Marmara Denizi’nde yeni müsilaj alarmı

Marmara Denizi’nde yeniden ortaya çıkan müsilaj sorununa dikkat çeken Bandırma Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı, ekolojik felaketin yeni bir kısır döngüye dönüştüğünü belirterek acil önlem çağrısı yaptı.
Prof. Dr. Sarı, 14 Eylül’de Bandırma Körfezi, Gemlik Körfezi, Tekirdağ kıyıları, Marmara Adası çevresi, Erdek Körfezi ve Çanakkale Boğazı girişinde yoğun müsilaj oluştuğunu belirtti. Şu anda 10 ila 30 metre derinliklerde farklı bölgelerde, farklı yoğunluklarda müsilajın devam ettiğini kaydeden Sarı, "İlk kez bu kadar erken oluşması konunun ne kadar acil olduğunu göstermesi açısından önemli" dedi.
Sarı, Marmara Denizi’ndeki son durumu şöyle anlattı:
"Marmara Denizi’nde yeni bir müsilaj oluşumuyla karşı karşıyayız. Evet, yeni bir müsilaj yine müsilaj. 14 Eylül’de Marmara Denizi’nde Bandırma Körfezi, Gemlik Körfezi, Tekirdağ kıyıları, Marmara Adaları’nın çevresi ve Erdek Körfezi ile Çanakkale Boğazı’nın girişinde yoğun müsilaj ortaya çıktı, oluştu. Şu anda 10 metreyle 30 metre derinlikler arasında, farklı bölgelerde, farklı yoğunluklarda ne yazık ki müsilaj devam ediyor.
Müsilajı biz esasında bir sonuç olarak görmek durumundayız. Çünkü müsilaj bizim denizle kurduğumuz yanlış ilişkinin sonucunda ortaya çıkıyor. Denizi kirlettik. İklim değişikliğine bağlı deniz suyu sıcaklıkları zaten artış trendinde. Marmara Denizi zaten astımlı bir çocuk gibi çok hassas, kırılgan bir ekosistem ve ikili su yapısına sahip. Tüm bu üçlü tetikleyici bir araya geldiğinde müsilaj kaçınılmaz olarak karşımıza çıkıyor.
Peki neyi yanlış yaptık da bu hale geldik? Marmara Denizi’nin çevresindeki her iki kişiden birinin atığını halen arıtmadan denize boca ediyoruz. Yani otuz milyon insanın on beş milyonunun atıkları doğru düzgün arıtılmadan denize boca ediliyor. Sanayinin atıklarının yüzde yetmişi arıtılmadan gidiyor. Tarım zehirleri hiç arıtılmıyor. Marmara’nın çevresindeki akarsular birer zehir kanalına dönmüş durumda.
Tüm bunlar işte müsilajın temel nedenleri, tetikleyicileri olarak karşımıza çıkıyor. Peki ne yapıp da müsilajdan kurtulacağız? Bir aslında sonucun nelerden ortaya çıktığına bakarsak, nedenleri ortadan kaldırırsak sonuçlar değişecektir. Marmara Denizi’ndeki müsilajdan kurtulmak için nedenleri olan, en önemli neden olan kirliliği önlememiz lazım. Marmara Denizi’ne 1 litre bile arıtılmamış atık su deşarj etmemeliyiz, edememeliyiz.
2021 yılında bir eylem planı yaptık. Hakkıyla uygulasak müsilajdan kurtulma, uzun süreli kurtulma yönünde kocaman bir adım atmış olacaktık. Yapmadık, yapamadık. Suçu birbirimize attık. Sonra 2024 yılında müsilaj ortaya çıktı. Tekrar bu plana atıf yaptık. Sonuçsuz toplantılarla zamanımızı geçirdik. Kayda değer bir önlem halen almadık. Bakın 2025 yılında tekrar müsilajla karşı karşıyayız. Bir kör döngüye girmek üzereyiz.
Bu kör döngüden çıkmanın yolu şimdiye kadar yaptıklarımızı değiştirmekten geçiyor. Ne olursunuz bu kör döngüyü kıralım. Bilim insanları konuşuyor, uygulayıcılar, bunu önleyecek olanlar susuyorlar. Ölü taklidi yapıyorlar. Bütün bilim insanları olarak biz bir araya gelsek bunu önleyemeyiz. Biz nasıl olduğunu, neden olduğunu, nasıl önleneceğini size anlatırız, açıklarız. Ama bunu önleyecek olan merkezi ve yerel yönetimlerdir.
Lütfen harekete geçin. Acilen yeni bir eylem planına ihtiyacımız var. Artık 2021’deki eylem planı geride kaldı. O zamanki yaptığımız kurullar, aldığımız kararlar ne yazık ki uygulanamadı, geride kaldı. Çok acil. Hemen bir araya gelmeliyiz. Şimdiden bir acil eylem planı yapmalı ve yeniden Marmara Denizi’yle ilişkimizi düzeltmemiz lazım. Bakın Marmara 2021’de ağır yaralıydı. Bu ağır yaralılık durumu 2024’teki müsilajda birazcık daha arttı.
Şu anda Marmara çok ağır yaralı durumda. Ağır yaralı hastaya nasıl müdahale edileceği tıbbın konusu. Ama Marmara Denizi’nde nasıl müdahale edileceğini biliyoruz. Lütfen harekete geçelim."
Prof. Dr. Mustafa Sarı, Marmara Denizi’nin yeniden müsilaj tehdidiyle karşı karşıya olduğunu vurgulayarak, yetkililere acil çağrıda bulundu.