MENÜ

Moğolistan’daki kitabe keşfi tartışma konusu oldu

Moğolistan'ın Nomgon Vadisi'nde keşfedilen ve İlteriş Kağan'a ait olduğu belirtilen külliye ve kitabe, tartışma konusu oldu.

Yayınlanma: 16 Mayıs 2024 20:21 Güncelleme: 07 Eylül 2025 16:09
Moğolistan’daki kitabe keşfi tartışma konusu oldu

Moğolistan'ın Nomgon Vadisi'nde keşfedilen ve İlteriş Kağan'a ait olduğu belirtilen külliye ve kitabe, tartışma konusu oldu. Uluslararası Türk Akademisi Başkanı Prof. Dr. Darhan Kıdırali, eserlerin İlteriş Kağan'a ait olduğunu savunurken, Prof. Dr. Ahmet Taşağıl, Uygur devrini işaret ediyor. Prof. Dr. Necati Demir ise mezarın daha önce keşfedildiğini iddia ediyor.

Türkoloji dünyası, geçtiğimiz günlerde Göktürk Devleti'nin kurucusu İlteriş Kağan'ın külliye ve kitabesinin bulunduğu haberiyle büyük heyecan yaşadı. İddiaya göre, Uluslararası Türk Akademisi (TWESCO) ile Moğol Bilimler Akademisi Arkeoloji Enstitüsü iş birliğinde yapılan keşif; Türkçenin 7 asırda da yazılı metinlerinin olduğunu ve Türk adının bilinenden yaklaşık yarım asır önce kullanıldığını belgeledi. Ancak söz konusu keşfin mahiyeti henüz kesinleşmiş değil.

"Türklerin yazı tarihini çok önceye götürmüş olduk"

TWESCO Başkanı Prof. Dr. Darhan Kıdırali, bu keşiften önce, Türk adının geçtiği ilk belge olarak Tonyukuk Kitabesi'nin kabul edildiğini belirterek, "Türk adının ilk geçtiği tarih 8. yüzyılın başından 7. yüzyıla çekilmiş oldu. Yazıtla Türklerin yazı tarihini çok önceye götürmüş oldu" dedi.

Kitabeden "Nomgon Yazıtı" olarak bahseden Prof. Dr. Kıdırali, "Bu kitabe muhtemelen hükümdarın "İlteriş" unvanını almadığı dönemde yazıldı; bu yüzden "Kutluk" ifadesi var. Bir de Kültigin-Bilge Kağan'daki üslubun kaynağını burada görebiliyoruz. Biz İlteriş Kağan'ın kim olduğunu diğer yazıtlardan biliyorduk. Şimdi kitabede kendisi anlattığı için daha geniş bilgiye kavuştuk" şeklinde konuştu.

"Buna İlteriş Kağan'ın mezarı demek doğru değil"

Nomgon'da bulunan eserlerin Uygur dönemine ait olabileceğini savunan Prof. Dr. Ahmet Taşağıl, bu keşfin Türk tarihi ve kültürü açısından heyecan verici olduğunu da belirterek, "Buna İlteriş Kağan'ın mezarı demek şimdilik doğru değil. Çünkü kitabede "ilteriş" kelimesi geçmiyor. Aslında oradaki heykellerin tipi ve Soğd dilindeki kelimeler I. Uygur Kağanlığı dönemini çağrıştırıyor. Uygur döneminde de "kutluk" unvanlı 14 kağan var. O külliye Kapgan Kağan'a da ait olabilir" ifadelerini kullandı.

"Keşfin bilinmemesi çok garibime gitti"

Prof. Dr. Necati Demir ise İlteriş Kağan'ın mezarının 1950'lerde kazıldığını savunarak, "Daha evvel yapılan kazılarda İlteriş Kağan'ın heykeli de bulundu. Bu keşif hakkında akademik yayın ortaya konuldu. Ben Şivet-Ulan'da İlteriş Kağan'ın mezarının bulunduğu yeri bir gün boyunca gezdim. Keşfin bilinmemesi çok garibime gitti" diye konuştu.

KAYNAK: İhlas Haber Ajansı

İHA İhlas Haber Ajansı tarafından geçilen tüm Haberler, bu bölümde Malatya Güncel Haber editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi olmadan otomatik olarak ajans kanallarından geldiği şekliyle yer almaktadır. Girilen Haberler alanında yer alan haberlerin hepsinin hukuki muhatabı haberi geçen ajanslardır.

Yorumlar (0)

Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın!

Bir Yorum Bırakın

Güvenlik Kodu

Yasal Uyarı: Haber sitemizde yayınlanan yorumların yasal sorumluluğu tamamen yorumu yapan yazara aittir. Hakaret içeren, kişisel hakları ihlal eden, argo, küfür, tehdit ve nefret söylemi barındıran veya yasalara aykırı olan yorumlar editoryal onay sürecinde doğrudan elenecektir.

