Kayıtlı ve sosyal güvenceli çoban istihdamında ilk adımı atıldı

Türkiye Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Merkez Birliği, küçükbaş hayvancılıkta sürü yöneticisi ihtiyacına çözüm sunmayı hedefleyen kayıtlı ve sosyal güvenceli istihdam modelini Sivas'ta uygulamaya koydu.

Düzenlenen basın toplantısında konuşan Türkiye Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Merkez Birliği Genel Başkan Turan Saldırıcıer, yetiştiriciler ile yurt dışından gelen sürü yöneticilerini bir araya getiren modelin işleyişi ve yeni döneme ilişkin detayları açıkladı.

"Kayıtlı ve denetlenebilir çoban istihdamı modeli Sivas'ta hayata geçiriliyor"

Saldırıcıer, "Türkiye'nin küçükbaş hayvancılığında bugün karşı karşıya olduğumuz en önemli yapısal sorunlardan biri, sürülerin başında görev yapacak nitelikli ve süreklilik arz eden iş gücünün teminidir. Biz bu meseleyi yalnızca bir 'çoban bulma sorunu' olarak görmüyoruz. Bizim açımızdan mesele; sürü yönetiminin profesyonel bir meslek haline getirilmesi, yetiştiricilerimizin iş gücü ihtiyacının kayıtlı ve güvenli bir sistem içerisinde karşılanması ve küçükbaş hayvancılığın sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi açısından ele alıyoruz. Türkiye Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Merkez Birliği olarak, sorunun çözümünde üzerimize düşen sorumluluğu almak üzere yaklaşık üç aydır ilgili kamu kurumlarımızla yoğun bir çalışma yürütüyoruz. Tarım ve Orman Bakanlığımız, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığımız, Dışişleri Bakanlığımız ve İçişleri Bakanlığımızla gerçekleştirdiğimiz görüşmelerde sektörümüzün sahadaki gerçek ihtiyaçlarını ortaya koyduk, yetiştiricilerimizin yaşadığı sorunları doğrudan aktardık ve uygulanabilir bir model üzerinde çalıştık. Bugün geldiğimiz noktada artık sadece sorunu konuşmuyoruz; çözümün sahada uygulanmaya başladığını da kamuoyuyla paylaşmak istiyoruz. Yürüttüğümüz çalışmalar sonucunda, iş gücü ihtiyacının mevzuata uygun, kayıtlı ve denetlenebilir bir sistem içerisinde karşılanmasına yönelik oluşturduğumuz modelin ilk uygulaması Sivas’ta hayata geçiriliyor." dedi.

"Önceliğimiz yerli iş gücü, sürü yöneticiliği profesyonel bir meslektir"

"Önceliğimiz yerli iş gücü" diyen Saldırıcıer, "Merkez Birliği olarak temel önceliğimiz, sürü yöneticiliğinin Türkiye’de güçlü ve itibarlı bir meslek haline gelmesi; gençlerimizin ve çalışma çağındaki vatandaşlarımızın bu alana yönlendirilerek yerli iş gücünün sektöre kazandırılmasıdır. Ancak sahadaki mevcut iş gücü açığı, birçok yetiştiricimizin üretimini doğrudan etkilemektedir. Sürülerin bakımından meraya çıkarılmasına, doğum döneminden hayvan sağlığına kadar üretimin her aşamasında nitelikli iş gücüne ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle yerli iş gücünün yeterli olmadığı durumlarda, mevzuata uygun, kayıtlı, denetlenebilir ve sosyal güvence kapsamında alternatif iş gücünün sisteme dahil edilmesi üretimin devamlılığı açısından önem taşımaktadır. Bu noktada özellikle 'ithal çoban' yerine 'sürü yöneticisi' kavramının kullanılmasını önemsiyoruz. Çünkü sürü yöneticiliği; hayvan bakımını bilen, sürüyü tanıyan, doğum ve hastalık belirtilerini gözlemleyebilen, merada sürü yönetimini gerçekleştirebilen ve üretim sürecine doğrudan katkı sunan profesyonel bir meslektir." ifadelerine yer verdi.

"Çoban istihdamında kayıtlı ve hukuki güvenceye dayalı model oluşturduk"

Merkez birliği olarak inisiyatif aldıklarını aktaran Saldırıcıer, şunları aktardı:

"Hayvancılığımızın yıllardır devam eden bu sorununa seyirci kalamazdık. Kanayan bu yaraya neşter vurmak ve çözüm üretmek için Merkez Birliği olarak inisiyatif aldık. Bu anlayışla, yetiştiricilerimizin ihtiyaç duyduğu iş gücünün kayıtlı ve hukuka uygun şekilde temin edilebilmesi amacıyla gerekli çalışmaları başlatarak bir model oluşturduk. Modelimizin temelinde; sürecin kayıt dışı yürütülmemesi, yetiştiricimizin işlemler karşısında yalnız bırakılmaması ve çalışan ile işveren arasındaki ilişkinin hukuki güvenceye kavuşturulması bulunmaktadır. Bu kapsamda, işveren ile sürü yöneticisi arasında mevzuata uygun, belirli süreli ve standart iş sözleşmesi yapılması; çalışanların ücret ve sosyal güvenlik haklarının güvence altına alınması esas alınmaktadır."

