Osmanlı döneminde lale soğanı üretim merkezi olan Ladik’te yumru hasadı

Osmanlı döneminde İstanbul’da kullanılan lale soğanlarının üretildiği yer olan Samsun’un Ladik ilçesinde nisan ayında dikilen lale yumruları gelişimlerini tamamlamaları nedeniyle topraktan çıkarıldı.
Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı (DOKAP) tarafından desteklenen, Samsun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nce yürütülen Kırsal Gelir Kaynaklarının Çeşitlendirilmesi Projesi çerçevesinde 2022 yılında uygulamaya konulan ‘Samsun İli Çiçek Soğanı Üretiminin Yaygınlaştırılması ve Pazarlanma Olanaklarının Araştırılması Alt Projesi’ kapsamında Lâdik ilçesinde lale soğanı üretiminin yaygınlaştırılması hedeflendi. Serin ve soğuk iklimi seven lalenin yetiştirilebilmesi için uygun iklim ve rakıma sahip olan Ladik’te Osmanlı İmparatorluğu döneminde de İstanbul da kullanılan soğanların üretiminin yapıldığı bilgisine ulaşıldı, lale üretimi için yapılan tercih tarih tarafından da doğrulandı.

Samsun İl Tarım ve Orman Müdürü Vekili Nail Kırmacı konu ile ilgili yaptığı açıklamasında, “Lâdik ilçesinde Lâdik Kadın Girişim Üretim ve İşletme Kooperatifi (LAODİKEA) üyesi 16 kadın üretici ile birlikte yürütülmesi planlanan proje kapsamında üretim devam ediyor. Proje kapsamında daha önce her çeşitten 15 bin adet olmak üzere 10 ayrı renk ve çeşitte toplamda 150 bin adet lale soğanı, kooperatif üyesi 16 kadın üreticiye temin edilmişti. Üretim ve kontrolünün sağlanması, ayrıca görsel olarak da üreticiyi teşvik etmesi amacıyla Lâdik Belediye Başkanlığı tarafından üreticilere tahsis edilen alana toplu olarak dikim yapılmıştı. 10 ayrı renkte tedarik edilen 150 bin adet lale soğanının yaklaşık 10 dekar arazide dikimi gerçekleşmiş, 15 Nisan itibarıyla tamamı çiçek açmış ve 3-5 gün çiçekte kalan lalelerde tepe kırması yapılarak yumru üretimi aşamasına geçilmişti. Temmuz ayının ilk haftasında yumru gelişimini tamamlayan lale soğanları, topraktan sökülerek soğuk hava deposunda mevsimi gelene kadar beklemeye bırakılmıştır. Yumru gelişimi oldukça güzel sonuç veren lale soğanlarından, gelecek senenin ürünü ayrıldıktan sonra kalan ürün peyzaj alanında çalışan firmalara satılacak, böylece LAODİKEA üyesi 16 kadın üreticimize gelir sağlanmış olacaktır” dedi.

Samsun İli Çiçek Soğanı Üretiminin Yaygınlaştırılması ve Pazarlanma Olanaklarının Araştırılması Alt Projesi’nin 2023 yılında da Samsun doğal florasında yer alan göl soğanı üretimin yaygınlaştırılması çalışmalarıyla devam edeceğini belirten Kırmacı, “Projenin genel amacı; Samsun’da ihracatı yapılan doğal çiçek soğanlarının doğadan izinsiz ve düzensiz sökümünün önüne geçmek, kültüre alarak üretimini sağlamak, bölge üreticisinin kırsal gelir kaynaklarını çeşitlendirmek, katma değer sağlamak, salep üretimi ile başladığımız proje kapsamında lale üretimini de yaygınlaştırarak ithalatının önüne geçmek, Samsun ilini ihracatı yapılan çiçek soğanlarının üretim merkezi haline getirmektir” diye konuştu.

Lale hakkında
Lale (Tulipa spp.) liliaceae familyasına ait olan ve yaklaşık 280 doğal türü ve 4 bin civarında çeşidi bulunan soğanlı bir süs bitkisidir. Lale bitkisi daha çok soğan üretimi, kesme çiçek, saksılı süs bitkisi, park-bahçe ve peyzaj düzenlemelerinde tasarım bitkisi olarak kullanılmaktadır. Ülkemizde ise son yıllarda park ve peyzaj alanlarında lalenin daha fazla kullanılır olması lale soğanı üretim miktarının artmasını teşvik etmiştir. Bu durum süs bitkileri içerisinde lalenin daha popüler bir süs bitkisi olarak öne çıkmasını sağlamıştır. Ülkemizde son yıllarda artan lale üretiminde belediyelerin de etkisi büyüktür.