Denizli’de Antik Tıp Aletleri Sergisi yoğun ilgi gördü

Denizli’de Antik Tıp Aletleri Sergisi yoğun ilgi gördü

Neolitik Çağ’dan Bizans dönemine uzanan 130 eserin yer aldığı Antik Tıp Aletleri Sergisi, Denizli Kent Müzesi’nde gerçekleştirildi. Sergi, öğrenciler ve vatandaşlardan yoğun ilgi gördü.Denizli Kültür Varlıkları ve Müzeler Müdürlüğü tarafından düzenlenen A

Din Öğretimi Genel Müdürlüğü’nden Peygamber Efendimiz’in doğumu anısına anlamlı yarışma

Din Öğretimi Genel Müdürlüğü’nden Peygamber Efendimiz’in doğumu anısına anlamlı yarışma

Milli Eğitim Bakanlığı ve Din Öğretimi Genel Müdürlüğü koordinesinde, Peygamber Efendimez’in doğumunun 1500’üncü yılı anısına, Türkiye genelinde ‘Yapay Zeka ile Dijital İçerik Geliştirme Projesi’ hayata geçiriliyor.Milli Eğitim Bakanlığı, Din Öğretimi Gen

Didim Belediyesi Halk Kütüphanesi gençlerin buluşma merkezi oldu

Didim Belediyesi Halk Kütüphanesi gençlerin buluşma merkezi oldu

Aydın’ın Didim ilçesinde 1996 yılında gönüllü emeğiyle kurulan kütüphane, bugün binlerce gencin eğitim ve buluşma merkezi haline geldi.Didim Belediyesi Halk Kütüphanesi, 1996 yılında gönüllülerin özverili katkılarıyla kuruldu. Aradan geçen yıllar içinde s

Saruhanlı’da deve güreşlerine binlerce vatandaş akın etti

Saruhanlı’da deve güreşlerine binlerce vatandaş akın etti

Manisa’nın Saruhanlı ilçesinde bu yıl ikincisi düzenlenen "Saruhanlı Deve Güreşleri Festivali", yoğun katılım ve büyük coşkuyla gerçekleştirildi. Türkiye’nin farklı illerinden getirilen 90 devenin mücadele ettiği festival, binlerce vatandaşı bir araya get

Aşağiçobanisa’da Şalvar Gecesi coşkusu

Aşağiçobanisa’da Şalvar Gecesi coşkusu

Manisa Büyükşehir Belediyesi, Şehzadeler Belediyesi ve Yunusemre Belediyesi iş birliğiyle Aşağıçobanisa Mahallesi’nde düzenlenen Şalvar Gecesi etkinliği, sıcak ve samimi atmosferiyle unutulmaz anlara sahne oldu.Mahalle kültürünü yaşatmayı, komşuluk bağlar

Balıkesir’de kurbanlık satışları başladı

Balıkesir’de kurbanlık satışları başladı

Burhaniye ilçesinde, kurban bayramına iki ay kala kurbanlık satışları başladı. Kurbanlıklarda büyük baş hisseleri geçtiğimiz yıl, 25-35 bin lira arasında değişirken, bu yıl 40-45 bin lira isteniyor Küçükbaşlarda geçtiğimiz yıl 10-15 bin lira arasında deği

Niksar Kalesi zamana meydan okuyor

Niksar Kalesi zamana meydan okuyor

Tokat’ın Niksar ilçesinde bulunan kale binlerce yıllık geçmişi, çok katmanlı yapısı ve eşsiz manzarasıyla zamana meydan okuyarak bölgenin en önemli tarihi ve turistik değerlerinden biri olmayı sürdürüyor.Niksar ilçesinde bulunan Niksar Kalesi, binlerce yı

Minik yetenekler sahne aldı, bahar şenliği renkli geçti

Minik yetenekler sahne aldı, bahar şenliği renkli geçti

Mersin Büyükşehir Belediyesinin Mezitli Çocuk Kampüsünde düzenlediği ve tüm çocuk kampüslerinin katkısıyla hazırlanan ‘Bahar Şenliği’, çocukların sahnelediği gösteriler ve renkli etkinliklerle coşku dolu anlara sahne oldu.Kadın ve Aile Hizmetleri Dairesi

Malatya Namaz Vakitleri

Yükleniyor...

00:00:00

İmsak 05:43
Güneş 07:08
Öğle 12:18
İkindi 14:55
Akşam 17:17
Yatsı 18:37

Süper Lig Puan Durumu

Takım Puan
Galatasaray A.ş. Galatasaray A.ş.
31
Trabzonspor A.ş. Trabzonspor A.ş.
25
Amed Sporti̇f Faali̇yetler Amed Sporti̇f Faali̇yetler
23
Beşi̇ktaş A.ş. Beşi̇ktaş A.ş.
22
Fenerbahçe A.ş. Fenerbahçe A.ş.
20
Kasimpaşa A.ş. Kasimpaşa A.ş.
20
Kocaeli̇spor Kocaeli̇spor
20
İstanbul Başakşehi̇r Fk İstanbul Başakşehi̇r Fk
17
Çaykur Ri̇zespor A.ş. Çaykur Ri̇zespor A.ş.
17
Arca Çorum Fk Arca Çorum Fk
16
Göztepe A.ş. Göztepe A.ş.
15
Erzurumspor Fk Erzurumspor Fk
14
Gençlerbi̇rli̇ği̇ Gençlerbi̇rli̇ği̇
14
Corendon Alanyaspor Corendon Alanyaspor
12
Tümosan Konyaspor Tümosan Konyaspor
8
Gazi̇antep Futbol Kulübü A.ş. Gazi̇antep Futbol Kulübü A.ş.
8
Samsunspor A.ş. Samsunspor A.ş.
7
Eyüpspor Eyüpspor
3