MENÜ

Latin harfleriyle yapılan ilk rubu tahtası Eskişehir’de sergileniyor

Eskişehir Teknik Üniversitesi (ESTÜ) bünyesinde kurulan ‘Matematik Noktası’nda sergilenen Latin harfleriyle yapılan ilk rubu tahtası, ziyaretçilerden büyük ilgi görüyor.Eskişehir Teknik Üniversitesi Fen Fakültesi’nde bulunan Matematik...

Yayınlanma: 25 Ocak 2024 10:07 Güncelleme: 15 Eylül 2025 09:58
Latin harfleriyle yapılan ilk rubu tahtası Eskişehir’de sergileniyor

Eskişehir Teknik Üniversitesi (ESTÜ) bünyesinde kurulan ‘Matematik Noktası’nda sergilenen Latin harfleriyle yapılan ilk rubu tahtası, ziyaretçilerden büyük ilgi görüyor.
Eskişehir Teknik Üniversitesi Fen Fakültesi’nde bulunan Matematik Noktası, 300’den fazla materyalle misafirlerini ağırlamaya devam ediyor. Yaklaşık 13 yıldır hizmet veren müze niteliğindeki Matematik Noktası, matematiği nesne ve modellerle anlatarak misafirlerine sevdirmeyi hedefliyor. Matematik Noktası’nda tarihi kitaplar, yüzyıllar önce kullanılan çeşitli objelerin tasvirleri ve matematiğin sevdirilmesi için çeşitli oyunlar barındıran ‘ispat masası’ sergilenirken, Latin harfleriyle yapılan ilk rubu tahtası ziyaretçilerin dikkatini çekiyor. İslam dünyasında namaz vakitlerinin hesaplanmasında ve çeşitli matematiksel hesapların yapılmasında kullanılan rubu tahtası, Eskişehir koordinatlarına göre hazırlanması ve Latin harfleriyle yapılan ilk rubu tahtası olma özelliğiyle ziyaretçiler tarafından ilgi görüyor.
Dönemin Fen Fakültesi öğretim üyeleri Nevin Mahir, Nezahat Çetin, Bünyamin Demir, Taner Büyükköroğlu, Serkan Ali Düzce ve Ali Deniz ile birlikte Matematik Noktası’nın altyapı projesini oluşturan Mehmet Üreyen, ziyaretçilerin sıklıkla merak ettiği rubu tahtası hakkında bilgi verdi. Kökeni 14’üncü yüzyıla dayanan ve 1900’lü yıllara kadar aktif olarak kullanılan rubu tahtalarının özelliklerinden bahseden Üreyen, bu tahtayla hem matematiksel hesaplamaların yapıldığını hem de namaz ve oruç gibi ibadetlerin zaman hesaplamalarının yapıldığını söyledi. Rubu tahtasının güneşe tutularak çeşitli hesapların yapılabildiğini belirten Üreyen, güneşin farklı enlem ve boylamlardaki konumlarına göre hesaplamalar değiştiği için her tahtanın belli bir konumda işlev gösterebileceğini söyledi.

