Kadıköy’de kentsel dönüşüm krizi büyüyor: "Bu karar kamu yararına değil, kamu zararınadır"

Kadıköy Suadiye’de devam eden kentsel dönüşüm çalışmalarında İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) çatı katı düzenlemesiyle hız kazanması beklenen süreç, Mimarlar Odası’nın açtığı dava sonrası durma noktasına geldi. 50 yıllık binalardan birinde yaşayan ve evinin yıkım süreci yarıda kalan ünlü oyuncu Selma Özkanlı duruma tepki göstererek, "Mimarlar Odası burada bir deprem olunca ve bu evler yıkıldıktan sonra mı bizi görecek? Derhal bu kararı sonlandırın" çağrısında bulundu.
İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 13 Mart 2025 tarihli ve 414 sayılı kararıyla kent genelinde mevcut binaların çatılarına "çatı dairesi" eklenmesine izin verildi. Bu kapsamda bazı kat sahipleri, hem daha uygun bir bütçeyle ev sahibi olmak hem de kentsel dönüşüm sürecini hızlandırmak için evlerin çatı katı daireler üzerindeki haklarını müteahhide devretti. Ancak TMMOB Mimarlar Odası tarafından kararın deprem riski taşıyan İstanbul’da yapı yoğunluğunu artırarak altyapı ve bina güvenliğini olumsuz etkileyeceği gerekçesiyle yürütmeyi durdurma kararı alındı. Alınan kararla birlikte kentsel dönüşüm süreci de pek çok semt ve mahalle için adeta durma noktasına geldi.

"Burada emekli insanlar, yaşlı insanlar var"
Bölgede ikamet eden ünlü oyuncu Selma Özkanlı, yürütmeyi durdurma kararı nedeniyle pek çok evin dönüşüm sürecinin yarıda kalması nedeniyle yaşadıkları mağduriyeti dile getirerek, "Yalnızca kendi mahallem ya da evim için değil, tüm Kadıköy için konuşuyorum. Kentsel dönüşüme gitmeye karar verdik, çünkü 50 yıllık binalar bunlar. Bakın buradaki apartmandan karot alındı, çürük çıktı. Şu anda yıkılmak üzere zaten, yıkım kararı geldi. Dolayısıyla bunlardan da karot alındığı zaman çürük çıkacak diye karar verdik, müteahhitlerle anlaştık. İBB çatı katları için zaten daha önceden ’çatı katlar bağımsız olsun, satılabilsin, bize faydası olsun, kentsel dönüşüm hızlansın’ diye bir karar çıkartmıştı. Biz de buna istinaden müteahhitlerden teklif aldık. Çünkü en küçük daireye en az 100 bin dolar ödememiz gerekirken, biz çatı katlarını müteahhide vereceğimiz için ve onlar da onu satabileceği için hemen hemen az para vererek bu işi kotaracaktık. Tam karar vereceğiz, imza atacağız; o sırada Mimarlar Odası yürütmeyi durdurma kararı için dava açtı. Bu ay 14. İdare Mahkemesi de yürütmeyi durdurma kararı almış. Şu anda yapılmış şeyler var, yıkılacak evler var, taşınmış insanlar var. En uçtaki apartman yıkıldı, burası yıkılacak, bizler de karot aldıracağız ve bu evlerde oturamayacağız. Ne yapacağız şimdi? Durup dururken bir de yürütmeyi durdurma kararı alıyorlar. Zaten daha önceden de çatı katlar dubleks oluyordu ama sadece satılamıyordu. Burada emekli insanlar, yaşlı insanlar var. Burada mı öleceğiz?" sözleriyle verilen karara isyan etti.

"Biz artık bu evlerde oturamayız"
Özkanlı, yürütmeyi durdurma kararının geri alınmasına ilişkin Büyükşehir Belediyesi’ne ve Bakanlığa seslenerek, "Bu kamu yararına bir şey değil, kamu zararına bir şeydir. Bu kentsel dönüşüme ket vurmaktır. Kentsel dönüşümü herkes istiyor; yani İstanbul Belediyesi istiyor, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı istiyor, biz de istiyoruz. Çünkü biz artık bu evlerde oturamayız. Mimarlar Odası ya da mahkemelerimiz burada bir deprem olunca ve bu evler yıkıldıktan sonra mı bizi görecek? Derhal bu kararı sonlandırın" çağrısında bulundu.

"Bu tip yerler için verilen bir hakka rağmen mahkeme yürütmeyi durdurma kararı almış"
Apartman yöneticisi Muammer Öztürk, mağdur olanın yalnızca kendileri değil bütün Kadıköy halkı olduğunun altını çizerek, "Kentsel dönüşümü kolaylaştırmak için Büyükşehir Belediyesi geçen sene mart veya nisan ayında böyle bir karar aldı ve bunu kendi idare meclisinden çıktıktan sonra Bakanlığa sundu. Bakanlık da onay verdi ve bütün ilçe belediyelerine bunun uygulanması için talimatlar verildi. İmar planına karşı Mimarlar Odası bir dava açtı. Mahkemeye müracaat etmiş, mahkeme de yürütmeyi durdurma kararı vermiş bunca ay sonra. Mesela karşımız 16 kat, 15 kat var; bizimki 4 kat. Yani bu tip yerler için verilen bir hakka rağmen mahkeme yürütmeyi durdurma kararı almış. Tabii bu arada da Kadıköy Belediyesi biraz bunu geç uyguladı. Mesela Kadıköy uygulamıyor; Üsküdar uyguluyor, Maltepe uyguluyor, Kartal uyguluyor. Karşı tarafta 5-6 tane belediye; Bakırköy, Arnavutköy ve birçok ilçede uygulanıyor bu. Dolayısıyla buradaki hukuki muhatap Büyükşehir Belediyesi oluyor ilk karar oradan çıktığı için. Mimarlar Odası tek tek uğraşmak yerine direkt onun kararına itiraz ediyor. Biz derdimizi anlatmak istiyoruz. Mağdur olan sadece biz değiliz, bütün Kadıköy halkının yarısı. Diğer ilçelerde de aynı şeyler mevcut" şeklinde konuştu.

"Mimarlar Odası bir deprem olmayacağının garantisini verebiliyor mu?"
Site sakinlerinden Ayşegül Boncuklu, pek çok ev sahibinin büyük bir mağduriyet yaşadığını dile getirerek, "Bu durum bir an önce olumlu bir şekilde sonuçlanmalı. Çünkü Allah korusun Mimarlar Odası bir deprem olmayacağının garantisini verebiliyor mu? Böyle bir şey söz konusu değil. Bir şey oldu, buralar indi aşağı; öldük, kaldık, yaralandık, bunun manevi sorumluluğunu kim alacak? Buradakilerin hepsi 50 yıllık bina, her yeri dökülüyor. Su boruları parçalanıyor, her dakika bir tamir çıkıyor. Sahil bandı diye burada oturanlar zengin değil, burada oturanların çoğu emekli. Bizim bunu yapacak bütçemiz yok" ifadelerine yer verdi.