Eskişehir Teknik Üniversitesi (ESTÜ) bünyesinde kurulan ‘Matematik Noktası’nda sergilenen Latin harfleriyle yapılan ilk rubu tahtası, ziyaretçilerden büyük ilgi görüyor.Eskişehir Teknik Üniversitesi Fen Fakültesi’nde bulunan Matematik...
Eskişehir Teknik Üniversitesi (ESTÜ) bünyesinde kurulan ‘Matematik Noktası’nda sergilenen Latin harfleriyle yapılan ilk rubu tahtası, ziyaretçilerden büyük ilgi görüyor.
Eskişehir Teknik Üniversitesi Fen Fakültesi’nde bulunan Matematik Noktası, 300’den fazla materyalle misafirlerini ağırlamaya devam ediyor. Yaklaşık 13 yıldır hizmet veren müze niteliğindeki Matematik Noktası, matematiği nesne ve modellerle anlatarak misafirlerine sevdirmeyi hedefliyor. Matematik Noktası’nda tarihi kitaplar, yüzyıllar önce kullanılan çeşitli objelerin tasvirleri ve matematiğin sevdirilmesi için çeşitli oyunlar barındıran ‘ispat masası’ sergilenirken, Latin harfleriyle yapılan ilk rubu tahtası ziyaretçilerin dikkatini çekiyor. İslam dünyasında namaz vakitlerinin hesaplanmasında ve çeşitli matematiksel hesapların yapılmasında kullanılan rubu tahtası, Eskişehir koordinatlarına göre hazırlanması ve Latin harfleriyle yapılan ilk rubu tahtası olma özelliğiyle ziyaretçiler tarafından ilgi görüyor.
Dönemin Fen Fakültesi öğretim üyeleri Nevin Mahir, Nezahat Çetin, Bünyamin Demir, Taner Büyükköroğlu, Serkan Ali Düzce ve Ali Deniz ile birlikte Matematik Noktası’nın altyapı projesini oluşturan Mehmet Üreyen, ziyaretçilerin sıklıkla merak ettiği rubu tahtası hakkında bilgi verdi. Kökeni 14’üncü yüzyıla dayanan ve 1900’lü yıllara kadar aktif olarak kullanılan rubu tahtalarının özelliklerinden bahseden Üreyen, bu tahtayla hem matematiksel hesaplamaların yapıldığını hem de namaz ve oruç gibi ibadetlerin zaman hesaplamalarının yapıldığını söyledi. Rubu tahtasının güneşe tutularak çeşitli hesapların yapılabildiğini belirten Üreyen, güneşin farklı enlem ve boylamlardaki konumlarına göre hesaplamalar değiştiği için her tahtanın belli bir konumda işlev gösterebileceğini söyledi.
"Latin alfabesiyle yazılan, yapılan ilk rubu tahtası budur"
Matematik Noktası’nda sergilenen rubu tahtasının Eskişehir koordinatlarına göre yapıldığını ve Latin harfleriyle yapılan ilk rubu tahtası olma özelliğini taşıdığını belirten Mehmet Üreyen, şunları söyledi:
“Rubu tahtası İslam dünyasında namaz vakitlerini hesaplamak amacıyla kullanılan bir araçtır. Rubu tahtasının iki yüzü var, bir yüzü rubul-mukantarat, diğer yüzü ise rubul-müceyyeb olarak biliniyor. Mukantarat yüzünde belli bir seviyede erbabı bilir, güneşe tutuyorlar. Şunu söyleyeyim, bu belli enlemlere göre yapılıyor. Mesela biz bunu Eskişehir’e göre yaptırdık. Latin alfabesiyle yazılan, yapılan ilk rubu tahtası budur, daha önce hiç görmedik. Daha önce Osmanlı’da hep Arap alfabesi ile olanlar var. Şimdi güneşe bakılıyor, bununla güneşin yüksekliğini rubul-mukantarat yüzüyle ölçüyorlar. Rubul-müceyyeb yüzü de hesap makinesi kısmıdır. Orada iki sayının çarpımını yapabiliyorsunuz. Bir sayının karesini, karekökünü, küpünü ve küp kökünü yaklaşık olarak hesaplayabiliyorsunuz. Ayrıca bir açının sinüs ve kosinüsünü hesaplayabilirsiniz. Galiba 20’nci yüzyılın başlarına kadar kullanılmış. Hatta ben İnegöl’de bir saatçinin vitrininde gördüm, rica ettim ‘Bunu bana satın, müzeye koyacağım’ dedim ama ‘Vermem‘ dedi. ‘Ne olursun ver, ücreti neyse vereceğim’ dedim, ‘Vallahi vermem, benim babam bununla namaz vakti hesaplardı’ dedi. Yani onun babası bununla namaz vakti hesapladığına göre demek ki 20’nci yüzyılda 50-100 yıl önce bu kullanılmış. Bunu biz yaptırdık, bunları uzmanı çizebiliyor. Latin alfabesiyle bastırdık, daha öncekiler Arap alfabesiyle basıldı. Hatta hangi şehre göre ve hangi ustanın yaptığı üstünde yazıyor.”