"Latin alfabesiyle yazılan, yapılan ilk rubu tahtası budur"
Matematik Noktası’nda sergilenen rubu tahtasının Eskişehir koordinatlarına göre yapıldığını ve Latin harfleriyle yapılan ilk rubu tahtası olma özelliğini taşıdığını belirten Mehmet Üreyen, şunları söyledi:
“Rubu tahtası İslam dünyasında namaz vakitlerini hesaplamak amacıyla kullanılan bir araçtır. Rubu tahtasının iki yüzü var, bir yüzü rubul-mukantarat, diğer yüzü ise rubul-müceyyeb olarak biliniyor. Mukantarat yüzünde belli bir seviyede erbabı bilir, güneşe tutuyorlar. Şunu söyleyeyim, bu belli enlemlere göre yapılıyor. Mesela biz bunu Eskişehir’e göre yaptırdık. Latin alfabesiyle yazılan, yapılan ilk rubu tahtası budur, daha önce hiç görmedik. Daha önce Osmanlı’da hep Arap alfabesi ile olanlar var. Şimdi güneşe bakılıyor, bununla güneşin yüksekliğini rubul-mukantarat yüzüyle ölçüyorlar. Rubul-müceyyeb yüzü de hesap makinesi kısmıdır. Orada iki sayının çarpımını yapabiliyorsunuz. Bir sayının karesini, karekökünü, küpünü ve küp kökünü yaklaşık olarak hesaplayabiliyorsunuz. Ayrıca bir açının sinüs ve kosinüsünü hesaplayabilirsiniz. Galiba 20’nci yüzyılın başlarına kadar kullanılmış. Hatta ben İnegöl’de bir saatçinin vitrininde gördüm, rica ettim ‘Bunu bana satın, müzeye koyacağım’ dedim ama ‘Vermem‘ dedi. ‘Ne olursun ver, ücreti neyse vereceğim’ dedim, ‘Vallahi vermem, benim babam bununla namaz vakti hesaplardı’ dedi. Yani onun babası bununla namaz vakti hesapladığına göre demek ki 20’nci yüzyılda 50-100 yıl önce bu kullanılmış. Bunu biz yaptırdık, bunları uzmanı çizebiliyor. Latin alfabesiyle bastırdık, daha öncekiler Arap alfabesiyle basıldı. Hatta hangi şehre göre ve hangi ustanın yaptığı üstünde yazıyor.”

KAYNAK: İhlas Haber Ajansı

İHA İhlas Haber Ajansı tarafından geçilen tüm Haberler, bu bölümde Malatya Güncel Haber editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi olmadan otomatik olarak ajans kanallarından geldiği şekliyle yer almaktadır. Girilen Haberler alanında yer alan haberlerin hepsinin hukuki muhatabı haberi geçen ajanslardır.

Vodafone’dan araç güvenliği ve acil durum iletişimi için kritik hizmet

Vodafone’dan araç güvenliği ve acil durum iletişimi için kritik hizmet

Vodafone Türkiye, ülke genelinde 4.5G/VoLTE üzerinden Yeni Nesil eCall (NG-eCall) hizmetini başlattı. Daha net ses iletişimi, daha hızlı çağrı kurulumu ve geliştirilmiş stabil bağlantı sağlayan Yeni Nesil eCall, her saniyenin kritik olduğu durumlarda güve

Bakan Uraloğlu: "Bursa, ülkemizin Yüksek Hızlı Tren ağına bağlanacak"

Bakan Uraloğlu: "Bursa, ülkemizin Yüksek Hızlı Tren ağına bağlanacak"

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, "Bursa’dan yola çıkan bir tren Osmaneli üzerinden Ankara-İstanbul Yüksek Hızlı Tren hattına bağlanacak. Böylece Bursa, Ankara ve İstanbul başta olmak üzere ülkemizin Yüksek Hızlı Tren ağına bağlanacak" dedi

BUÜ, Teknoloji ve Etki Merkezi ile akademik gücünü pekiştiriyor

BUÜ, Teknoloji ve Etki Merkezi ile akademik gücünü pekiştiriyor

Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ), sanayi-akademi işbirliğini güçlendirme hedefleri doğrultusunda, Sabancı Gençlik Seferberliği kapsamında hayata geçirilen "Teknoloji ve Etki Merkezi"nin kapılarını açtı.Arif Ağaoğlu İleri Teknoloji ve Mühendislik Laboratuva

Yıldız Teknik Üniversitesi, Arnavutköy Belediyesi ile teknoloji üretim üssü kuruyor

Yıldız Teknik Üniversitesi, Arnavutköy Belediyesi ile teknoloji üretim üssü kuruyor

