2023 bütçe görüşmeleri

Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişci, "Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı, hububat üreten çiftçilerimize, 2022 yılı üretim dönemine ait mazot ve gübre desteklerini, 2023 Mart ayı yerine, bu yıl içinde ödemeye başlayacağız. Bundan böyle söz konusu destekler çiftçilerimize nakit olarak verilmeyecek" dedi.

Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişci, 2023 Merkezi Yönetim bütçe görüşmelerine katıldı ve Bakanlığı'na ilişkin bilgi verdi. Kirişci, Tahıl Koridoru sürecine değinerek, "Rusya-Ukrayna savaşının, küresel gıda arzına olumsuz etkisi 22 Temmuz'da İstanbul'da yapılan anlaşmayla çözüme kavuşmuştu. Sayın Cumhurbaşkanımız bütün dünyaya örnek olacak bir diplomasi trafiği yürütmüş ve Birleşmiş Milletler ile bu darboğaz aşılmıştı. 29 Ekim itibarıyla Tahıl Koridoru'ndan 9,3 milyon ton tahıl taşınmış; bunun yüzde 61'i Avrupa, yüzde 26'sı Asya, yüzde 13'ü Afrika ülkelerine ulaştırılmıştır. BM'nin en az gelişmiş ülkeler kategorisinde yer alan ülkelere giden tahılın oranı ise sadece yüzde 5,9'dur. Ukrayna tahılının alıcıları, maalesef yoksul olmayan ülkelerdir. Biz Türkiye olarak, gıda sıkıntısı çeken ülkelerin daha fazla yararlanması şartıyla ilk dönemi 19 Kasım'da sona erecek olan Tahıl Koridoru'nun ikinci dört aylık dönemde de açık tutulmasını arzu ediyorduk" şeklinde konuştu.

"Dünyadaki eğilimin aksine orman varlığımızı artırdık"

Bakan Kirişci, gıda konusunun milli güvenlik meselesi olduğunun altını çizerek, "Dünyadaki eğilimin aksine orman varlığımızı artırdık. Etkin ağaçlandırma çalışmalarımızla erozyonla taşınan toprak miktarını azalttık. Odun dışı ürünlerimizi çeşitlendirdik, üretimimizi artırdık. Ormanların gönüllü muhafızı orman köylümüzün her daim yanında olduk. Ülkemizi doğa turizminde marka haline getirirken, zengin biyolojik çeşitliliğimizi ve genetik kaynaklarımızı koruyarak gelecek nesillere aktarıyoruz" ifadelerini kullandı.

Tarım sektörünün son 19 yılın 15'inde büyüme gösterdiğini ifade eden Bakan Kirişci, "Tarımsal hasılamız, 2002 yılında 25,1 milyar dolardan yüzde 78,1 artışla 2021 yılında 44,7 milyar dolara yükseldi. Tarımsal ihracatta dikkate değer bir artış trendi içindeyiz. Tarım ve gıda ürünleri ihracatımız 2002'de 3,8 milyar dolar iken 2021'de 6,5 katına çıkarak 25 milyar dolara ulaştı. Fındık, kuru üzüm, kayısı, incir, ayva ve buğday unu ihracatında dünyada birinci sıradayız. Son 20 yılda 87 milyar dolar dış ticaret fazlasıyla, tarım ve gıda ürünlerinde net ihracatçıyız. Ocak-Eylül 2022 döneminde ihracatımız 21,2 milyar dolar ile önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 22 arttı. Aynı dönemde 17,4 milyar dolar ithalat gerçekleşmiş olup dış ticaretimiz 3,8 milyar dolar fazla verdi. Yıl sonu itibarıyla tarım ve gıda ürünleri ihracatımızın 30 milyar dolara ulaşmasını bekliyoruz" diye konuştu.

"Bugün itibarıyla çiftçilerimiz, e-Devlet üzerinden 440 binden fazla ÇKS belgesi oluşturdu"

Yeni tarım vizyonunu "Sen Üret Yeter" diyerek açıkladıklarını söyleyen Kirişci, "Çiftçilerimize 1 Ekim'den itibaren ÇKS'ye e-Devlet Kapısından erişim imkanı sağladık. Bugün itibarıyla çiftçilerimiz, e-Devlet üzerinden 440 binden fazla ÇKS belgesi oluşturdu. Bürokrasiyi azaltarak yaklaşık 2,2 milyon üreticimize emek, zaman ve para tasarrufu sağladık. Bu yıldan itibaren tarımsal destekleme sistemimizi değiştirdik ve ödemelerimizi öne çektik. Böylece çiftçilerimizin ekim sürecinde temel girdi alımlarını olabildiğince kolaylaştırıyoruz Mazot ve gübre desteklerinin öne çekilmesiyle çiftçilerimiz, ekim döneminde girdi maliyetlerini düşünmeden üretim yapabilecekler. Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı, hububat üreten çiftçilerimize, 2022 yılı üretim dönemine ait mazot ve gübre desteklerini, 2023 Mart ayı yerine, bu yıl içinde ödemeye başlayacağız. Bundan böyle söz konusu destekler çiftçilerimize nakit olarak verilmeyecek. Ziraat Bankası kartlarına yüklenecek. Başvurular internet ve mobil bankacılık da dahil olmak üzere bugün itibarıyla başladı. Çiftçilerimiz, kartlarına tanımlanan destekleme ödemelerini sadece mazot ve gübre alımında kullanabilecek. Ayrıca Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin verdiği 100 bin TL tutarındaki faizsiz kredi miktarını 200 bin TL'ye çıkardık. Bunun 100 bin TL'lik kısmı yine ayni olarak sadece mazot ve gübre alımında kullanılmak üzere banka kartlarına yüklenecek" dedi.

