AB Komisyon Başkanı Leyen: "Beklentimiz, Çin’in nüfuzunu kullanarak Rusya’nın müzakere masasına ciddiyetle oturmasını sağlamasıdır"

Avrupa Birliği (AB) Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen, "Tıpkı Avrupa’nın Ukrayna üzerinde bir nüfuzu olduğu gibi Çin’in de Rusya üzerinde bir nüfuzu var. Beklentimiz, Çin’in nüfuzunu kullanarak Rusya’nın müzakere masasına ciddiyetle oturmasını sağlamasıdır" dedi.
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB ile Çin arasında diplomatik ilişkilerin 50’nci yılı vesilesiyle Çin’in başkenti Pekin’de gerçekleştirilen 25’inci Çin-AB Zirvesi’nin ardından basın toplantısı düzenledi. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Çin Başbakanı Li Qiang ile gerçekleştirilen görüşmelerin ardından düzenlenen basın toplantısında ilk sözü alan Costa, Devlet Başkanı Xi ve Başbakan Li’ye gösterdikleri misafirperverlik nedeniyle teşekkür etti. Son 50 yılda AB ile Çin arasındaki ilişkilerin büyük ilerleme kaydettiğine ve tarafların önemli ticaret ortakları haline geldiğine dikkat çeken Costa, "AB ve Çin, büyük ekonomiler ve küresel güçlerdir. Bu nedenle etkileşimimiz ve işbirliğimiz, dünya için önemlidir" dedi.
Çin ile küresel barış ve güvenlik, refah ve sürdürülebilir kalkınma konularında birlikte çalışmak istediklerini ifade eden Costa, "Bu bağlamda iklim değişikliği ile mücadele de ortak önceliğimizdir" ifadelerini kullandı.

"Kalıcı bir barış sağlanması gereği konusunda hemfikiriz"
Zirvede Çin’in Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin daimi üyesi olarak kilit bir rol ve sorumluluğa sahip olduğunun da altının çizildiğini söyleyen Costa, "Bu bağlamda Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü saldırganlık savaşını ele aldık. Ukrayna’daki savaş, yalnızca Avrupa’yı etkileyen bir çatışma değil, küresel etkileri olan ve kurallara dayalı uluslararası düzeni tehdit eden bir savaştır. En kısa sürede adil ve kalıcı bir barış sağlanması gereği konusunda hemfikiriz" dedi.
Gündemin büyük bir bölümünün ticaret ve ekonomiye ayrıldığını vurgulayan Costa, "Avrupa Birliği ve Çin, küresel GSYİH’nin üçte birinden fazlasını oluşturuyor. Bu nedenle ekonomik ilişkilerimizde adil bir dengenin sağlanması hayati önemdedir. Ticaret açıkları, pazara erişim dengesizlikleri ve diğer konuları görüştük. Altını çizdiğimiz temel mesaj, adil ve karşılıklı fayda sağlayan ticari ilişkilerin mümkün olduğu ve bunun ortak hedefimiz olması gerektiğiydi" dedi.

"Net bir şekilde bir dönüm noktasında bulunuyoruz"
Basın toplantısında AB Komisyonu Başkanı Von der Leyen ise zirvenin Çin ile ikili ilişkilerin kilit alanlarında ilerleme kaydetmeye yönelik güzel bir fırsat sunduğunu söyledi. Özellikle ticaret ve yatırım konularındaki endişelerini Çinli liderlere açık bir şekilde ifade ettiklerini söyleyen von der Leyen, "Bugün Avrupa Birliği, Çin’in toplam ihracatının yüzde 14,5’lik kısmını oluştururken, Çin sadece AB ihracatının yüzde 8’ini temsil ediyor. Bu rakamlar ilişkimizin büyüklüğünü ortaya koyuyor ama artan dengesizliği de gözler önüne seriyor. Bu dengesizlik, esas olarak ticaret aksaklıkları ve pazara erişim engellerinin artmasından kaynaklanıyor" dedi.

