Toplumsal sorumluluk: İlk yardım

İlk yardımın bireysel bir sağlık bilgisinden öte toplumsal bir sorumluluk olduğunu belirten Aile Hekimi Dr. Yavuz Selim Sılay, herkesin temel ilk yardım bilgisine sahip olması gerektiğini söyledi.

Sılay, özellikle kalp durması, ağır kanama ve boğulma gibi acil durumlarda sağlık ekipleri gelene kadar geçen sürenin hayati önem taşıdığına işaret etti.

"İlk yardımın amacı tedavi etmek değildir"

Toplumda ilk yardım konusunda bilinçlenmenin önemine işaret eden Sılay, "İlk yardım bilgisi ve bilinçlenmenin gerçekten hayati önemi var. İlk yardım hepimizin bilmesi gereken bir konu. İlk yardım, herhangi bir kaza, yaralanma veya ani gelişen hastalık durumunda sağlık ekipleri olay yerine ulaşıncaya kadar yapılan, hayat kurtarmayı amaçlayan ve kişinin durumunun kötüleşmesini önlemeye yönelik bilinçli müdahalelerdir. Toplumda ilk yardım ile tedavi sıklıkla karıştırılmaktadır. Oysa ilk yardımın amacı tedavi etmek değildir. İlk yardımın amacı yaşamı korumak, mevcut durumu stabil tutmak ve profesyonel sağlık desteği gelene kadar kişiyi güvenli şekilde desteklemektir." dedi.

"Birçok insan ilk yardımın yalnızca sağlık çalışanlarının görevi olduğunu zannediyor"

İlk yardımın yalnızca bir sağlık bilgisi değil, aynı zamanda toplumsal bir sorumluluk ve yaşam becerisi olduğunu belirten Sılay, "Örneğin trafik kazasında kanamanın durdurulması, boğulma vakasında hava yolunun açılması, kalbi duran bir kişiye temel yaşam desteği uygulanması veya bayılan kişinin doğru pozisyona alınması ilk yardım kapsamındadır. Birçok insan ilk yardımın yalnızca sağlık çalışanlarının görevi olduğunu zannediyor. Ancak gerçek şu ki acil durumlarda ilk birkaç dakika çoğu zaman sağlık ekiplerinden önce olay yerindeki vatandaşların müdahalesine bağlıdır. O yüzden kalp durmalarında ilk 4-5 dakika içerisinde yapılan doğru müdahale kişinin hayatta kalma şansını ciddi ölçüde artırdığı için ilk yardımı hepimizin bilmesi gerekiyor. Bu nedenle ilk yardım bir sağlık bilgisi olmanın ötesinde toplumsal bir sorumluluk ve yaşam becerisidir. Hepinizi kurumlarımızdan ilk yardım eğitimini almaya davet ediyorum." ifadelerini kullandı.  

"Beyin oksijensiz kaldığında dakikalar içerisinde kalıcı hasar oluşmaya başlayabilir"

Acil durumlarda sağlık ekipleri gelene kadar geçen dakikaların hayati önem taşıdığına dikkat çeken Sılay, şunları söyledi:

"İlk yardım öğrenilmelidir çünkü acil durumlar beklenmedik zamanlarda ve beklenmedik yerlerde ortaya çıkar. Evde, iş yerinde, okulda, trafikte veya sokakta herhangi bir anda bir kişinin yardıma ihtiyacı olabilir. Böyle durumlarda sağlık ekipleri gelene kadar geçen süre bazen hayat ile ölüm arasındaki farkı belirleyebilir. Kalp durması yaşayan bir birey düşünelim. Allah korusun. Beyin oksijensiz kaldığında dakikalar içerisinde kalıcı hasar oluşmaya başlayabilir. Ambulans ulaşana kadar geçen sürede yapılan doğru kalp masajı kişinin yaşama dönmesini sağlayabilir. Benzer şekilde ağır kanamalarda birkaç dakika içerisinde ciddi kan kaybı gelişebilir. Doğru bası uygulaması kişinin hayatını kurtarabilir. Araştırmalar toplumda ilk yardım bilgisi arttıkça ani ölüm oranlarının ve kalıcı sakatlıkların azaldığını göstermektedir. Bir aile hekimi olarak en çok üzüldüğümüz konulardan biri de yanlış müdahalelerdir. Bayılan kişiye kolonya dökmek, nöbet geçiren kişinin ağzına kaşık sokmak veya trafik kazası geçiren kişiyi bilinçsizce yerinden kaldırmak ciddi zararlara yol açabilir. Bu nedenle ilk yardım bilmek kadar ne yapılmaması gerektiğini bilmek de önemlidir."

