İran’da ’on binlerce kişinin dolandırıldığı davanın’ sanığı idam edildi

İran’da on binlerce kişiyi mağdur eden "Rızayat Hodro Taravat Novin" adlı şirkete yönelik açılan davanın birinci sanığı olan Muhammed Gaffari hakkında verilen idam cezası, Yargıtay tarafından onanmasının ardından bu sabah infaz edildi.
İran’da on binlerce kişiyi dolandırarak milyarlarca tümenlik vurgun yaptığı belirlenen bir kişi idam edildi. Kazvin eyaleti Yargı Erki tarafından yapılan açıklamada, "Rızayat Hodro Taravat Novin" adlı şirkete yönelik açılan davanın birinci sanığı Muhammed Gaffari hakkında, "ülkenin ekonomik düzenini büyük ölçekte bozmak" ve "örgütlü dolandırıcılık" suçlarından verilen idam cezasının, Yargıtay tarafından onanmasının ardından infaz edildiği belirtildi. Açıklamada, söz konusu şirketin 2013 yılında Takistan kentinde fiilen faaliyete başladığı, Gaffari’nin de 2013 yılından bu yana 34 binden fazla kişiden para topladığı bildirildi. Sanığa borçlarını ödemesi ve mağdurlarla uzlaşması için defalarca süre tanınmasına rağmen herhangi bir ödeme yapmaması üzerine hükmün infazına karar verildiği kaydedildi.

Dolandırıcılık ağı hayır kurumu görüntüsü altında kuruldu
Açıklamaya göre, sanık Muhammed Gaffari, şirket faaliyetlerine 2013 yılında fiilen başladı. Şirket ise 2019 yılında resmen kuruldu. Gaffari’nin, aile bireyleri, yakınları ve "pazarlamacı" adı verilen kişilerden oluşan geniş bir ağ oluşturdu ve Kazvin ile çevre illerde yoğun reklam faaliyetleri yürüttü. Gaffari aynı zamanda hayır kurumu görüntüsü altında sözde sosyal faaliyetler düzenleyerek vatandaşların güvenini kazandı. Bu yolla piyasa fiyatının altında araç teslimi vaadiyle binlerce kişiyle sözleşme imzaladı. Daha sonra şirketin faaliyet alanını araç ticaretinin dışına çıkararak kar ortaklığı ve konut yatırımları adı altında da para topladı, ancak hazırlanan raporlara göre müşterilerin yalnızca yüzde 4’üne fiilen araç teslim edildiği belirlendi. Geriye kalan sözleşmelerde araç tesliminin yapılmadığı, bazı kişilere yalnızca kar payı adı altında ödeme yapıldığı, çok sayıda kişinin ise uzun süre kazanç beklentisi içinde bekletildiği tespit edildi. Sistemin, üretken bir sermayeye dayanmadan, halktan toplanan parayla yine halka kar ödenmesi esasına göre işletildiği bildirildi.

28 sanık yargılandı
Kazvin’de Ekonomik Sisteme Müdahale Suçlarına bakan özel mahkemede görülen ve 28 binden fazla şikayetçinin yer aldığı davada, 28 sanık yargılandı. Mahkeme, Gaffari hakkında idam cezası verirken, diğer sanıklar hakkında uzun süreli hapis cezaları, tüzel kişiler hakkında ise kapatma kararı verdi. Ayrıca mağdurların zararlarının, son sözleşmeler esas alınarak ve İran Merkez Bankası’nın ödeme günündeki enflasyon endeksine göre karşılanmasına hükmetti.

Mağdurlara ağır zarar
Açıklamada, sanığın eylemlerinin mağdurlar üzerinde ağır maddi kayıplara, ciddi psikolojik travmalara ve bazı ailelerin dağılmasına yol açtığını belirtildi. Bazı şikayetçilerin yakınlarının, dava sürecindeki yoğun baskılar nedeniyle hayatını kaybettiği de bildirildi.

Tazminat süreci sürüyor
Açıklamada, idam hükmünün infaz edilmesine rağmen mağdurların zararlarının karşılanmasına yönelik sürecin sürdüğünü belirtildi. Sanığa ait taşınır ve taşınmaz malların haczi ve satışına yönelik işlemlerin devam ettiği, elde edilecek gelirlerin şikayetçilere ödeneceği kaydedildi.

İran yargı tarihinin en kapsamlı nitelikli dolandırıcılık davası
Öte yandan, araç ön satış ve yatırım iddialarıyla otomobil almak isteyen vatandaşlara cazip ödeme şartları ve kar vaadi sunarak binlerce kişiden para toplayan söz konusu şirketle ilgili davanın, İran yargı tarihinin en kapsamlı nitelikli dolandırıcılık soruşturmalarından biri olarak kayıtlara geçtiği belirtildi.