Samsun trafiği yapay zeka desteği ile yönetiliyor

Samsun Büyükşehir Belediyesi (SBB) Kent Yönetim Merkezi, günde 2,5 milyondan fazla araç geçişinin olduğu 75 kavşağı, görüntü işleme teknolojisi ve yapay zeka desteğiyle otomatik olarak sinyalize ediyor. Sürekli güncellenen sistem ile trafik akışı sağlanıyor.
Samsun Büyükşehir Belediyesi ve ASELSAN iş birliğinde Türkiye’nin en geniş kapsamlı "Akıllı Şehir Trafik Güvenliği Projesi" 2023 yılında kentte hayata geçirildi. 75 kavşakta uygulanan akıllı sistem, Kent Yönetim Merkezi’nden anbean yönetiliyor. 75 kavşak, 110 kamera ile 24 saat boyunca izleniyor. Bu merkezde kullanılan görüntü işleme teknolojisi ile trafik sinyalizasyonu otomatik olarak gerçekleşiyor. Sistem, trafikteki ışık sürelerini otomatik olarak kendi belirliyor. Yeni eklemeler yapılan sistem ile trafik problemine çözümler bulunuyor.

973,5 milyon araç geçişi izlendi
Samsun’da son 5 yılda trafiğe kayıtlı araç sayısı yüzde 54 artarak yarım milyona yaklaştı. Şirket araçları ve Karadeniz Sahil Yolu yoğunluğu da hesaba katıldığında her gün milyonlarca araç Samsun yollarında cirit atıyor. Buna rağmen SBB’nin trafik yönetimi ve ulaşım planlama çalışmalarıyla trafik yoğunluğu artışı yüzde 5 civarında gerçekleşti. Yapılan bilimsel çalışmalarda elde edilen istatistiklere göre şehirde trafik açısından en yoğun gün cuma olarak belirlenirken, en akıcı gün ise pazar oldu. En yoğun trafiğin olduğu ilçeler sırasıyla İlkadım ve Atakum olarak belirlendi. 2024’te SBB tarafından kontrol edilen 75 kavşaktan toplam 973,5 milyon araç geçişi gerçekleşti.

"Sinyalizasyon ile cevap alamadığımız kavşaklarda geometrik düzenlemeye gidiliyor"
Kullandıkları akıllı trafik sistemleri ile her kavşak ve arterdeki trafik bilgilerine hakim olduklarını ifade eden SBB Ulaşım Dairesi Başkan Vekili Mustafa Mermutlu, "Kent Yönetim Merkezi sayesinde seyahat sürelerini sürekli olarak takip ediyoruz. 2 nokta arasındaki seyahat süresini geçmişe dönük karşılaştırmalı olarak ortaya koyabiliyoruz. Vatandaşın konforunu, hızını artıracak, bekleme sürelerini kısaltacak bir sistemi ortaya koymaya çalışıyoruz. Atakum bölgesinde Karayolları ve Turgut Özal Kız Öğrenci Yurdu olarak bilinen kesim arasını pilot bölge olarak belirledik. Bu alanda 4-5 aydır yeni bir sinyalizasyon sistemi sürdürüyoruz. Bu çalışma ile artık sabah, öğlen, akşam, günün ve haftanın farklı gün ve zamanlarında yoğunluklarına göre değişen değişik sinyal planları ile çalışıyor. Bu sayede Atakum’dan İlkadım yönü seyahatlerde yüzde 8-12 arasında sürede iyileşmeyi yakaladık. Akşam saatlerinde ise geri dönüşte yüzde 5-6 oranında bir iyileşme yakaladık. Vatandaşlarımızın desteği ile 100. Yıl Bulvarı gibi alanlarda park yasaklarına uyulması ile birlikte bu çalışmayı yaygınlaştırmayı hedefliyoruz. Bu iyileşmelerle birlikte altyapımızın kapasitesini de görmüş oluyoruz. Böylece sinyalin iyileştirilmesi ile yönetemeyeceğimizi anladığımız, kapasitesinin maksimuma geldiğini gördüğümüz kavşaklarda da çalışma yürütüyoruz. Gençlik Parkı bunlardan birisi. Buradan aldığımız verilerle, sinyal iyileştirmesi ile çözülmeyen yerlerde geometrik düzenleme ve inşaat çalışmalarına başlıyoruz. Gençlik Parkı gibi cevap alamadığımız başka dar boğazlarda da çalışmalarımız devam edecek" dedi.

"Vatandaşı yeşil dalgaya değil, yeşil dalgayı vatandaşa uydurmaya çalışıyoruz"
Kırmızı ışığa takılmadan geçilen kavşakların sayısını ’yeşil dalga arter sistemi’ denilen uygulama ile halletmeye çalıştıklarını dile getiren Mustafa Mermutlu, "Halk arasında ‘yeşil dalga’ olarak bilinen kurguyla yürümeye çalışıyoruz. Türkiye’de çok da örneği olmayan bir uygulamayı hayata geçiriyoruz. Vatandaşın aklına, ‘yeşil dalgayı yakalamak için kaç km ile gitmeliyim’ oluyor. Tüm kavşaklarımız arasındaki seyahat sürelerini bluetooth sensörler ile ölçebildiğimizden bir sürücü aracıyla kavşaktan geçtiğinde bu bluetooth cihazını yakaladıysa sensör, bir sonraki kavşaktaki ortalama hızı ölçebiliyor. Dolayısıyla bir ortalama hızları sahada gerçek gerçekleşen hızlara göre dinamik olarak hesaplıyoruz. Böylece vatandaş bizim yeşil dalgamıza değil, biz vatandaşı yeşil dalgamıza uydurmaya çalışıyoruz. Karayolları ve Turgut Özal Kız Öğrenci Yurdu arasında bu anlayışla trafiği idare ediyoruz" diye konuştu.

"Her gün 75 kavşakta 2,5 milyon aracın geçişi takip ediliyor"
Her gün 2,5 milyon araç geçişinin yanı sıra trafiği de takip ettiklerine değinen Mermutlu, "Merkez bölgelerde 75 kavşağı 110 kamera ile izliyoruz. Bu bölgelerde bir sorun olması halinde anlık olarak buradan müdahale yapabiliyoruz. Trafik yoğunluğunu anlık takip ediyoruz. Bir alarm noktası gördüğümüzde ya da sürekli takip altında tuttuğumuz Recep Tayyip Erdoğan Bulvarı, İsmet İnönü Bulvarı, Duruşehir gibi kavşaklarda bir problem yaşandığında anında müdahale ile sinyal sürelerini yoğunluğu dağıtacak şekilde yeniden planlayıp, saniyeler içerisinde uyguluyoruz. Sonucunu da buradan takip ediyoruz. Samsun’da 24 saatte yönettiğimiz kavşaklardan ortalama 2,5 milyondan fazla araç geçişi gerçekleşiyor. Bunlar 2,5 milyon ayrı araç değil, kaç defa geçtiğidir. En yoğun kavşaklar İlkadım’da Gar, Atakum’da ise Karayolları Kavşağı olarak dikkat çekiyor. Buralarda günlük ortalama 80 binden fazla araç geçişi oluyor" şeklinde konuştu.