Malezya Kralı, yolsuzluktan tutuklanan eski Başbakan Necip Rezak'a ev hapsini onayladı

Başbakanlık bünyesindeki Hukuk İşleri Departmanı tarafından yapılan açıklamada, kararın bugün düzenlenen Af Kurulu toplantısında alındığı bildirildi.

Açıklamaya göre, 73 yaşındaki Necip Rezak, 50 milyon ringgit (yaklaşık 12 milyon dolar) tutarındaki para cezasını ödemesi halinde cezasının kalan bölümünü 23 Ağustos 2028'e kadar ev hapsinde geçirebilecek.

Rezak'ın ayrıca af kapsamında belirlenen şartlara uyması gerektiği, bu koşulların ihlali halinde affın geçersiz sayılacağı belirtildi. Ancak söz konusu şartların ayrıntılarına ilişkin bilgi paylaşılmadı.

Karar, Malezya'da ev hapsinin kraliyet affının bir parçası olarak kullanıldığı ilk örnek olması nedeniyle ülkede kraliyet yetkileri, hukukun üstünlüğü ve yolsuzluk suçundan hüküm giymiş eski başbakana yönelik uygulamalar konusunda yeni tartışmaları beraberinde getirebilir.

Rezak, 1Malaysia Development Berhad (1MDB) adlı devlet yatırım fonuyla bağlantılı yolsuzluk davasında aldığı hapis cezasını çekmek üzere Ağustos 2022'de cezaevine girmişti.

Malezya'nın en yüksek mahkemesi, Rezak'ın 1MDB'nin eski bir birimi olan SRC International'dan kendi banka hesaplarına aktarılan 42 milyon ringgit (yaklaşık 10,3 milyon dolar) üzerinden yürütülen davada aldığı mahkumiyeti onamıştı. Rezak, 2020 yılında görevi kötüye kullanma, güveni kötüye kullanma ve kara para aklama suçlarından 12 yıl hapis ve 210 milyon ringgit (yaklaşık 51,5 milyon dolar) para cezasına çarptırılmıştı.

Af Kurulu, Ocak 2024'te dönemin Kralı Sultan Abdullah Ahmed Şah başkanlığında yaptığı toplantıda Rezak'ın cezasını 6 yıla, para cezasını ise 50 milyon ringgite indirmişti.

Rezak, önceki kralın ayrıca kalan cezasını ev hapsinde çekmesine izin veren bir ek karar çıkardığını savunmuştu. Ancak Malezya Yüksek Mahkemesi, söz konusu ev hapsi kararının Ocak 2024'teki Af Kurulu toplantısında gündeme alınmadığı veya görüşülmediği gerekçesiyle uygulanabilir olmadığına hükmetmişti.

Son karar, Rezak hakkında devam eden ayrı bir yolsuzluk davası açısından da soru işaretleri doğuruyor.

Rezak, Aralık 2025'te 1MDB ile bağlantılı ana davasında, banka hesaplarına 700 milyon dolardan fazla para aktarılmasıyla ilgili görevi kötüye kullanma ve kara para aklama suçlarından da hüküm giymişti. Bu davada 15 yıl daha hapis cezasına ve 11,4 milyar ringgit (yaklaşık 2,8 milyar dolar) para cezasına çarptırılan Rezak, bu karara itiraz ediyor.

Söz konusu 15 yıllık cezanın, mevcut cezasının sona ermesinin ardından başlaması öngörülüyor.

Malezya'da ev hapsi uygulaması daha önce ceza adaleti reformları kapsamında gündeme gelmişti. Hükümet 2024 yılında, belirli koşullarda evde infaza izin verecek düzenleme çalışmalarının cezaevlerindeki yoğunluğu ve yeniden suç işleme oranlarını azaltmayı amaçladığını, düzenlemenin özellikle Rezak için hazırlanmadığını açıklamıştı.

Rezak, 2009'da başbakanlık görevine geldikten kısa süre sonra 1MDB devlet yatırım fonunu kurmuştu.

Uluslararası soruşturmalarda fondan en az 4,5 milyar doların çalındığı ve Rezak'ın bazı ortakları tarafından ABD ve diğer ülkelerdeki banka hesapları üzerinden aklandığı iddia edilmişti. Söz konusu paraların Hollywood filmlerinin finansmanının yanı sıra oteller, lüks yat, sanat eserleri ve mücevherler gibi yüksek değerli harcamalarda kullanıldığı ileri sürülmüştü.

1MDB skandalı, Malezya'da kamuoyunda büyük tepkiye yol açmış ve ülkeyi bağımsızlığını kazandığı 1957'den bu yana yöneten Birleşik Malay Milli Örgütü'nün (UMNO) 2018 seçimlerinde tarihi yenilgi almasına neden olmuştu.

Hakkındaki mahkumiyetlere rağmen Rezak, halen UMNO içerisinde etkisini koruyor. Parti, 2022 seçimlerinin ardından Başbakan Enver İbrahim'in liderliğinde kurulan koalisyon hükümetinin ortakları arasında yer alıyor. (İLKHA)