Peru'da Keiko Fujimori cumhurbaşkanlığı görevine başladı

Ülkenin en büyük siyasi partisi Halk Gücü'nün (Fuerza Popular) lideri olan 51 yaşındaki Fujimori, böylece son 10 yılda Peru'nun 9. cumhurbaşkanı oldu.

Fujimori'nin göreve başlaması, Güney Amerika'da muhafazakar siyasetin güç kazandığı dönemin yeni bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Son 10 yılda Peru'da halk oyuyla yalnızca 3 cumhurbaşkanı seçilirken, diğer liderler seleflerinin istifası veya Kongre tarafından görevden alınması sonucu iktidara geldi.

Fujimori'nin öncelikleri arasında ülkedeki siyasi istikrarsızlığın sona erdirilmesi, suçla mücadele ve ekonomik büyümenin hızlandırılması bulunuyor.

Seçim kampanyasını büyük ölçüde güvenlik sorunları üzerine kuran Fujimori, özellikle haraç çetelerinin yaygınlaşmasına karşı sert önlemler alma sözü verdi.

Fujimori, suçla mücadelede El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele'nin uygulamalarından bazılarını örnek alacağını ve El Salvador'daki tartışmalı Cecot cezaevinden esinlenerek büyük bir cezaevi inşa edeceğini açıkladı.

Yeni cumhurbaşkanı ayrıca, suç oranlarının yüksek olduğu bölgelerde güvenlik operasyonlarının geçici olarak ordu tarafından yürütüleceğini söyledi. Suç davalarına bakan hakimlerin güvenliğini artırmak amacıyla kimliklerinin gizlenmesine imkan sağlayacak reformlar da planladığını belirtti.

Fujimori, kamu kurumları ile özel yatırımcılar arasındaki ortaklıkların önünü açarak altyapı yatırımlarını artırmayı da hedefliyor.

Fujimori, yemin töreninin ardından yaptığı açıklamada kırsal bölgelerde yetersiz beslenmeyle mücadele etmek amacıyla sosyal hizmetlerin yeniden düzenleneceğini ve ülkedeki asgari ücretin yüzde 15 artırılacağını duyurdu.

Peru'nun son dönemde etkisini göstermeye başlayan El Niño hava olayına hazırlanmasına da öncelik vereceğini belirten Fujimori, kıyı bölgelerinde sel riskinin azaltılması için çalışmalar yürütüleceğini ifade etti.

Fujimori "Amacım yalnızca devleti yönetmek değil. Asıl hedefim milyonlarca Peruluyu etkileyen büyük sosyal açığı azaltmak." dedi.

Fujimori'nin göreve başlaması muhalefetin tepkileri eşliğinde gerçekleşti.

Muhalefet liderleri, önceki Kongre döneminde kabul edilen ve organize suçla mücadeleyi zayıflattığını savundukları bazı yasaların geri çekilmesini istiyor. Söz konusu düzenlemelerin önleyici gözaltıları kaldırdığı, yolsuzlukla bağlantılı siyasi partilerin suç örgütleriyle aynı yasal çerçevede soruşturulmasını zorlaştırdığı ve güvenlik güçlerinin suç örgütlerine ait mallara el koymasını güçleştirdiği belirtiliyor.

Muhalefet ayrıca, eski Cumhurbaşkanı Pedro Castillo'nun görevden alınmasının ardından 2022'nin sonu ile 2023'ün başında düzenlenen hükümet karşıtı protestolarda hayatını kaybeden 50 sivilin ölümünü araştırmak üzere bir komisyon kurulmasını talep ediyor.

Fujimori'nin yemin töreni sırasında bazı muhalif milletvekilleri Lima'daki Kongre binasının dışında protesto gösterisi düzenleyerek protestolarda öldürülen kişilerin fotoğraflarını taşıdı.

Hayatını kaybedenlerin yakınları da Fujimori'yi cumhurbaşkanı olarak tanımadıklarını belirterek göreve başlama törenini protesto etti.

Fujimori, başkent Lima ve Pasifik kıyısındaki bölgelerde güçlü destek alırken, yerli nüfusun daha yoğun yaşadığı yüksek kesimlerde sol görüşlü aday Roberto Sanchez öne çıktı.

Eski Cumhurbaşkanı Pedro Castillo'nun müttefiki olan Sanchez, yurt dışındaki Peru konsolosluklarında oyların sayımında usulsüzlük yapıldığı iddiasıyla seçim sonuçlarına itiraz etti. Ancak seçim yetkilileri söz konusu itirazları reddetti.

Fujimori, eski Cumhurbaşkanı Alberto Fujimori'nin kızı olarak da Peru siyasetinde tanınıyor. Alberto Fujimori, 1990'larda ülkeyi yönetmiş, ekonomiyi istikrara kavuşturmuş ve terör örgütlerine karşı mücadele yürütmüştü. Ancak yönetiminin otoriterleşmesi sürecinde Peru ordusu tarafından gerçekleştirilen insan hakları ihlalleri nedeniyle hapse girmişti. Aralık 2023'te affedilen Alberto Fujimori, ertesi yılın eylül ayında hayatını kaybetmişti.

Siyasi gerilimlere rağmen Peru, Latin Amerika'nın ekonomik açıdan daha istikrarlı ülkelerinden biri olmayı sürdürüyor.

Peru Merkez Bankası uzun süredir politika faizini yüzde 5'in altında tutarken, hükümetin kamu harcamalarında temkinli bir yaklaşım izlediği belirtiliyor. Bununla birlikte, ülkenin Pasifik kıyısındaki bölgeleri ile And Dağları'ndaki topluluklar arasındaki yaşam standardı farkı giderek büyüyor.

Fujimori'nin seçim zaferi, Kolombiya'da Abelardo de la Espriella ve Şili'de José Antonio Kast'ın seçim başarılarıyla birlikte Güney Amerika'da muhafazakar siyasetin güç kazandığına işaret ediyor.

Bu tablo, Venezuela'da Hugo Chavez'in ve Brezilya'da halen görevde bulunan Luiz Inácio Lula da Silva'nın öne çıktığı birkaç on yıl öncesindeki siyasi atmosferden belirgin biçimde farklılaşıyor.

Son yıllarda Latin Amerika'da 7 büyük cumhurbaşkanlığı seçimini muhafazakar adaylar kazanırken, bu zaferlerin çoğu Trump'ın Ocak 2025'te göreve başlamasının ardından gerçekleşti. Muhafazakarların yükselişinde suç, göç ve yavaş ekonomik büyümeye ilişkin endişelerin etkili olduğu değerlendiriliyor. (İLKHA)