak yerine Hazreti Musa'yı yalancılıkla suçladı. Ardından sihirbazların toplandığı büyük bir gösteri sahnelendi ve insanların gerçeğe değil gösterinin etkisine kapılması amaçlandı. Büyülemek ve korkutma yöntemi bugün de kullanılıyor. Hakikati getiren kişiyi yalancı ilan et, gösteriyi sahneye koy, kalabalığı korkut ve iman edenleri komplocu olmakla suçlayarak cezalandır." ifadelerini kullandı.

"Araçlar değişmiş olabilir ama yöntem aynı"

Modern teknolojinin insan hayatındaki etkisine değinen Booth, "Artık cebimizde taşıdığımız ekranların günün 24 saati insanları etkilemeye çalışıyor. Araçlar değişmiş olabilir ama yöntem aynı. Dikkatimizi ele geçirmek, duyularımızı gösterilerle kuşatmak ve daha önce ihtiyaç duyduğumuzu bile bilmediğimiz şeylere karşı içimizde arzu uyandırmak." dedi.

"Takva, o an durabilmek ve ne yaptığımızı sorgulayabilmektir"

Nörolinguistik Programlama" kavramına da değinen Booth, "Reklamcılar ve iş dünyasındaki bazı aktörler, insanın bilinçli düşünme sürecini aşarak temel dürtülerine hitap etmeyi amaçlayan teknik ve yöntemlerden yararlanıyorlar. Ürünler, belirli duygularla ilişkilendiriliyor, reklamlar aracılığıyla markaların mutluluk veya güvenlik sembolüne dönüştürülüyor. Sürekli tekrarlanan mesajlar, zamanla alışkanlığa dönüşüyor. Böylece insanlara tüketmeyi doğal bir davranış olarak gösteriyorlar. Bütün bunlar öylesine ustaca, öylesine aralıksız yapılıyor ki insanın gözünü kör ediyorlar. Zihnimizin ve gündelik hayatımızın her köşesini gürültüyle dolduruyorlar. Bu kuşatmadan kurtulmanın yolu, Kur'an'ın ortaya koyduğu değerlere yeniden yönelmekle olur. Takva, şükür, ihsan ve zikir kavramlarının insanın dikkatini ve kalbini yeniden yönlendirmesinde önemli bir yere sahiptir. Takva, insanın bir uyarıcıyla vereceği tepki arasına mesafe koyabilmektir. Akıllı telefon ve tüketim alışkanlığı buna örnek verilebilir. “Elimiz telefona uzanıyor, satın al, kaydır, satın al, kaydır… Tam o anda durup kendimize soruyoruz! Allah bundan razı olur mu?' İşte takva, o an durabilmek ve ne yaptığımızı sorgulayabilmektir." şeklinde konuştu.

Şükretmenin insanı sürekli daha fazlasına sahip olmaktan alıkoyduğunu belirten Booth, Gazze'de yaşayan arkadaşı Yasir ile yaptığı telefon konuşmasında arkadaşının yaşadığı onca zorluğa rağmen şükrettiğini, şikâyet etmediğini, Allah'ın kendileri için takdir ettiğinde bir hayır olduğunu aktardığını söyledi.

"Gerçek özgürlük, satılabilir bir nesne olmaktan çıkmaktır"