Sivas'ta ilk 15 sürü yöneticisi göreve başladı

İlk 15 sürü yöneticisi Sivas’ta göreve başladığını belirten Saldırıcıer, "Çalışmalarımızın ilk somut uygulaması Sivas’ta gerçekleştiriliyor. İlk etapta 15 sürü yöneticisinin istihdam süreci tamamlandı. Bu hafta 9, önümüzdeki hafta ise 6 sürü yöneticisi olmak üzere toplam 15 kişi Sivas’taki yetiştiricilerimizin işletmelerinde göreve başlayacak. Sivas'taki uygulama, ülke genelinde yürüttüğümüz çalışmanın ilk adımını oluşturuyor. Diğer illerimizden gelen talepler doğrultusunda sürü yöneticisi istihdamına yönelik süreçler de eş zamanlı olarak devam ediyor. Hedefimiz, yetiştiricilerimizin yıllardır kendi imkânlarıyla çözmeye çalıştığı iş gücü sorununu Merkez Birliği çatısı altında kurumsal, kayıtlı ve sürdürülebilir bir istihdam modeline dönüştürmektir." şeklinde belirtti.

"Uygulama, ilgili mevzuat ve resmi prosedürler doğrultusunda yürütülmektedir"

Süreç kayıtlı ve denetlenebilir şekilde yürütüleceğini de belirten Sadırıcıer, "Uygulama, ilgili mevzuat ve resmi prosedürler doğrultusunda yürütülmektedir. Küçükbaş hayvancılık işletmeleri açısından temel kriter en az 200 küçükbaş hayvan varlığıdır. İşveren tarafından gerekli belgelerin hazırlanması ve iş sözleşmesinin düzenlenmesinin ardından ve çalışma izni başvurusu ilgili sistem üzerinden gerçekleştirilmektedir. Yurt dışından gelecek sürü yöneticilerine ilişkin işlemlerde çalışma izni, işveren kaydı, iş sözleşmesi ve ilgili kurumların değerlendirmeleri doğrultusunda yürütülmektedir. Merkez Birliği olarak bizim farkımız, yetiştiricimizin bu süreci tek başına yürütmek zorunda kalmamasıdır. Sürecin organizasyonunu ve resmi işlemlerin koordinasyonunda yetiştiricilerimize destek sağlıyoruz." ifadelerine yer verdi.

"Üreticinin asli işi hayvan yetiştirmek olmalıdır"

Yetiştiricinin yükünü azaltan bir model olduğunu belirten Saldırıcıer, "Yetiştiricilerimiz bugün yem maliyetleriyle, hayvan sağlığıyla, meraya erişimle, pazarlamayla ve finansmanla mücadele ederken bir de sürüsünün başında çalışacak insanı bulmak zorunda kalıyor. Bazen yetiştirici, sırf sürüsünün başında bir insan bulunabilsin diye üretimini aksatma veya üretimden vazgeçme noktasına geliyor. Bu nedenle Merkez Birliği olarak diyoruz ki: Üreticinin asli işi hayvan yetiştirmek olmalıdır. Oluşturduğumuz modelle sürü yöneticisi istihdamının profesyonel, kayıtlı, sosyal güvenceli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşmasını hedefliyoruz. Son dönemde kamuoyunda sürü yöneticileri için yüksek ücretlerden söz edildiğini görüyoruz. Elbette emeğin karşılığının verilmesi gerektiğini biliyoruz. Ancak bizim görevimiz aynı zamanda yetiştiricimizin ekonomik gerçeklerini gözetmektir. Bu kapsamda modelimizde asgari ücret esas alınarak sosyal güvenlik haklarını içeren öngörülebilir bir maliyet yapısı oluşturulmuştur. Sürü yöneticisi emeğinin karşılığını almalı; yetiştirici de bu emeğin maliyetini sürdürülebilir şekilde karşılayabilmelidir." dedi.

"Bizim meselemiz insan getirmek değil, üretimi yaşatmaktır"

Asıl hedef kalıcı çözüm olduğunu dile getiren Saldırıcıer, "Bugün hayata geçirilen uygulama, sorunun tamamının çözümü değildir. Kısa ve orta vadede sahadaki iş gücü açığını azaltmaya yönelik bir adımdır. Uzun vadeli hedefimiz ise Türkiye’de sürü yöneticiliğinin mesleki standartları güçlü, sosyal güvencesi bulunan ve tercih edilen bir meslek haline gelmesidir. Bu doğrultuda yerli sürü yöneticilerinin yetiştirilmesi, mesleki eğitim programlarının yaygınlaştırılması, gençlerin bu alana yönlendirilmesi ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Merkez Birliği olarak amacımız yabancı iş gücünü artırmak değil; yetiştiricilerimizin üretimde kalmasını sağlamak, ihtiyaç duyulan nitelikli iş gücünü güvence altına almak ve zaman içerisinde yerli iş gücünü güçlendirerek dışarıdan iş gücüne duyulan ihtiyacı azaltmaktır. Bizim için esas olan uyruk değil, yetkinlik; kayıt dışılık değil, hukuk; geçici çözümler değil sürdürülebilirlik ve üretimin devamlılığıdır. Kamu kurumlarımız, yetiştiricilerimiz ve sektörümüzün bütün paydaşlarıyla birlikte küçükbaş hayvancılığın geleceğini güçlendirecek çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz. Çünkü bizim meselemiz insan getirmek değil, üretimi yaşatmaktır." diye konuştu. (İLKHA)