İş hayatında üniversite diploması gerektirmeyen ‘yeni yaka’lar yükselişe geçiyor

Kolay İK ‘2025 İK Trendleri’ni açıkladı. Yükselişte olan yeni yaka, teknoloji alanında teknik beceri ve eğitim gerektiren ancak üniversite diploması zorunluluğu olmayan uygulama geliştiriciliği, siber güvenlik analistliği gibi işleri kapsıyor.

İnsan kaynakları ve personel yönetim platformu Kolay İK, iş dünyasını giderek daha fazla etkisi altına alan yeni teknolojiler, değişen çalışma dinamikleri ve farklı beklentilere sahip çalışan kitlesini değerlendirerek 2025 İK Trendleri başlıklı bir e-kitap yayımladı.

Yeni yakalar arttı, mavi yaka yeniden cazip hale geldi
Yeni yaka, teknoloji alanında teknik beceri ve eğitim gerektiren ancak üniversite diplomasının şart olmadığı işleri kapsıyor. Bulut bilişim teknisyenliği, kullanıcı arayüzü tasarımcılığı, yazılım ve uygulama geliştiriciliği, veri tabanı yöneticiliği ve siber güvenlik analistliği gibi meslekler yeni yaka grubuna giriyor. Kitaba göre yeni yakalı işlerin yanı sıra zanaat ve teknik becerilere dayalı mavi yakalı işlerin de yeniden cazip hale gelmesi ise İK stratejilerinde bir dönüşüm gerektiriyor.

Çalışanların mevcut becerilerinin yüzde 39’u 5 yıl sonra geçerliliğini yitirecek
Yeni teknolojiler iş gücünde ihtiyaç duyulan becerileri hızla değiştirirken şirketler de çalışanlarını geleceğin iş dünyasına hazırlama noktasında yavaş da olsa ilerleme kaydediyor. Dünya Ekonomik Forumu’nun her yıl yayımladığı İşlerin Geleceği Raporu’nun 2023 yılı araştırmasında çalışanların mevcut becerilerinin yüzde 44’ünün 2030’a kadar geçerliliğini yitireceği belirtilmişti. Bu oran 2025 raporunda yüzde 39’a geriledi. Uzmanlara göre, bu gerilemenin arkasında beceri geliştirme ve yeniden beceri kazandırma programlarına artan ilgi ve bu alanlara yapılan yatırımların etkili sonuç vermesi yatıyor. Öte yandan beceri uyumsuzluğu iş performansını da doğrudan etkiliyor. İşverenlerin yüzde 63’ü beceri açığının organizasyonlarını olumsuz etkilediğini kabul ediyor.

Şirketler aradıkları yeteneklere şeffaf maaş politikası ile ulaşabilir
Platforma göre, bu yıl global iş dünyasının öncelikli gündemlerinden biri de maaş şeffaflığı olacak. Özellikle AB Ücret Şeffaflığı Direktifi kapsamında AB ülkelerinin Haziran 2026’ya kadar ilgili mevzuatlarını düzenleyecek olmalarının bu konuda önemli bir örnek teşkil etmesi bekleniyor. Buna göre şirketler maaş aralıklarını açıkça paylaşarak daha adil ve kapsayıcı bir iş kültürü oluşturacak. Bu da çalışanlar için daha güvenli bir ortam sağlarken şirketlerin daha fazla yetenek çekmesine de yardımcı olacak.

İK’nın 2025 gündemi yoğun
Platformun 2025 İK Trendleri kitabında ayrıca yapay zeka kullanımı, veri analizi, iş dünyasında cinsiyet eşitliği, İK departmanlarının şirketlerin stratejik kararlarında artan etkinliği ve şirketlerin kendi kariyer sayfalarını oluşturması konularına da yer verildi.

"Şirketler için değişim ve fırsat yılı"
İK’nın gündemindeki konuların yalnızca ilgili departmanları değil, işverenden çalışanlara tüm kesimleri ilgilendirdiğini aktaran Kolay İK CEO’su Çağlar Yalı, "İş gücü dinamikleri, teknolojinin hızla gelişmesi ve çalışan beklentilerindeki değişim, şirketlerin hem bugünü hem de geleceği planlamasını zorunlu hale getiriyor. Şirketler mevcut iş gücünü desteklerken bir yandan da gelecekte ihtiyaç duyulacak becerilere yatırım yapmalı. Aksi takdirde teknolojiye uyum sağlamakta zorlanarak operasyonel sorunlar ve verim kayıpları yaşayabilirler. Maaş şeffaflığı ise adil bir iş ortamı oluşturmanın ötesinde şirketlere rekabet avantajı da kazandıracak bir konu. Tüm bunların ışığında 2025 yılının şirketler için önemli değişimlere ve fırsatlara zemin hazırlayacağını öngörüyoruz. Bu süreci doğru yönetenler, çalışan memnuniyetini artırabilir ve daha sağlam bir iş gücü yapısı oluşturabilir" dedi.