Booth, " İhsan, bakışlarımızı ve dikkatimizi korumayı da kapsar. Çünkü bakışlarımız ve dikkatimiz, teknoloji milyarderlerinin alıp satabileceği birer meta değil; bize emanet edilmiş değerlerdir. Bir de zikir var, biliyor musunuz? Zikir, reklam düzeninin kendi kalıplarına hapsetmesi, dikkatimizi dağıtması veya anlamını değiştirmesi mümkün olmayan bir frekans gibidir. Öyleyse siyasetçilerimizin, inşallah, hayata geçirmesi gereken çözüm nedir? Bu mekanizmayla daha fazla makine üreterek, daha gelişmiş teknolojiler geliştirerek mücadele etmek değil, bir ürüne dönüştürülmeyi kabul etmekten vazgeçmektir. Cumhurbaşkanımız Erdoğan'ın dünya sahnesinde bu insanlara seslendiğini, onları eleştirdiğini ve daha iyisini yapmaları gerektiğini yüzlerine söylediğini görüyoruz. Birleşmiş Milletler'de, tam da karşılarında durarak bunları dile getiriyor. Biz insanlık için çok daha büyük bir ufka işaret ediyoruz. Gerçek özgürlük, satılabilir bir nesne olmaktan çıkmaktır. Bunu kendi tecrübelerime dayanarak söylüyorum. 20 yıl boyunca ana akım medyada siyaset muhabiri olarak çalıştım. Peki, orada kullanılan geçer akçe neydi? Bugün de nedir? Gıybet ve dedikodu… Bunlar siyasi teori, entelektüel birikim ve düşünce adı altında sunuluyordu. Fakat gerçekte bambaşka bir şeyle karşı karşıyaydık. Bu yüzden şu söylediğime dikkat edin! Peygamber Efendimiz, güzel koku satan kimseyle oturmayı ondan güzel bir koku almaya; demirciyle oturmayı ise elbisemize sinen dumana benzetmiştir. Biz de bu dünyanın içine onun kendi kurallarıyla dalarsak, o dünyanın isi ve kiri günlük hayatımıza kadar taşınır. İşte buna karşı Kur'an bize adaleti öğütler. Allah Teâlâ, Nisa Suresi'nin 135'inci ayetinde, 'Ey iman edenler! Kendinizin, ana babanızın ve yakınlarınızın aleyhine de olsa Allah için şahitlik ederek adaleti titizlikle ayakta tutan kimseler olun' buyuruyor. İnsanın kendi çıkarlarına göre eğilip bükülen adalet, gerçek adalet değildir." ifadelerini kullandı

"Ebedî olanı geçici olana feda eden bir medeniyet, çoktan çöküş sürecine girmiştir"

Bediüzzaman Said Nursî'nin yaklaşık bir asır önce Şam'daki Emevi Camii'nde kendi çağının ağır hastalıklarını teşhis ederek Kur'an'ın bu hastalıklara şifa olacağını ifade ettiğini hatırlatan Booth, "Onun mesajı bugün de bütün canlılığıyla önümüzde duruyor. Ebedî olanı geçici olana feda eden bir medeniyet, aslında çoktan çöküş sürecine girmiştir. 8-10 yaşlarındaki 2 kızıma İslam'ı kabul etmeyi düşündüğümü söylediğimde bana yalnızca 3 soru sordular. Yine bizim annemiz olmaya devam edecek misin? Artık alkol içmeyecek misin? Artık açık ve ölçüsüz giyinmeyecek misin? Duyduklarım karşısında şaşkına dönmüştüm. Çocukların fıtratındaki o güçlü hakikat duygusu beni derinden etkilemişti. Onlara ailemizin merkezinde olmaya devam edeceğimi, daha iyi bir anne olacağımı, bir daha asla alkol içmeyeceğimi ve tesettüre uygun, daha mütevazı giyineceğimi söylediğimde, tamamen Batılı bir çevrede yetişmiş bu 2 Hristiyan çocuk bana, 'Biz İslam'ı seviyoruz' dediler." şeklinde konuştu.

"Kur'an bize göklerin ve yerin, hükmü adalet olan bir Rabbe boyun eğdiğini hatırlatıyor"

Çözümün yalnızca siyaset değil, davet ve insanları hakikate çağırmak olduğunu aktaran Booth, son olarak şu ifadeleri kullandı:

"İnsanlara yardım etmeliyiz. İçinde bulundukları manevi hastalıkları görmeli, onların yanlışlarını taklit etmek yerine kendimiz doğruyu yaşamalıyız. Bu buluşmada farklı olmaya cesaret etmeliyiz. Bu çağın karanlığına karşı nuru nasıl paylaşacağımızı, insanlara hakikatin ışığını nasıl ulaştıracağımızı öğrenmeli ve bunun üzerinde birlikte düşünmeliyiz. Çirkin ve merhametsiz olanın önünde eğilmeyiz; onun karşısında diz çöküp sürünmeyiz. Evet, dünya büyük bir çalkantının içinden geçiyor. Ancak Kur'an bize göklerin ve yerin, hükmü adalet olan bir Rabbe boyun eğdiğini hatırlatıyor. Adalet gecikse bile hakikatin ve adaletin sonunda tecelli edeceğine dair umudumuzu koruyoruz. Allah bize hakikati görecek bir basiret, harekete geçecek bir cesaret ve bugün başlamamızı sağlayacak bir merhamet nasip etsin. Allah ümmete yardım etsin. Ya Rabbi, Filistin’i özgürlüğüne kavuştur" (İLKHA)