Samsun için kritik deprem uyarısı: Dikey yapılaşma ve dolgu alanları riski büyütüyor

Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Faruk Aylar, Samsun’da özellikle heyelan riski taşıyan yamaçlar, dolgu sahaları ve kıyı kesimlerinde zemin sıvılaşmasının muhtemel bir depremde ciddi can ve mal kayıplarına yol açabileceği uyarısında bulundu.
Tokat’ın Niksar ilçesinde meydana gelen 5.5 büyüklüğündeki depremin Samsun’da da hissedilmesinin ardından uzmanlardan dikkat çeken bir uyarı geldi. Mevcut durumu değerlendiren Doç. Dr. Faruk Aylar, kentin deprem riski ve zemin tehlikelerine dikkat çekti. Samsun’un Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde bulunan ilçelere sahip olduğuna dikkat çeken Aylar, "Samsun, Türkiye’nin deprem riski olan illerinden bir tanesidir. Türkiye’de önemli iki tane fay hattı var. Samsun’un güney ilçeleri Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde yer alıyor. Geçmişte ilimizin özellikle Vezirköprü ve Lâdik ilçelerinde meydana gelen depremler ilçelerimize zarar verdi. Can kayıpları ve mal kayıpları yaşandı. Dolayısıyla Samsun depreme ne kadar hazırlıklı? Bu konu biraz tartışmalıdır" diye konuştu.

"Dikey mimari artıyor, risk büyüyor"
Kentte özellikle dikey yapılaşmanın arttığına dikkat çeken Aylar, bunun ileride büyük sorunlara yol açabileceğini ifade ederek, "Şu an özellikle dikey anlamda şehir gitgide büyüyor. Bu bizim için ileride büyük sıkıntılara yol açabilir. Samsun merkezde ve ilçelerimizde riskli bölgelerimiz var. Özellikle merkezde yamaç araziler heyelan duyarlılığı fazla olan yerlerdir. Hep şöyle düşünüyorlar: ‘Depreme dayanıklı evler yaparsak kurtarırız.’ Depreme dayanıklı ev yapsanız bile heyelana dayanıklı olmayabiliyor" diye konuştu.

"Heyelan alanları var, sahilde sıvılaşma riski var"
Samsun’da yapılaşmanın ciddi şekilde kontrol edilmesi gerektiğini vurgulayan Aylar, "Yerel belediyeler bu konuda çalışmalar yapıyor ancak gözlemlediğimiz kadarıyla bu çalışmalar yeterli düzeyde değil. Heyelan alanları var. Sahilde sıvılaşma riski var. Bu tür yerlerde büyük bir depremde çok büyük can ve mal kayıpları olabilir" şeklinde konuştu.

"Deprem Samsun’a çok uzak değil"
Samsun’un nüfusunun hızla arttığını ve göç aldığını dile getiren Aylar, "Samsun her geçen gün nüfusu artan ve dışarıdan nüfus çeken bir ilimizdir. Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde yaptığımız gözlemler ve çalışmalar bu fay hattının aktif olduğunu gösteriyor. Daha önce defalarca deprem oldu ve yine olabilir. Deprem Samsun’a çok uzak değil" şeklinde konuştu.

"Üç önemli risk"
Kentte üç önemli risk alanı bulunduğunu belirten Aylar, "Samsun için üç büyük tehlike alanı var; heyelan riski olan yamaçlar, dolgu alanlarının durumu ve kıyı düzlüklerinde zemin sıvılaşması ihtimali. Atakum’un güneyine doğru çok yoğun bir yapılaşma var. Burası ciddi anlamda heyelan riski taşıyor. Balaç mevkisine zaten Balaçlılar ‘Göçük Mevkisi’ diyormuş. Mahalle sakinleri bu bölgenin yapılaşmaya ve hatta tarıma uygun olmadığını söylemesine rağmen burası imara açıldı ve yüksek katlı binalar yapılıyor. Deprem ve heyelan birlikte büyük sıkıntılara yol açabilir. Dolgu sahalarında da zemin sıvılaşmasına bağlı kayıplar yaşanabilir" ifadelerini kullandı.