Washington'un Tayvan üzerinden yürüttüğü Asya planı ne?

Uzmanlar, tatbikatların yalnızca savunma hazırlığı değil, ABD ile askeri entegrasyonun geldiği noktayı da gözler önüne serdiğini belirtiyor.

Tayvan'ın her yıl gerçekleştirdiği Han Kuang askeri tatbikatları 14 Ağustos'a kadar adanın çeşitli bölgelerinde devam edecek. Bu yılki organizasyonda ağır silah gösterilerinden çok, uzun süreli savaş senaryoları, şehir direnci ve sivil seferberlik ön plana çıkarıldı.

Tatbikatlarda, Tayvan ordusunun 24 saat kesintisiz savunma kabiliyeti ile Pekin'in "gri bölge" olarak tanımlanan askeri baskı yöntemlerine karşı hazırlığı test ediliyor. Çin, Tayvan'ı kendi toprağının bir parçası olarak görürken, ada yönetimi bu iddiayı reddediyor.

Dikkat çeken gelişmelerden biri ise ABD ordusunda kullanılan "backbriefing" adı verilen komuta ve iletişim yönteminin tatbikatlara dahil edilmesi oldu. Söz konusu sistemde, alt kademedeki birlikler verilen görevleri nasıl yerine getireceklerini komutanlara ayrıntılı şekilde aktararak Amerikan askeri planlama modelini uyguluyor.

Uluslararası Kriz Grubu'ndan Kuzeydoğu Asya Analisti William Yang, bu yılki tatbikatların en önemli yeniliğinin Amerikan tarzı eğitim yöntemlerinin Tayvan ordusuna daha yoğun biçimde entegre edilmesi olduğunu belirtti. Yang, önceki yıllardaki daha çok gösteri niteliğindeki tatbikatların yerini doğrudan muharebe hazırlığına odaklanan uygulamaların aldığını ifade etti.

Tatbikatlarda yaklaşık 20 bin yedek personelin görevlendirileceği belirtilirken, Tayvan Savunma Bakanlığı resmi rakam paylaşmadı. Uzmanlara göre bu durum, Çin'in yaklaşık 2 milyon aktif askere sahip ordusu karşısında Tayvan'ın ciddi personel ve güç dengesizliğini telafi etme arayışını yansıtıyor.

Program kapsamında Taipei, Kaohsiung ve Taichung gibi büyük kentlerde sivil savunma ve kentsel dayanıklılık tatbikatları da gerçekleştirilecek. Senaryo gereği mobil internet hızının yaklaşık 30 dakika boyunca düşürülmesi planlanırken, olası bir saldırı sırasında haberleşme altyapısının sekteye uğraması canlandırılacak.

Tayvan lideri Lai Ching-te yönetimi, ABD'den silah alımlarını ve yerli savunma sanayisini finanse etmek amacıyla yaklaşık 40 milyar dolarlık özel savunma bütçesi hazırlasa da muhalefetin kontrolündeki parlamentodan yalnızca 24,8 milyar dolarlık daha sınırlı bir paket geçebildi.

Öte yandan Washington'un Tayvan'a yönelik desteği konusunda da belirsizlik sürüyor. Trump'ın yaklaşık 14 milyar dolarlık silah satış paketini henüz onaylamaması dikkat çekerken, Trump'ın daha önce Tayvan'a yapılacak silah satışlarını Pekin ile yürütülen müzakerelerde iyi bir pazarlık kozu olarak nitelendirmesi adada güven tartışmalarını yeniden alevlendirdi.

Trump ayrıca Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirdiği zirvenin ardından, Tayvan nedeniyle 15 bin kilometre öteden savaşmak istemediğini söylemişti. Buna rağmen uzmanlar, Amerikan askeri yöntemlerinin Tayvan ordusuna giderek daha fazla entegre edilmesinin, Washington'un bölgedeki nüfuzunu sürdürme çabasının somut göstergelerinden biri olarak değerlendirildiğini ifade ediyor.

Gözlemcilere göre ortaya çıkan tablo, Tayvan'ın güvenlik stratejisinde ABD askeri desteği ve doktrinine bağımlılığın arttığını, Washington'un ise bölgesel rekabette Tayvan'ı stratejik hesaplarının önemli bir unsuru olarak kullanmayı sürdürdüğünü gösteriyor. (İLKHA)