AB Yüksek Temsilcisi Kallas: "BM, kesinlikle olması gerektiği şekilde işlev görmüyor"

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, "Birleşmiş Milletler kesinlikle olması gerektiği şekilde işlev görmüyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi üyesi bir ülke, BM Şartı’nı açıkça ihlal ederek başka bir ülkeye saldırdığında, aslında pek bir şey yapamıyorsunuz" dedi.
Norveç Atlantik Komitesi tarafından düzenlenen Oslo Güvenlik Konferansı, Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ve NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Şekerinska’nın konferansa hitap ve açıklamalarıyla başladı. Konferansın açılış konuşmasını gerçekleştiren Norveç Başbakanı Store, "Bir kırılmanın içinde bulunuyoruz. Ama aynı zamanda tarih, bir kırılmalar silsilesinden ibarettir. Tarihte değişmeyen tek şey, değişimin kendisidir. Diğer yandan artık değişim, bazı temel değerleri zorlayacak bir hızda gerçekleşiyor" dedi.
Norveç’in Rusya’ya komşu olduğunu ve komşu ülkede tam kapsamlı bir savaş olduğunu ifade eden Store, "Bunun son derece derin etkileri var. Diğer tarafta da ekonomiyi siyasi bir silah haline getiren bir ABD var. Ayrıca, başka büyük ekonomik güçler de var ve onlar da aynı denklemde yer alıyor" diye konuştu.

"ABD’nin toprak kapma isteği, işlerin nasıl değiştiğini ortaya koyuyor"
Store, "Ancak iki hafta önce yaşadığımız şey, ABD’nin Grönland konusundaki isteklerini dayatmak için müttefiklerine karşı tarifeleri siyasi araç olarak kullanması ve bir ittifakın içinde başka bir ülkeden toprak kapma isteği, işlerin nasıl değiştiğini ortaya koyuyor" ifadelerini kullandı.
Dünyadaki düzenin bir kısmının değişmesi için haklı nedenler de olduğunu söyleyen Store, "Güneyden baktığınızda İkinci Dünya Savaşı’ndan galip çıkan ülkelerden oluşan bir BM Güvenlik Konseyi’ni nasıl açıklayabilirsiniz? Dünyanın en kalabalık ülkesi olan Hindistan’sanız, bunun doğru olduğunu nasıl söyleyebilirsiniz? Afrika temsil edilmiyor. Latin Amerika temsil edilmiyor. Dolayısıyla bence biz Batı’da kendi değerlerimizle birlikte değişime ihtiyaç olduğu gerçeğine odaklanmak zorundayız" şeklinde konuştu.
Değişen dünyada Avrupa’nın savunma alanındaki stratejik iş birliğini derinleştirmesinin önemine dikkat çeken Store, diğer yandan Avrupa’nın güvenliğinin bir ABD boyutu olduğunun da anlaşılması gerektiğini vurguladı.

"ABD başkanının NATO’dan hiçbir şey almadıklarını söylemesi gerçek dışı geliyor"
Norveç Başbakanı Store, "ABD Başkanı Donald Trump ile ilk kez görüştüğümde ona bunu söyledim ve gözlerinin içine bakarak, ‘Sınırımızın 100 km ötesinde dünyanın en büyük nükleer cephaneliği bulunuyor. Ve Sayın Başkan, bu bize değil, size doğru yönelmiş durumda’ dedim. Biz denizaltılarını izlediğimiz için bu bir fark oluşturuyor. Limandan ne zaman ayrıldıklarını biliyoruz. Yeni silah sistemlerini ne zaman test ettiklerini biliyoruz ve bu bilgileri sizinle paylaşıyoruz. Bunların izlenmesi konusunda birlikte çalışıyoruz. İşte bu yüzden, ABD başkanının Davos’ta çıkıp NATO’ya her şeyi verdiklerini, NATO’dan ise karşılığında hiçbir şey almadıklarını söylemesi bana tamamen gerçek dışı geliyor" dedi.

"AB üyeleri, NATO’nun askeri kapasitesinin yüzde 20’sini temsil ediyor"
Avrupa’nın savunmada stratejik işbirliğini artıracağını ve daha fazla çaba göstereceğini ifade eden Store, "AB, güvenliğimiz için kritik önemde. Fakat unutulmaması gereken bir şey var, AB üyeleri, NATO’nun askeri kapasitesinin yüzde 20’sini temsil ediyor. Yüzde 80’i ABD, Kanada, Türkiye, İngiltere ve Norveç’ten oluşuyor" diye konuştu.

