Kaliningrad'daki gerilimler Rusya-NATO ilişkilerini diken üstünde tutuyor

Rusya, NATO'nun Baltık bölgesindeki askeri faaliyetlerine ilişkin son zamanlarda bir uyarı yayınlayarak, NATO'nun Rusya'nın Kaliningrad bölgesini abluka altına almaya kalkışması halinde, topraklarını savunmak için nükleer silahlar da dahil olmak üzere elindeki tüm araçları kullanmaya hazır olduğunu belirtti.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte Çarşamba günü yaptığı açıklamada NATO'yu "savunma ittifakı" olarak nitelendirdi ve Rusya'nın "nükleer tehditlerini" kınadı.

Tartışma büyük ölçüde söylemsel kaldı, ancak Kaliningrad ve daha geniş Baltık bölgesi çevresindeki artan gerilimleri vurguluyor. Soru şu ki, bu gerilim ne kadar daha tırmanabilir?

Rusya neden bu uyarıyı yayınladı?

Rusya'nın İngiltere, Belçika ve İrlanda'daki büyükelçilikleri, Telegram hesaplarından Kaliningrad bölgesiyle ilgili uyarılar yayınlayarak, NATO ülkelerinin bölgeyi "abluka altına almaya" kalkışması durumunda Rusya'nın topraklarını savunmak için "tüm cephaneliğini" kullanacağını belirtti. İngiltere ve İrlanda'daki Rus büyükelçiliklerinin paylaşımlarında bunun nükleer silah kullanımını da içerebileceği açıkça ifade edildi.

Rusya'nın Baltık Denizi kıyısındaki Kaliningrad bölgesi, Rusya anakarasından ayrıdır ve NATO üyesi Polonya ve Litvanya arasında yer almaktadır. Hava savunma sistemleri, füzeler ve deniz kuvvetlerine ev sahipliği yapan bölge, Rusya için stratejik öneme sahip bir askeri üs konumundadır. Finlandiya ve İsveç'in NATO'ya katılması, Rusya'nın Baltık bölgesindeki stratejik ortamını daha da değiştirmiştir.

Rusya, NATO'yu bu yıl Kaliningrad bölgesini abluka altına almayı amaçlayan senaryoları prova etmekle suçladı.

Rusya'nın Viyana Askeri Güvenlik ve Silah Kontrolü Müzakereleri'ndeki heyet başkanı Yulia Zhdanova, yakın zamanda yaptığı açıklamada, NATO'nun Rusya sınırlarına yakın bölgelerdeki askeri faaliyetlerinin eşi görülmemiş seviyelere ulaştığını ve özellikle Kaliningrad bölgesine dikkat edildiğini, ittifakın bu bölgeye yönelik abluka için özel senaryolar üzerinde çalıştığını belirtti.

Medya raporlarına göre, Litvanya, Polonya, Fransa ve diğer ülkeler Haziran ayında yakın bölgelerde, Kaliningrad bölgesine giden demiryolu bağlantılarının kesintiye uğramasını içeren senaryolar da dahil olmak üzere tatbikatlar gerçekleştirdi.

Ağustos ayında, NATO ülkelerinden düzinelerce askeri uçak, bölge genelinde iletişim hatlarının kesilmesi ve hava savunma sistemlerinin etkisiz hale getirilmesi simülasyonları gerçekleştirdi.

Rusya'nın bahsettiği diğer gelişmeler arasında Litvanya parlamentosunun nükleer silahların konuşlandırılmasını yasaklayan anayasa maddesini değiştirme girişimleri ve Polonya ile Almanya arasında bölgede siper kazma ve diğer savunma altyapılarını inşa etme konusunda işbirliği yer alıyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin daha önce, Kaliningrad'ı abluka altına alma girişiminin gerilimlerin keskin bir şekilde tırmanmasına ve büyük ölçekli bir askeri çatışmaya dönüşmesine yol açabileceği konusunda uyarıda bulunmuştu; bölgeye yönelik herhangi bir tehdide karşılık verileceğini söylemişti.

NATO nasıl tepki verdi?

Rutte, Çarşamba günü NATO'nun "savunma ittifakı" olduğunu ileri sürdü ve Rusya'nın nükleer tehditlerini hem yersiz hem de yararsız olarak nitelendirdi.

Rutte, NATO'nun Moskova'nın uyarısına yanıt verirken "biraz sakin kalması" gerektiğini, aynı zamanda kendi savunmasını güçlendirmeye ve Ukrayna'yı desteklemeye devam etmesi gerektiğini söyledi.

Rusya'dan NATO topraklarına yönelik şu anda "yakın bir tehdit" bulunmadığını savunan Rutte, Moskova'nın Finlandiya, Baltık ülkeleri, Polonya veya diğer NATO üyelerine karşı askeri harekât hazırlıyor olması durumunda, ittifakın gerekli askeri yığılmanın işaretlerini tespit edebileceğini söyledi.

NATO sözcüsü Allison Hart da Çarşamba günü ittifakın Rusya'ya yanıt verdiğini doğruladı.

Hart yaptığı açıklamada, "NATO'nun savunma amaçlı bir ittifak olduğunu ve faaliyetlerimizin veya tatbikatlarımızın Rusya'nın herhangi bir bölümü için risk oluşturmadığını belirterek bir yanıt gönderdik. Sorumsuz nükleer söylemler de dahil olmak üzere her türlü güç tehdidini şiddetle kınıyoruz." dedi.

NATO, söylemsel olarak gerilimi düşürmeye çalışırken, askeri duruşunu güçlendirmeye devam etti.

Rutte, Salı günü yaptığı açıklamada, ittifakın entegre hava ve füze savunmasını ve insansız hava aracı karşıtı yeteneklerini daha da güçlendireceğini, aynı zamanda Baltık bölgesindeki askeri varlığını sürdüreceğini söyledi.

Durum nereye doğru gidiyor olabilir?

Xinhua'nın raporuna göre analistler, Rusya ile NATO arasında yakın vadede tam ölçekli bir askeri çatışma olasılığının düşük olduğunu öne sürüyor. Bununla birlikte, her iki tarafta da askeri faaliyetlerin artması ve Baltık bölgesinin daha hassas hale gelmesiyle, yanlış hesaplamalardan kaynaklanacak yeni sürtüşme riski artıyor.

Rus askeri analist Alexander Kots, Moskova'nın, kimsenin bunu pratikte test etmeye kalkışmasını engellemek için "kırmızı çizginin nerede olduğunu açıkça belirttiğini" söyledi.

Nükleer politika uzmanı ve eski Rus diplomat Nikolai Sokov, NATO'nun Ukrayna'ya desteğini artırmaya devam etmek istediğini, ancak bunun Rusya ile çatışma riskini artırabileceğini söyledi.

Analistler, Kaliningrad'ın stratejik konumu ve Baltık bölgesindeki artan askeri faaliyetlerin, yanlış hesaplamaları ve istenmeyen olayları giderek daha somut bir endişe kaynağı haline getirdiğini söylüyor.

Rus gazetesi Komsomolskaya Pravda, NATO'nun Moskova'nın uyarılarını şu anda sadece "retorik" olarak değerlendirdiğini, ancak Rusya'nın nükleer açıklamalarının anlamını yeniden değerlendirme zamanının gelmiş olabileceğini belirtti.

Sokov, iki tarafın "dikkat ve hassas hesaplama" gerektiren bir döneme girdiğini belirterek, aksi takdirde birbirlerinin niyetlerini yanlış anlama riskiyle karşı karşıya kalacakları konusunda uyardı. (İLKHA)