İHA İhlas Haber Ajansı tarafından geçilen tüm Haberler, bu bölümde Malatya Güncel Haber editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi olmadan otomatik olarak ajans kanallarından geldiği şekliyle yer almaktadır. Girilen Haberler alanında yer alan haberlerin hepsinin hukuki muhatabı haberi geçen ajanslardır.
Aydın’da Deneyap Teknoloji Atölyesi’nde öğrenciler, Tesla bobini deneyiyle elektriğin aktarımını uygulamalı olarak gözlemledi.Aydın Gençlik Merkezi bünyesinde faaliyet gösteren Deneyap Teknoloji Atölyesi, anasınıfı öğrencilerini ağırladı. Atölyeyi ziyaret
Ortak kullanım alanlarında sıkça yaşanan şifre unutma, anahtar kaybı ve pil bitmesi gibi sorunlara karşı geliştirilen yeni nesil elektronik dolap kilitleri, kullanıcı mağduriyetlerini azaltmayı hedefliyor. Kart, şifre, parmak izi ve Bluetooth gibi farklı
Bilim Kahramanları Buluşuyor FIRST LEGO League Challenge turnuvalarının 22’nci sezonu İzmir Ortaokul Yerel Turnuvaları’nın 2. ve 3’üncüsü Fuar İzmir’de düzenlendi. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ev sahipliğinde, İZFAŞ’ın desteğiyle Bilim Kahramanları Der
Casper, bireysel ve kurumsal kullanıcılar için geliştirdiği Nirvana X650 ve X750 modellerini tanıttı. Yeni modellerin mobilite, performans ve güvenlik odaklı donanım özellikleriyle kullanıcı ihtiyaçlarına yönelik çözümler sunduğu belirtildi.Casper tarafın
Nilüfer Belediyesi’nin düzenlediği Felsefe Buluşmaları’nın bu ayki konuğu Prof. Dr. Solmaz Zelyüt oldu. Pancar Deposu’ndaki etkinlikte, Aristotales’ten Davos 2026 vizyonuna uzanan süreçte yapay zekanın teknik değil, felsefi ve toplumsal etkileri de konuşu
Vodafone Business’ın online self-servis yönetim platformu Red Konsol’u kullanan Pluxee, hem operasyon süreçlerini daha verimli hale getirdi hem de dijital işlemlerde daha hızlı ve güvenli dijital yönetim yapısına sahip oldu.Pluxee’nin Vodafone Business’ın
Yıldız Teknik Üniversitesi Cosmos ekibince geliştirilen ve Türkçe düşünen yapay zeka Cosmos T1, kendisinden 3 kat büyük Google’ın yapay zeka modeline meydan okuyor. META’nın yapay zekasını da performans testinde geçen yerli Cosmos T1, bilgisayarlara yükle
Samsun’da lise öğrencileri, tavuk etinin tazeliğini daha güvenli ve pratik bir şekilde kontrol etmeyi amaçlayan cihaz geliştirdi.Bafra Kızılırmak Anadolu Lisesi öğrencileri, tavuk eti kaynaklı gıda zehirlenmelerini önlemeye yönelik "Tavuk Eti Tazelik Anal
İletişim Başkanı Duran: "Ülkemiz; jeostratejik konumu, askerî kapasitesi ve caydırıcılık unsurlarıyla, Soğuk Savaş’tan günümüze NATO’nun kolektif savunma mimarisinde vazgeçilmez bir merkez ülke ve jeopolitik denge unsurudur"
UEFA Konferans Ligi: Rayo Vallecano: 0 - Samsunspor: 1 (Maç sonucu)
03Sınırda 14 kilodan fazla sentetik uyuşturucu yakalandı
04Denizli OSB Başkanı Baltalı gazetecilerin bayramını kutladı
05Cherif Ndiaye: "Galip geldik ancak elendiğimiz için üzgünüz"
06Boş arazide çıkan yangın müstakil eve sıçramadan söndürüldü
07Thorsten Fink: "İkinci gole yakındık ama başaramadık"
Yükleniyor...
00:00:00
Galatasaray A.ş.
Fenerbahçe A.ş.
Trabzonspor A.ş.
Beşi̇ktaş A.ş.
Rams Başakşehi̇r Futbol Kulübü
Göztepe A.ş.
Samsunspor A.ş.
Kocaeli̇spor
Gazi̇antep Futbol Kulübü A.ş.
Corendon Alanyaspor
Çaykur Ri̇zespor A.ş.
Tümosan Konyaspor
Natura Dünyasi Gençlerbi̇rli̇ği̇
Hesap.com Antalyaspor
Kasimpaşa A.ş.
Zecorner Kayseri̇spor
İkas Eyüpspor
Misirli.com.tr Fati̇h Karagümrük