"Ticaret açığı, son on yılda ikiye katlanarak 300 milyar euroyu aştı"
Avrupa’nın her şeye rağmen pazarını Çin mallarına açık tutmaya devam ettiğini fakat bu açıklığın Çin tarafında kendine karşılık bulmadığını vurgulayan von der Leyen, "Ticaret açığı, son on yılda ikiye katlanarak 300 milyar euroyu aştı. Bu nedenle, Çin yönetimine söylediğimiz gibi, artık net bir şekilde bir dönüm noktasında bulunuyoruz" dedi.

"Endişelerimizi açıkça dile getirdik"
Çin’in Ukrayna’daki savaşta Rusya’ya verdiği destek konusunu da gündeme getirdiklerini vurgulayan von der Leyen, "Bu savaş, Avrupa’nın güvenliğini doğrudan ve tehlikeli bir şekilde etkiliyor. Endişelerimizi açıkça dile getirdik" dedi.
Çin’i nüfuzunu kullanarak Rusya’yı ateşkese zorlamaya çağırdıklarını da vurgulayan von der Leyen, "Çin’in Putin’in savaşına nasıl yaklaşacağı meselesi, gelecekteki ilişkimiz açısından belirleyici bir unsur olacaktır" ifadelerini kullandı.

ABD ile ticaret anlaşması sorusu
Von der Leyen, basın toplantısında ABD ile bir ticaret anlaşmasına ne kadar yakın olduklarına ilişkin bir soruya, "Son haftalarda olduğu üzere, şu anda birincil odağımız müzakere edilmiş bir çözüme ulaşmak" dedi.
ABD ile teknik ve siyasi açıdan oldukça yoğun bir süreç ve devam eden görüşmelerin olduğunu vurgulayan von der Leyen, "Diğer tüm araçlar da masada ve tatmin edici bir sonuca ulaşana kadar masada kalmaya devam edecek" ifadelerini kullandı.

Çin’e Rusya üzerindeki nüfuzunu kullanma çağrısı
Basın toplantısında Ukrayna’daki savaş ilişkin görüşmeler ve Çin’in yaklaşımına ilişkin bir soruya AB Konseyi Başkanı Costa, "Çin ile iki önemli noktada hemfikiriz. Her şeyden önce, AB ile Çin olarak BM anlaşmasını ve özellikle egemenlik, toprak bütünlüğü ve uluslararası alanda tanınan sınırlara saygı gösterilmesi gibi değerleri savunuyoruz. Çin, bu savaş hakkında BM’de defalarca aynı tutumu dile getirdi" dedi.
Çin ile hemfikir olunan ikinci konunun ise Ukrayna’da adil ve kalıcı bir barışa ulaşılması olduğunu vurgulayan Costa, "Ayrıca Çin’in BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyesi olarak özel bir sorumluluğu olduğunu ve Rusya’ya bu savaşı durdurması, koşulsuz bir ateşkesi kabul etmesi, Ukrayna ile adil bir müzakereye oturması için nüfuzunu kullanması gerektiğine dair inancımızı dile getirme fırsatı bulduk. Elbette savaş zamanlarında hem askeri hem sivil amaçlı çift kullanımlı gereçlerin sıkça kullanıldığını da vurguladık. Bu nedenle Çin’e Rusya’ya ihraç edilen mallara dikkat etmesini ve bunların savaş amaçlı kullanılmasının önlenmesini talep ettik" dedi.
Aynı soruya von der Leyen ise, "Tıpkı Avrupa’nın Ukrayna üzerinde bir nüfuzu olduğu gibi Çin’in de Rusya üzerinde bir nüfuzu var. Beklentimiz, Çin’in nüfuzunu kullanarak Rusya’nın müzakere masasına ciddiyetle oturmasını sağlamasıdır. Avrupa Birliği olarak bizim böyle bir şey yapmamıza gerek kalmadı zira Başkan Zelenskiy, zaten teklifte bulundu ve müzakere masasına oturmayı kabul etti" dedi.