NAZA belgeseli: Yapay zekâ, Gazze'de sivillerin öldürüleceği bilinen saldırılarda nasıl kullanıldı?

Siyonist rejimin Gazze'deki saldırılarında yapay zeka ve gelişmiş istihbarat sistemlerinin nasıl kullanıldığına ilişkin dikkat çekici ayrıntılar, Venedik Film Festivali'nde ilk gösterimi yapılan "NAZA" adlı belgeselle ortaya çıktı.

The Guardian tarafından hazırlanan ve Yuval Abraham ile Rachel Szor'un yönettiği belgesel, aralarında istihbarat subayları ve askerlerin de bulunduğu 24 kişinin tanıklıklarına dayanıyor.

Üç yıl boyunca gizlice kaydedilen röportajlarda, Gazze'deki hedef belirleme, istihbarat toplama ve uzaktan saldırı süreçlerinin işleyişine ilişkin anlatımlar yer alıyor.

Hedef belirlemede yapay zekâ kullanıldı

Belgeselde aktarılan tanıklıklara göre, yapay zekâ destekli sistemler Gazze'de HAMAS ile bağlantılı olduğu değerlendirilen kişilerin belirlenmesi ve hedef listelerinin oluşturulmasında kullanıldı.

Sistemler tarafından belirlenen kişiler daha sonra evleri veya apartman daireleri hedef alınarak saldırıya uğradı. Ancak bazı saldırılarda, saldırıyı planlayanların hedef alınan kişilerin ailelerinin de aynı binalarda bulunduğunu bildiği ifade edildi.

Bu nedenle sivillerin ölümü her zaman öngörülmeyen bir sonuç olarak ortaya çıkmadı. Belgeseldeki tanıklıklar, bazı saldırılarda kadın, çocuk ve diğer aile fertlerinin öldürülme ihtimalinin önceden hesaplandığını ve buna rağmen saldırı kararlarının uygulandığını ortaya koyuyor.

Belgeselde ayrıca hedef alınan kişilerin telefonlarının ele geçirildiği, eşleri ve çocuklarıyla yaptıkları görüşmelerin dinlendiği ve bazı durumlarda saldırıdan kısa süre önce bu kişilerin iletişimlerinin takip edildiği anlatılıyor.

Mahalleler, içeride siviller olduğu bilinerek bombalandı

Tanıklıklarda, askeri değerlendirmelere göre nüfusun yüzde 25'ine kadarının evlerinde kalmaya devam ettiği mahallelerin de tamamen yıkıldığı belirtiliyor.

Belgeselin yönetmeni Yuval Abraham, röportajlarda askeri personele görev yaptıkları sistemleri ayrıntılı şekilde anlatmalarının ve saldırıların nasıl gerçekleştirildiğini adım adım açıklamalarının istendiğini söyledi.

Abraham'a göre bazı katılımcılar, kendilerinin tasarladığı veya kullandığı sistemlerin çalışma biçimini kamera karşısında anlatırken operasyonların teknik işleyişine ilişkin önemli ayrıntılar verdi.

"Sivillerin ölümü hesaplamaların parçasıydı"

Filmin adını oluşturan "NAZA" ifadesi de bu sistemin dikkat çekici unsurlarından birine işaret ediyor. Askeri terminolojide kullanılan bu kısaltma, bir saldırıda öldürülmesi beklenen sivillerin sayısını ifade ediyor.

Böylece kadınlar, çocuklar ve diğer sivillerin muhtemel ölümleri yalnızca saldırı sonrasında ortaya çıkan sonuçlar olarak değil hedef seçimi ve saldırı planlaması sırasında dikkate alınan bir unsur olarak ele alınıyor.

Belgesel, tam da bu noktaya odaklanarak Gazze'deki saldırıların münferit askerlerin kontrolünden çıkan eylemlerden ziyade istihbarat, hedef belirleme, yapay zekâ, askeri talimatlar ve saldırı prosedürlerinden oluşan bir sistem içerisinde yürütüldüğünü inceliyor.

Gizli istihbarat birimi de belgeselde

NAZA'da konuşan bazı kişilerin, siyonist rejim sözde başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ofisiyle doğrudan bağlantılı gizli bir istihbarat biriminde görev yaptığı belirtiliyor.

Katılımcılardan biri, söz konusu birimin görevinin "barışı engellemek" olduğunu söyledi.

Belgeselin yapımcıları, çalışmalarını 2023-2025 yıllarında yayımlanan araştırmalara dayandırırken, amaçlarının yalnızca bireysel askerlerin vicdani tutumlarını ortaya koymak olmadığını belirtiyor.

Filmde bazı katılımcıların yaptıklarından pişmanlık duyduğu, bazılarının ise herhangi bir pişmanlık göstermediği aktarılıyor.

Yönetmen Abraham, kişisel suçluluk veya pişmanlık duygusuna aşırı odaklanmanın, Gazze'de sivillerin öldürülmesine yol açan sistemin kendisini görünmez hale getireceğini belirtti.

Siyonist rejim yapay zekâ kullanımını kabul ediyor

Siyonist rejim ordusu, hedeflerin belirlenmesine yardımcı olmak amacıyla yapay zekadan yararlanıldığını kabul ediyor ancak saldırı kararlarının insan denetimi olmadan alınmadığını savunuyor.

İşgal ordusu ayrıca Gazze'deki sivil ölümlerinden HAMAS'ı sorumlu tutuyor ve hareketin yerleşim bölgelerinde faaliyet gösterdiğini, sivilleri canlı kalkan olarak kullandığını öne sürüyor.

NAZA ise bu açıklamaların ötesine geçerek saldırı kararlarının içeriden nasıl alındığına, hedeflerin nasıl belirlendiğine ve sivillerin öleceğinin bilinmesine rağmen saldırıların nasıl sürdürüldüğüne ilişkin tanıklıkları merkeze alıyor.

Venedik'te yaklaşık 25 dakika alkışlandı

Belgesel, 10 Eylül'de 83. Venedik Uluslararası Film Festivali'nin resmi yarışmasında dünya prömiyerini yaptı. Gösterimin ardından izleyiciler filmi yaklaşık 25 dakika boyunca ayakta alkışladı ve bazı izleyiciler Filistin bayrakları açtı.

NAZA, Altın Aslan için yarışan tek belgesel olarak festivalin resmi yarışmasında yer alıyor.

Belgeselin yönetmenleri Abraham ve Szor, 2025'te En İyi Belgesel Oscar'ını kazanan "No Other Land" filminin de yönetmenleri arasında bulunuyor. NAZA, Gazze'deki saldırıları bu kez kurbanların değil, saldırı mekanizmasının içerisinde görev yapan kişilerin tanıklıkları üzerinden ele alıyor. (İLKHA)