Yasak ticaretten kurtuldu, DNA testiyle kaderi değişti: Yavru goril Zeytin Türkiye’de kalacak

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP), yavru goril Zeytin’in DNA analizleri sonucu Nijerya menşeli olmadığının belirlendiğini ve bu nedenle Türkiye’de kalmasına karar verildiğini açıkladı.
DKMP, sosyal medya hesabından 2024 yılı Aralık ayında İstanbul Havalimanı’nda ele geçirilerek el konulan yavru goril ‘Zeytin’in yapılan DNA analizleri sonucunda Nijerya menşeli olmadığının belirlenmesi üzerine Türkiye’de kalmasına karar verildiğini açıkladı. Açıklamada, Zeytin’in ilk günden itibaren refahı ve sağlığının titizlikle gözetildiği, veteriner hekimler ve uzman personel eşliğinde gerekli bakımın sağlandığı vurgulandı.

Nijerya’nın iade talebi
Nesli Tehlike Altında Olan Yaban Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmesi (CITES) gereğince ihraç eden ülkenin geri talep hakkı bulunması nedeniyle Nijerya makamlarının Zeytin’in iadesi için resmi talepte bulunduğu belirtilen açıklamada, "İade süreci değerlendirilirken hayvanın tekrar yasadışı ticarete konu edilmemesi, maruz kaldığı stresin en aza indirilmesi ve iki ülke arasındaki iklim şartlarının uygunluğu gibi faktörler dikkate alınmıştır" denildi.
İade işlemleri sürerken Zeytin’in gerçekten Nijerya menşeli olup olmadığının netleştirilmesi için Ankara Üniversitesi Evrimsel Genetik Laboratuvarı koordinasyonunda DNA testi yapıldığı kaydedilen açıklamada, genom dizilimiyle gerçekleştirilen analiz sonucunda yavru gorilin Batı Ova gorili olduğunun belirlendiği, menşei ülkesinin Nijerya olmadığı belirtildi.

Zeytin Türkiye’de kalacak
Açıklamada, söz konusu bulgular doğrultusunda CITES Taraflar Konferansı’nda (COP-19) alınan kararlar gereğince Zeytin’in Türkiye’de bir hayvanat bahçesinde yaşamına devam etmesine karar verildiği belirtilerek, "COP-19 kararları doğrultusunda el konulan hayvanlar için insancıl şartlar ve yaşam süreleri boyunca uygun bakım sağlanması taahhüt edilmiştir. Zeytin’in Türkiye’de kalması bu ilkeler çerçevesinde en doğru karar olmuştur" denildi.

"Yaban hayatını geleceğe taşımak için büyük bir özveriyle çalışmaya devam edeceğiz"
Zeytin’in bundan sonra da emin ellerde olacağı ve bakımının titizlikle sürdürüleceği vurgulanan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"Türkiye olarak zengin biyolojik çeşitliliğimizi ve yaban hayatını geleceğe taşımak için büyük bir özveriyle çalışmaya devam edeceğiz."

Yavru goril ‘Zeytin’
21 Aralık 2024 tarihinde İstanbul Havalimanı’ndaki nakil deposunda gerçekleştirilen kontroller sırasında Nijerya’dan Tayland’a transit geçiş yapacak bir kargoda CITES belgesi bulunmayan bir yavru goril tespit edilmişti. Belgesiz olması nedeniyle DKMP ekiplerince el konulan yavru goril, sağlık kontrolünden geçirildikten sonra İstanbul’daki resmi izinli bir hayvanat bahçesinde koruma altına alınmıştı. Vatandaşların katılımıyla düzenlenen anket sonucu ‘Zeytin’ ismi verilen yavru goril, burada veteriner hekim ve özel bakıcı gözetiminde yaşamını sürdürüyordu.