Yunanistan’ın kıta sahanlığı ihlallerine Libya’dan itiraz

Yunanistan’ın Doğu Akdeniz’de Libya kıta sahanlığını ihlal eden tek taraflı adımlarına Libya Birleşmiş Milletler (BM) üzerinden yanıt verdi.
Girit Adası’nın güneyinde Libya’nın hak iddia ettiği alanda yer alan "Güney Girit - I" ve "Güney Girit - II" ile "Güney Mora" adlı hidrokarbon bloklarında ihaleye çıkan Yunanistan’ın söz konusu ihale duyurusu 12 Haziran tarihinde Avrupa Birliği (AB) Resmi Gazetesinde yayınlanmıştı. Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre, konuya ilişkin olarak Libya’nın BM nezdindeki Daimi Temsilciliği tarafından 20 Haziran tarihinde BM Genel Sekreteri’ne iletilen ve 3 Temmuz günü BM Genel Kurul belgesi olarak yayınlanan Nota’yla, Yunanistan’ın AB üzerinden ihaleye çıktığı deniz alanlarının bir kısmının Libya’ya ait olduğu bildirildi.
Libya ile Yunanistan arasında müzakereler ya da ikili anlaşma sonucu sınırlandırma yapılmadığı için Yunanistan’ın bu tür faaliyetleri Libya’nın egemen haklarının ve uluslararası hukukun ihlali anlamına geliyor. Bu başvuru Yunanistan’ın tek taraflı adımlarına karşı Libya’nın resmi itirazını BM nezdinde kayda geçirmesi anlamına geliyor.
Deniz sınırları kayda geçirildi
Nota’nın ekinde bulunan ve Yunanistan’ın ihlallerini görselleştiren haritalar dikkat çekiyor. Libya’nın kullandığı haritalarda Libya kıta sahanlığının kuzey dış sınırları eksiksiz olarak çiziliyor. Haritalar bu vesileyle, Türkiye ile Libya arasında 2019 yılında deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin olarak imzalanan Mutabakat Muhtırasıyla çizilen sınırları da yansıtmakta ve bir kez daha kayda geçirmekte.
Yunanistan’ın ilk ihlali değil
Yunanistan 1970’ler ve 80’lerde Ege’de de herhangi bir sınırlandırma olmamasına rağmen, ruhsat sahaları ilan etmiş ancak Türkiye’nin tepkisiyle karşılaşmıştı. Uluslararası Adalet Divanı da Yunan iddialarının geçerli olmadığına hükmetmişti.
Libya’nın BM’ye kaydettirdiği hukukî pozisyonunda da Yunanistan’ın Libya’nın deniz sınırları içinde daha önce de yasa dışı arama ruhsatları tahsis ettiği hatırlatılmakta ve Fransız "Total" ile Amerikalı "ExxonMobil" şirketlerine verilen ruhsatlara atıf yapılmakta.