Yenişehir’deki çinko-kurşun madenine durdurma kararı

Bursa’nın Yenişehir İlçesi Kirazlıyayla Mahallesi’nde, Delta Star Enerji ve Madencilik bünyesindeki Meyra Maden şirketi tarafından tarafından kurulmaya çalışılan Çinko-Kurşun-Bakır Zenginleştirme (Flotasyon) Tesisi ve Atık Barajı Projesi için 2019 yılında verilen “ÇED Olumlu” kararı, Bursa 1. İdare Mahkemesi’nce iptal edildi. Bursa Barosu Başkanlığı’nın da vatandaşların yanında müdahil olduğu davada gerekçeli kararını açıklayan mahkeme, hukuka uygun bulmadığı idari işlemde, maden tesisinin çevre ve insan sağlığı açısından tatmin edici veriler bulunmadığına dikkat çekti.
Bursa 1. İdare Mahkemesi’ndeki davada, “Çinko-Kurşun-Bakır Zenginleştirme (Flotasyon) Tesisi ve Atık Barajı Projesi için verilen 19 Nisan 2019 tarih ve 5482 sayılı Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu” kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülmüştü. Kirazlıyayla’nın zengin sulak topraklara sahip olduğu ve her türlü meyve ve sebze tarımı ile hayvancılığın yapıldığı belirtilerek, dava konusu ÇED raporunda proje alanı için gerekli olan proses su ihtiyacının Yenişehir Ovası’ndan, İznik Gölü’nden, Göllüce Sulama Kooperatifi’nden ve ocak alanı içinde açılacak kuyudan karşılanacağının açıklandığı, ancak Göllüce Sulama Kooperatifi’ne tarımsal sulama amaçlı tahsis edilmiş olan suyun başka amaçlarla kullanılmasının mümkün olmadığı, İznik Gölü’nün de zaten su seviyesinin azalmakta olduğu, proses suyu için açılacak kuyuların da yerleri ve kapasiteleri hakkında raporda herhangi bir bilgiye yer verilmediğine dikkat çekildi. Proje alanında koruma çerçevesindeki bitki ve hayvan türleri bulunduğu, yakınında zeytinlikler olduğu, proje bölgesinin deprem bölgesinde yer aldığı ve atık barajının depremde zarar görmesi halinde bundan bütün Yenişehir Ovası’nın etkileneceğine vurgu yapıldı.
ÇED olumlu raporuna göre atık barajının ömrünün 10 yıl olmasına rağmen bu süreden sonra yeni atıkların depolanması konusunun belirsiz bırakıldığı, tehlikeli ve tehlikesiz atıklar için oluşturulacağı belirtilen geçici atık alanlarının neden geçici olduğu, kanal ve kuyu özellikleri konusunda detay verilmediği, atık barajından suyun arıtılarak tekrar proseste kullanılacağı ifade edilmesine rağmen arıtma sistemine yönelik olarak bilgi verilmediği belirtilirken, tüm bu sebeplerle tesisin telafisi imkansız zararlara yol açacağı kaydedildi.
İptal istemine yönelik gerekçeleri, ilgili tüm mesleki disiplinler açısından irdeleyen Bursa 1. İdare Mahkemesi, nihai değerlendirme sonunda hukuka uygun bulmadığı dava konusu işlemin iptaline karar verdi.