Türkiye’nin ilk uydu veri işleme ve yapay zekâ analiz platformu Aras Edaş yürütücülüğünde başladı

Elektrik dağıtım sektöründe bir ilke daha imza atan Aras Elektrik, UMASS Green AI-Uydu Entegre Milli Akıllı Sayaç Sistemleri Büyük Veri Analitiği Platformu Geliştirilmesi AR-GE Projesinde yürütücü rolünde yer aldı.
EPDK AR-GE Komisyonu tarafından onaylanan proje, Aras EDAŞ’ın sektördeki yenilikçi ve öncü konumunu bir kez daha teyit ederken, enerji sektöründe dijitalleşme ve yapay zekâ tabanlı altyapı dönüşümünü hızlandıracak stratejik bir adım olarak öne çıkıyor.
Aras EDAŞ’ın yürütücülük rolü
Türkiye’nin elektrik dağıtım alanında hayata geçirilen ilk büyük ölçekli uydu veri işleme ve yapay zekâ platformunun geliştirilmesine dair açıklamalarda bulunan Aras EDAŞ Genel Müdürü Fikret Akbaş, şu ifadeleri kullandı: "Elektrik dağıtım sektöründe geleceği şekillendiren temel unsurlar; yüksek veri kalitesi, yapay zekâ tabanlı karar mekanizmaları ve sürdürülebilir teknolojik altyapılardır. UMASS-Green AI ile yalnızca bugünümüzü güçlendirmiyor, aynı zamanda sektörün geleceğini uydu tabanlı veri akışı ve yapay zekâ mimarileriyle yeniden tanımlıyoruz. Aras EDAŞ olarak bu dönüşümün yürütücüsü ve aynı zamanda bir paydaşı olmaktan gurur duyuyoruz."
Uydu tabanlı yeni nesil veri ve yapay zekâ mimarisi
UMASS-GreenAI, elektrik dağıtım sektöründe hem telemetrik sayaç verisinin hem de uydu görüntü verisinin uydu üzerinden alınabilecek şekilde yeniden kurgulanmasını hedefleyen, yer istasyonuna bağımlılığı azaltarak güvenli, kesintisiz ve geniş kapsamalı bir altyapı oluşturmasını sağlayan tamamen milli bir teknoloji projesi olarak öne çıkıyor. Proje kapsamında geliştirilecek platform, bu iki veri tipinin yapay zekâ tarafından işlenebilir "AI-Ready" bir formata dönüştürülmesini sağlayacak ve veri işleme süreçlerini modern bir mimariyle yeniden şekillendirecek.
Verilerin ön işleme, özellik çıkarımı, anlam zenginleştirme ve yapay zekâ modellemeleriyle analiz edilmesi sonucunda; kayıp-kaçak yönetiminden risk tespitine, sürdürülebilirlik hesaplamalarından enerji analitiğine kadar geniş bir yelpazede yüksek doğruluklu içgörüler üretilmesi hedefleniyor. Bu yapı, sektörde ilk kez uydu, telemetri, CBS ve yapay zekâ bileşenlerini tek bir bütünleşik platform altında bir araya getirmesiyle önem taşıyor.
Yeşil ve dijital dönüşüm vurgusu
Açılış programında uzman katılımcılar tarafından projenin teknik kriterleri değerlendirildi ve sürecin temelini oluşturan yeşil ve dijital dönüşüm başlıkları anlatıldı. Ayrıca proje kapsamındaki "elektrik dağıtım altyapılarının uydu ile haberleşmesi" ilkesine yönelik incelemelerin bir parçası olarak, Hacettepe Teknokent yerleşkesindeki uydu ve uzay teknolojileri girişimleri ziyaret edilerek teknik incelemelerde bulunuldu.
Akbaş: "Elektrik sektörü hem iklim hedefleri hem de dijitalleşme gereklilikleri açısından kritik bir eşikte. Uydu verisi, büyük veri analitiği ve yapay zekâyı bir arada kullanan bu proje, Aras EDAŞ’ın sürdürülebilir gelecek vizyonunun somut bir göstergesidir." dedi.
"Bu bir başlangıç" mesajı
Yalnızca bugünün teknolojilerine değil, geleceğin enerji altyapılarına yatırım yaptığının altını çizen Akbaş: "UMASS-GreenAI, enerji sektöründe attığımız en değerli adımlardan biridir. Ancak bunu bir başlangıç olarak görüyoruz. Aras EDAŞ olarak teknoloji, inovasyon ve sürdürülebilirlik alanlarında atacağımız yeni adımlarla sektörün dönüşümünde öncü olmaya devam edeceğiz." dedi.
EPDK AR-GE desteğiyle hayata geçirilen proje, Aras EDAŞ’ın yürütücülüğünde, ELDER ve Enerji Uzmanları Derneği koordinasyonunda ilerleyecek. Diğer dağıtım şirketleri ise proje ekosisteminde önemli iş birliği paydaşları olarak yer alacak. Toplam 36 ay sürecek proje, elektrik dağıtım sektörüne yüksek katma değer kazandırmayı, operasyonel verimliliği artırmayı ve milli teknoloji ekosistemini güçlendirmeyi hedefliyor.