Orta Asya'nın su deposu Tacikistan’daki buzullarda yüzde 30 erime

Buzul erimesi, Tacikistan'da tarım, içme suyu, enerji üretimi ve gıda güvenliği gibi hayati alanları tehdit ederken; artan afet riskleri, halkın eğitim, sağlık, temiz su ve beslenme gibi temel ihtiyaçlara erişimini giderek zorlaştırıyor.

Orta Asya'nın en fazla buzul barındıran ülkelerinden biri olan Tacikistan, iklim değişikliğinin etkisiyle buzul alanlarında büyük kayıp yaşıyor.

Yaklaşık 14 bin buzula ev sahipliği yapan ülkede, son birkaç yılda bin 300'den fazla buzul kütlesi tamamen erirken, 1930'dan bu yana ülkedeki toplam buzul alanının yaklaşık yüzde 30'u kayboldu.

Tacikistan'daki buzullar, bölgedeki tatlı su kaynaklarının yarısından fazlasını karşıladığı için Orta Asya'nın su kaynakları açısından hayatî öneme sahip bir ülkesi.

Bu buzullar ayrıca, tarım ve enerji üretimi açısından öneme sahip Ceyhun ve Vahş gibi nehirlerin kaynağını da oluşturuyor.

Ancak buzulların hızla erimesi, kısa vadede su seviyelerinde artışa ve sel ile toprak kaymaları gibi doğal afetlerin daha sık yaşanmasına neden oluyor.

Uzun vadede ise buzul kütlesindeki kayıp, bölgenin su kaynaklarını tehdit ederek gıda güvenliği ve enerji üretimi üzerinde riskler oluşturuyor.

Birleşmiş Milletler Uluslararası Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) tarafından hazırlanan "Tacikistan'da Çocuklar, İklim ve Çevre" raporunda, mevcut erime hızının devam etmesi halinde, buzul bölgelerinin 2050'ye kadar yüzde 15 ila 20 oranında küçülmesi, küçük buzulların ise gelecek 30 ila 40 yıl içinde tamamen yok olması öngörüldü.

Tacikistan'da ortalama sıcaklıkların 2030'a kadar 1,4 derece, 2050'ye kadar ise 2,6 santigrat derece artmasının beklendiği kaydedilen raporda, artan sıcaklıkların hızlandırdığı buzul erimesinin, ülkedeki çocuklar için giderek büyüyen ve acil müdahale gerektiren bir tehdit oluşturduğu aktarıldı.

Raporda, "Buzul erimesi kaynaklı sel, su kıtlığı ve kuraklık gibi tehlikeler, çocukların sağlığını ve genel yaşam koşullarını ciddi şekilde tehdit ediyor. Bu riskler, çocukların temiz suya, sağlık hizmetlerine, eğitime ve yeterli beslenmeye erişimini riske atıyor." denildi. (İLKHA)