Kayısıda Don ve Kalıntı Kıskacı: İhracat İçin Kritik Uyarılar

Malatya’da düzenlenen toplantıda kayısıda zirai donun etkileri ve ihracatta kalıntı riski masaya yatırıldı. Sektör temsilcileri, kalite ve sürdürülebilir ihracat için ortak hareket çağrısı yaptı.

Malatya’da kayısı üretimi ve ihracatına yönelik kritik başlıkların ele alındığı bilgilendirme toplantısı, Malatya Ticaret Borsası ev sahipliğinde gerçekleştirildi. Malatya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Gıda ve Yem Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen toplantıya, kentte faaliyet gösteren kayısı ihracatçısı firmalar, pazarlamacılar ve zirai ilaç firmalarının temsilcileri katıldı.

Toplantının ana gündemini, kayısı ihracatında giderek daha sıkı hale gelen uluslararası denetimler, okratoksin ve pestisit kalıntıları ile son yıllarda etkisini artıran zirai don ve iklim kaynaklı riskler oluşturdu.

“İklim Ve Kalıntı Baskısı Artıyor”

Toplantıda konuşan Malatya Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Özcan, kayısının Malatya ve ülke ekonomisi açısından stratejik önemine dikkat çekerek, sektörün çok yönlü bir baskı altında olduğunu söyledi.

Özcan, “İklim değişikliğiyle birlikte üretim süreçleri daha kırılgan hale geldi. Bir taraftan zirai don, dolu ve sağanak yağışlarla mücadele ederken, diğer taraftan ihracatta kalıntı sorunu ile karşı karşıyayız. Özellikle okratoksin ve pestisit kalıntıları nedeniyle Avrupa başta olmak üzere birçok ülke ürünlerimizi çok sıkı denetime tabi tutuyor” dedi.

Kayısının meyve bağlama dönemine girdiğini hatırlatan Özcan, bu süreçte kaliteyi artırmaya yönelik yapılan uygulamaların dikkatle yürütülmesi gerektiğini belirterek, “Üründeki kaliteyi artırmak için kullanılan bazı ilaçlar, kalıntı riski oluşturabiliyor. Bu da ihracatta geri dönüşlere ve ekonomik kayıplara neden oluyor. Üretimde attığımız her adımın ihracata etkisini hesap etmek zorundayız” ifadelerini kullandı.

Son bir ayda yaşanan yoğun yağışlar ve dolu olaylarının da ürün kalitesini tehdit ettiğini kaydeden Özcan, “Üründeki kaliteyi korumak her geçen gün daha zor hale geliyor. Bu durum, önümüzdeki süreçte ihracatta da ciddi zorluklar doğurabilir” diye konuştu.

2025 yılı Nisan ayında yaşanan zirai don felaketine de değinen Özcan, söz konusu afetin Malatya’da üreticileri derinden etkilediğini belirterek, “Geçtiğimiz yıl yaşadığımız don olayı, sadece üretimi değil, sosyal ve ekonomik yapıyı da etkiledi. Bu yıl aynı riskleri minimize ederek, sağlıklı bir ürün elde edip dünya pazarına sunmayı hedefliyoruz” dedi.

“Kayısı Malatya’nın Ana Ekonomik Dinamiği”

Toplantıda söz alan Osman Akar ise kayısının ilin en önemli tarımsal ürünü olduğuna vurgu yaparak, üretim sürecinin yüksek maliyet ve yoğun emek gerektirdiğini ifade etti.

Akar, “Kayısı ilimizin ekonomik döngüsünün merkezinde yer alıyor. Ancak üretim süreci çok hassas. Don, dolu ve iklimsel risklerin yanı sıra girdi maliyetlerinin artması üreticiyi zorluyor. Bu nedenle verilen emeğin karşılığını alabilmesi için üretimden pazara kadar tüm aşamaların doğru yönetilmesi gerekiyor” dedi.

İl Müdürlüğü olarak sahada yoğun bir çalışma yürüttüklerini belirten Akar, üreticilere teknik destek sağladıklarını ve bilgilendirme faaliyetlerini aralıksız sürdürdüklerini söyledi.

Pestisit kalıntılarına da dikkat çeken Akar, “Bazı durumlarda daha fazla verim ya da kalite elde etme amacıyla bilinçsiz ilaç kullanımı söz konusu olabiliyor. Bu da ürünün pazara ulaşmasını zorlaştırıyor. Kayısı bizim ana ürünümüz, bu nedenle herkesin sorumluluk alması gerekiyor” diye konuştu.

Dolu Sonrası İlk Veriler Paylaşıldı

Pazar günü etkili olan dolu yağışına ilişkin sahadaki son durumu da paylaşan Akar, ilk görüntülerin aksine genel tabloya bakıldığında hasarın sınırlı kaldığını ifade etti.

Akar, “Yaklaşık 1 milyon 100 bin dekar kayısı alanı içerisinde 20 bin dekar civarında bir etkilenme söz konusu. Bu oran genel üretim açısından düşük. Bazı lokal bölgelerde etkilenme görülse de Malatya genelinde kayısı üretimini ciddi anlamda olumsuz etkileyecek bir tablo beklemiyoruz” dedi.

Toplantı, katılımcıların soru ve görüşlerinin alınmasının ardından sona ererken, sektör temsilcileri kayısıda kalite, sürdürülebilir üretim ve ihracatın artırılması için iş birliğinin önemine dikkat çekti.