"2002'den bugüne hayvancılık desteklerinin tarımsal destek içindeki payını yüzde 4,4'ten yüzde 25'e çıkardık"

2002'den bugüne hayvancılık desteklerinin tarımsal destek içindeki payını yüzde 4,4'ten yüzde 25'e çıkardıklarını belirten Bakan Kirişci şöyle konuştu:

"Büyükbaş hayvan sayımızda 9,9 milyondan, yüzde 81 artışla 17,9 milyona, küçükbaş hayvan sayımızda 32 milyondan, yüzde 83 artışla 58,5 milyona ulaşarak, Avrupa'da birinci sıraya yükseldik. Kanatlı hayvan varlığımızı 251 milyondan, yüzde 59 artışla 398 milyona, arılı kovan sayımızı 4,2 milyondan, yüzde 107 artışla 8,7 milyona çıkardık. Hayvansal üretimdeki artış, hayvan varlığındakine kıyasla çok daha fazladır. Islah çalışmalarımızla ortalama karkas ağırlığını 178 kilogramdan, yüzde 60 artışla 284 kilograma çıkardık. Kırmızı et üretimimizi 779 bin tondan, yüzde 156 artışla 2 milyon tona, Süt üretimimizi 8,4 milyon tondan, yüzde 176 artışla 23,2 milyon tona, Tavuk eti üretimimizi 696 bin tondan, yüzde 216 artışla 2,2 milyon tona, Yumurta üretimimizi 11,6 milyardan, yüzde 66 artışla 19,3 milyara, Bal üretimimizi ise 74,6 bin tondan, yüzde 29 artışla 96,3 bin tona ulaştırdık."

Bakan Kirişci, topraklarımız kadar, 462 bin kilometrekarelik Mavi Vatan'ın tarımsal zenginlik olduğunu aktararak, "Su ürünleri yetiştiriciliğini ilk defa hükümetlerimiz döneminde destekleme kapsamına aldık. Üretimimizi, 2002'ye kıyasla, yıl sonu itibarıyla 8,5 katına çıkararak 515 bin tona yükseltiyoruz. Su ürünleri yetiştiriciliğinde ve iç su avcılığında Avrupa Birliği ülkeleri arasında birinciyiz. Levrek ve çipura üretiminde dünyada birinci, gökkuşağı alabalığında ikinciyiz. Su ürünlerinde 2021 yılında 1,4 milyar dolar ihracat gerçekleştirdik. Türk somonunda 2021 ihracatı 130 milyon dolar iken, bu yılın sadece ilk dokuz ayında 230 milyon dolar ihracata ulaştık" ifadelerini kullandı.

"Koruma kullanma dengesini gözeterek biyoçeşitliliğe zarar vermeden, ekoturizmi geliştireceğiz"

Yeşil Vatan'ı sürdürülebilir orman yönetimi anlayışıyla koruyup geliştireceklerini ifade eden Bakan Kirişci, "Orman köylülerimizi yerinde kalkındırmak için ekonomik ve sosyal destekleri yükselteceğiz. Sanayimizin ihtiyacını yerli imkanlarla karşılamak için endüstriyel ağaçlandırmayı artıracağız. Koruma kullanma dengesini gözeterek biyoçeşitliliğe zarar vermeden, ekoturizmi geliştireceğiz. Su kaynaklarımızı "Milli Su Politikası'yla, sürdürülebilirlik ve arz güvenliği esasına dayalı katılımcı bir modelle yöneteceğiz. "Suya Göre Tarım" yapacağız, sulama verimliliğini artıracağız. Tarımsal sulama yatırımlarını hızlandırmak için "Alternatif Finansman Modelleri" geliştireceğiz. Denizlere dökülen sularımızı, su potansiyelinin yetersiz olduğu iç bölgelere aktaracağız. Yer altı sularımızı disiplin altına alacağız, sel ve taşkın suları ile besleyeceğiz. Suyu taştığı yerde değil, düştüğü yerde tutacağız" şeklinde konuştu.