Arnavutköy Belediyesi ile Yıldız Teknik Üniversitesi iş birliğinde kurulacak Teknopark Arnavutköy için protokol imza töreni düzenlendi.Arnavutköy Belediyesi ile Yıldız Teknik Üniversitesi arasında imzalanan protokolle, Arnavutköy’de Teknopark kurulacak. N

Bakan Kacır, DTO’nun Teknik Tekstil Merkezini inceledi

Bakan Kacır, DTO’nun Teknik Tekstil Merkezini inceledi

Denizli Ticaret Odası (DTO) Başkanı Uğur Erdoğan, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fatih Kacır’ı önceki dönem Ekonomi Bakanı ve AK Parti Ekonomi İşleri Başkanı Nihat Zeybekci, Denizli Milletvekilleri Şahin Tin ile Nilgün Ök ve Denizli Valisi Yavuz Selim Köşger

OEDAŞ muhtemel afetlere eğitim ve teknolojiyle hazırlanıyor

OEDAŞ muhtemel afetlere eğitim ve teknolojiyle hazırlanıyor

Elektrik dağıtım şirketi OEDAŞ, başta deprem olmak üzere tüm afetlere karşı hazırlıklı olmak için hem çalışanlarına eğitim veriyor hem de teknolojiden yararlanıyor. 1-7 Mart Deprem Haftası dolayısıyla açıklama yapan OEDAŞ Direktörü Muzaffer Yalçın, "Hedef

Bakan Uraloğlu: "İran, Irak, Suriye, Lübnan ve Ürdün seferleri 6 Mart tarihine kadar iptal edildi"

Bakan Uraloğlu: "İran, Irak, Suriye, Lübnan ve Ürdün seferleri 6 Mart tarihine kadar iptal edildi"

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, "İran, Irak, Suriye, Lübnan ve Ürdün seferleri 6 Mart tarihine kadar iptal edildi. Katar, Kuveyt, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne planlanan tüm uçuşlar ise 3 Mart tarihine kadar iptal edildi" dedi.B

Minikler ’Tesla Bobini’ ile bilimin izini sürdü

Minikler ’Tesla Bobini’ ile bilimin izini sürdü

Aydın’da Deneyap Teknoloji Atölyesi’nde öğrenciler, Tesla bobini deneyiyle elektriğin aktarımını uygulamalı olarak gözlemledi.Aydın Gençlik Merkezi bünyesinde faaliyet gösteren Deneyap Teknoloji Atölyesi, anasınıfı öğrencilerini ağırladı. Atölyeyi ziyaret

Süper Lig Puan Durumu

Takım Puan
Galatasaray A.ş. Galatasaray A.ş.
77
Fenerbahçe A.ş. Fenerbahçe A.ş.
73
Trabzonspor A.ş. Trabzonspor A.ş.
69
Beşi̇ktaş A.ş. Beşi̇ktaş A.ş.
59
Göztepe A.ş. Göztepe A.ş.
55
Rams Başakşehi̇r Futbol Kulübü Rams Başakşehi̇r Futbol Kulübü
54
Samsunspor A.ş. Samsunspor A.ş.
48
Çaykur Ri̇zespor A.ş. Çaykur Ri̇zespor A.ş.
40
Tümosan Konyaspor Tümosan Konyaspor
40
Corendon Alanyaspor Corendon Alanyaspor
37
Kocaeli̇spor Kocaeli̇spor
37
Gazi̇antep Futbol Kulübü A.ş. Gazi̇antep Futbol Kulübü A.ş.
37
İkas Eyüpspor İkas Eyüpspor
32
Kasimpaşa A.ş. Kasimpaşa A.ş.
32
Natura Dünyasi Gençlerbi̇rli̇ği̇ Natura Dünyasi Gençlerbi̇rli̇ği̇
31
Hesap.com Antalyaspor Hesap.com Antalyaspor
29
Misirli.com.tr Fati̇h Karagümrük Misirli.com.tr Fati̇h Karagümrük
27
Zecorner Kayseri̇spor Zecorner Kayseri̇spor
27