"Trafik kazalarında ağır kanamaların kontrol altına alınması ölüm riskini azaltabilir"

Kalp durması, boğulma ve ağır kanama gibi acil durumlarda doğru ilk yardım uygulamalarının hayati önem taşıdığını kaydeden Sılay, "İlk yardımın hayat kurtardığı durumlar oldukça fazladır. O yüzden bu vurguyu yapıyorum. Kalp durması bunların başında gelmektedir. Kalp masajı ve temel yaşam desteği uygulamaları erken dönemde yapıldığında hayatta kalma oranları belirgin şekilde yükselmektedir. Boğulma vakalarında hava yolunun açılması ve doğru müdahale beyin hasarını önleyebilir. Trafik kazalarında ağır kanamaların kontrol altına alınması ölüm riskini azaltabilir. Yanıklarda doğru ilk yardım uygulamaları doku hasarını sınırlandırabilir. Elektrik çarpmalarında kişinin güvenli şekilde kaynaktan uzaklaştırılması hayati önem taşır. Çocuklarda yabancı cisim yutma veya soluk borusuna kaçan cisim durumlarında uygulanacak doğru manevralar hayat kurtarıcı olabilir. Arı sokmaları, ciddi alerjik reaksiyonlar, zehirlenmeler ve bilinç kayıplarında da ilk yardım uygulamaları kritik öneme sahiptir. Kısacası ilk yardım yalnızca teorik bilgi değildir; günlük yaşamda gerçek anlamda hayat kurtaran bir beceridir." şeklinde belirtti.

"İlk yardım eğitimlerinin yalnızca sürücü kurslarıyla sınırlı kalmaması gerekir"

İlk yardım eğitimlerinin yalnızca sürücü kurslarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Sılay, "Son yıllarda ilk yardım eğitimleri konusunda önemli gelişmeler yaşandı. Toplum genelinde yeterli seviyede halen değiliz ama artıyor. Şükürler olsun. Birçok kişi ilk yardım bildiğini düşünse de uygulama sırasında eksik veya yanlış bilgiye sahip olabilmektedir. Özellikle temel yaşam desteği, kalp masajı, otomatik eksternal defibrilatör kullanımı ve boğulma vakalarına müdahale konularında bilgi eksikliklerini gidermek için Kızılay gibi kuruluşlardan mutlaka başvurup eğitimlerinizi alın. İlk yardım eğitimlerinin yalnızca sürücü kurslarıyla sınırlı kalmaması gerekir. Okullarda, üniversitelerde, kamu kurumlarında ve özel sektörde düzenli eğitim programlarının yaygınlaştırılması önemlidir. Ayrıca ilk yardım eğitimi bir kez alınıp unutulacak bir konu değildir. Belirli aralıklarla güncellenmeli ve uygulamalı olarak tekrar tekrar birimize hatırlatalım. Toplumun büyük bölümünün temel yaşam desteği uygulayabilecek seviyeye ulaşması önemli bir halk sağlığı kazanımı olacaktır." diye konuştu.  

"İlk yardım eğitiminin müfredata dahil edilmesi önemli sonuçlar sağlayacaktır"

İlk yardım bilgisinin yalnızca sağlık çalışanlarının değil, her vatandaşın sahip olması gereken temel bir yaşam becerisi olduğunu vurgulayan Sılay, "Toplumsal bilinci de artırmak için zaten bu tür programlar çok önemli. Toplumsal bilinç oluşturmanın yolu eğitimden geçiyor. İlk yardım eğitiminin okul çağından itibaren müfredata dahil edilmesi uzun vadede çok önemli sonuçlar sağlayacaktır. Medya kuruluşları aracılığıyla kamu spotları hazırlanabilir, televizyon programlarında ilk yardım uygulamalarına daha fazla yer verilebilir. İş yerlerinde düzenli eğitimler yapılmalı, toplu yaşam alanlarında ilk yardım ekipmanları bulundurulmalıdır. Alışveriş merkezleri, havaalanları, stadyumlar ve büyük toplu kullanım alanlarında otomatik eksternal defibrilatörlerin yaygınlaştırılması da önemlidir. Ayrıca vatandaşların acil durumlarda nasıl davranacaklarını öğrenmeleri için uygulamalı eğitimlere katılmalarını istirham ediyorum. Demin vurguladığım gibi Kızılay'da birçok kuruluşumuz bu eğitimleri düzenli veriyor. Unutmayın ki ilk yardım bilen bir toplum daha güvenli bir toplumdur. Bir gün herkes ya ilk yardıma ihtiyaç duyan kişi ya da bir başkasının hayatını kurtarabilecek kişi olabilir. Bu nedenle ilk yardım bilgisi yalnızca sağlık çalışanlarına hekimlere değil, her vatandaşın sahip olması gereken temel yaşam becerisi olarak görelim ve edinelim." dedi. (İLKHA)