Ali Usta’nın elinde metal yığınları nostaljik bir araca dönüşüyor

Türkiye’de 1960’lı yıllarda resmi kurumlarda ve askeri alanda kullanılmaya başlanan ve bir müddet sonra lüks otomobiller çıkınca çiftçilerin eline düşen 4 çeker arazi ciplerinin büyük bölümü artık Aydın’da kullanılıyor. Verimli Aydın dağlarında üretim yapan çiftçilerin vazgeçemediği tek araç olan arazi cipleri, metal yığınına dönse dahi Nazilli’de hizmet veren Ali Kılınç adlı usta tarafından ilk günkü gibi yenilenip kullanıcısına teslim ediliyor.

Gelişen teknolojiye rağmen halen yeri doldurulamayan arazi cipleri Türkiye’de 1952 yılından bu yana sürekli tamir edilip kullanılıyor. En yenisi 56 yıllık olan ciplerin tamiratı sadece eski cip ustalarının yetiştirdiği ve bugün sayısı bir elin parmak sayını geçmeyecek kadar az olan kişilerce yapılıyor. Bunlardan biri de Aydın’da en fazla cipin bulunduğu Nazilli’de yaşayan ve 1989 yılından bu yana hayatını ciplere adayan Ali Kılınç. 11 yaşında iken 1989 yılında cip tamirciliğine başladığını belirten Ali Kılınç, şu anda Türkiye’nin dört bir yanından gelen cipleri tamir ediyor. İşlerin oldukça yoğun olduğunu dağ köylerinde yaşayanların mecburiyetten şehirlerde yaşayanların ise keyiften dolayı eski cipleri kullandığını belirten Ali Kılınç, durumu ne olursa olsun eski cipleri yenileyip ilk günkü haliyle vatandaşın kullanımına sunduklarını belirtti.
Aydın il genelinde yaklaşık 2 bin eski cipin bulunduğunu belirten Kılınç, "Adeta doktor-hasta ilişkisi kurduğu ciplerin hepsini kendi hastası ve yaşatılması gereken bir canlı gibi gördüğünü belirtti. 48 yıllık ömrünün 37 yılını cip tamir ederek geçirdiğini belirten Ali Kılınç,"Yeni üretilen araçlar eski araçlar kadar sağlam değil. Bunun yanında Aydın dağlarına en uygun arazi aracı da yeşil arazi cipleri. Aydın’da 1950 yılından bu yana 72 yıldır kullanılan ve halen saat gibi çalışan ciplerimiz var" dedi.
"Bazıları mecburiyetten bazıları hobi için kullanıyor"
Aydın’daki ciplerin büyük bölümünün dağlarda tarım işi yapan çiftçiler tarafından kullanıldığını bir kısmının ise nostaljik olduğu için hobi için kullanıldığını kaydeden Ali Kılınç, "Eskiden tüm tamirciler cipden anlardı. Ancak şu anda Türkiye’de çok az sayıda tamircisi kaldı. Bunlardan biri de benim. İskelet olarak gelmiş olsa bile biz o cipi ilk günkü haline getirip sahibine teslim ediyoruz" dedi.
1941 yılında ABD ordusu için imal edilen hafif, manevra kabiliyeti yüksek ve sağlam ciplerin CJ serisinde 8 ayrı modeli geliştirilip üretildi. Bu araca benzer özellikteki aşırı lüks olmayan ancak çok dayanıklı araçların üretimi Türkiye’de de 1970 yılına kadar devam etti. 1970 yılından sonra üretilmeyen araçlar yoğun olarak dağların verimli olduğu Aydın ve Karadeniz bölgesinde kullanılıyor. Karadeniz Bölgesi’ndeki çiftçiler son yıllarda cip kullanımından vazgeçince Karadeniz Bölgesi’ndeki araçlar da Aydın’a gelmeye başladı. Yaylalardaki çiftçiler tarafından kullanılan birçok araç miras yoluyla halen babadan oğula geçiyor ve genç nesil de kullanıyor.