"BM, kesinlikle olması gerektiği şekilde işlev görmüyor"
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, sözlerine uluslararası düzendeki kırılmanın düzenin geliştirilmesi için bir fırsat oluşturduğu mesajıyla başladı. AB Temsilcisi Kallas, "Milletler Cemiyeti’nin ardından İkinci Dünya Savaşı geldi, yani pek işe yaramadı. Bu yüzden Birleşmiş Milletler (BM) kuruldu. Ancak şimdi, Birleşmiş Milletler kesinlikle olması gerektiği şekilde işlev görmüyor" ifadelerini kullandı.

"Hesap verebilirlik eksik"
BM’nin ilkelerinin çok sağlam olduğunu, fakat hesap verebilirlik konusunda eksiklik bulunduğunu ifade eden Kaja Kallas, "Bu kuralları ihlal ettiğinizde ne oluyor? Şu anda BM Güvenlik Konseyi var. Ancak gördük ki Güvenlik Konseyi üyesi bir ülke, BM Şartı’nı açıkça ihlal ederek başka bir ülkeye saldırdığında, aslında pek bir şey yapamıyorsunuz" dedi.
Konferans dahilindeki panelde Avrupa’nın büyük güçlerinden oluşan bir Güvenlik Konseyi kurulması fikrine yaklaşımı sorulan Kallas, "Bizim zaten bir Savunma Konseyimiz var ve bu savunma bakanlarının toplantısıdır. Ayrıca liderlerin bir araya geldiği Avrupa Konseyi var" diye konuştu.
Avrupa ordusu konusundaki bir soruya Kallas, "Avrupa ordusuna ihtiyaç olduğunu savunanlar, belki bunu pratikte yeterince düşünmemiştir, çünkü başbakanlık yapmamışlardır. Tek bir ordunuz, tek bir savunma bütçeniz vardır. Dolayısıyla zaten NATO’nun parçasıysanız, mevcut ordunuzun yanında ayrı bir ordu kuramazsınız. Çünkü bir kriz anında en önemli şey, emir komuta zinciridir" dedi. Kallas, bu nedenle Avrupa savunmasını güçlendirmek istediklerini ve bunun da NATO’nun bir parçası olduğunu ifade etti.
NATO ile Avrupa Birliği arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi için neler yapılabileceğine ilişkin bir soru alan Kallas, "AB ile NATO arasındaki ilişki gerçekten çok iyi ve sürekli temas halindeyiz. Ancak biliyorsunuz, NATO’da bazı bilgilerin paylaşımı konusunda tüm üyelerin mutabık kalması gerekiyor ve bu da bazı üyeler için sorunlu olabiliyor. Türkiye’yi düşündüğünüzde ve bazı Avrupa Birliği üyesi ülkeleri düşündüğünüzde bunu görebilirsiniz. Bu engelleri aşmamız gerekiyor, çünkü her iki kuruluşa da yardım edebilmemiz için bu tür bilgilerin paylaşımına gerçekten ihtiyacımız var" ifadelerini kullandı.

"Avrupa ve Kanada için savunma yatırımlarını artırmak, tercih değil zorunluluk"
Programda NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Şekerinska ise transatlantik ilişkilerin sınamalardan geçebileceğini, fakat her defasında ittifakın bunlardan daha güçlü çıktığını söyledi. Avrupa ile Kuzey Amerika arasındaki bağın güvenliği geliştirmenin tek gerçekçi yolu olduğunu vurgulayan Şekerinska, "ABD’nin güvenliği, askerleri ve askeri gücü, Avrupa güvenliği için vazgeçilmezdir. Ancak bu tek yönlü değildir. Avrupalıların masaya koydukları katkı da Arktik’ten Atlantik’e, ABD ve Kanada’nın güvenliği için önemlidir" şeklinde konuştu.
Şekerinska, "Bu iki bağ, iki kıtayı bir arada tutmuş ve hepimiz için güvenlik sağlamıştır. Avrupa ve Kanada için savunma yatırımlarını artırmak, bir tercih değil zorunluluktur" dedi.