Süresiz nafakada gözler Meclis'e çevrildi: Yeni düzenleme nasıl olmalı?

Süresiz nafaka uygulaması, uzun yıllardır kamuoyunda tartışılmaya ve boşanma süreçlerinin önemli gündem maddelerinden biri olmaya devam ediyor.

Anayasa Mahkemesi'nin Türk Medeni Kanunu'ndaki yoksulluk nafakasına ilişkin düzenlemede yer alan "süresiz" ifadesini iptal etmesinin ardından gözler, Meclis tarafından yapılacak yeni yasal düzenlemeye çevrildi.

Konuya ilişkin İLKHA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Avukat Mustafa Kanat, süresiz nafaka uygulamasının yaklaşık 40 yıldır devam ettiğini ve bu süreçte toplumda ciddi mağduriyetler oluşturduğunun görüldüğünü ifade etti.

Süresiz nafakaya yönelik uzun yıllardır sivil toplum kuruluşları, kanaat önderleri ve farklı kesimlerden eleştiriler dile getirildiğini belirten Kanat, Anayasa Mahkemesi'nin kararını yerinde bulduklarını ancak bundan sonraki yasal düzenlemenin büyük önem taşıdığını vurguladı.

Mustafa Kanat

"1988'den bu yana süregelen bir mağduriyet söz konusu"

Süresiz nafaka uygulamasının geçmişine değinen Kanat, şu ifadeleri kullandı:

"Uzun süredir hem toplumu hem gündemi meşgul eden ve bu konuda toplumda ciddi mağduriyetler oluşturan süresiz nafakayla alakalı şu ana kadar ciddi mücadeleler verilmiş ve buna karşı ciddi açıklamalar yapılmış. Bu konuda Meclis ve yetkili makamlar bilinçlendirilmeye ve tavsiyeler bu konuda verilmeye çalışılmış. Süreç içerisinde 1988 yılına kadar 'süresiz nafaka' ibaresi, 'süresiz' kelimesi olarak geçmemekteydi. 1988 yılında Medeni Kanun'da yapılan bir değişiklikle yoksulluk nafakasına 'süresiz' ibaresi konuldu. 1988'den 2026'ya geçen aylara kadar 40 yıla yakındır süregelen bu süreç içerisinde nafaka süresiz olarak uygulanmış ve bunun toplumda ciddi bir mağduriyet oluşturduğu gözler önüne serilmiştir. Buna bütün toplum, bütün aileler gerçekten çok yakinen şahit olmuşlar ve bunun mağduriyetlerini hissetmişlerdir."

"Bu konuda sivil toplum kuruluşları, kanaat önderleri ve bu toplumun benliğini, değerlerini ve kültürünü iyi okuyabilen bütün yazarlar, çizerler, araştırmacılar; süresiz nafakanın hem nafakayı veren hem de nafakayı alan açısından ciddi sıkıntılar yarattığını, iki tarafın da geleceği göremediğini, tekrardan bir aile kurmanın zorlaştığını ve benzeri çeşitli dezavantajları ile sıkıntılarını dile getirmişlerdir." diyen Kanat "Bu 40 yıla yakın süre içerisinde ciddi anlamda bu konuda uğraş vermişler, yetkilileri uyarmışlar ve tavsiyelerde bulunmuşlardır. Bu konunun ciddiyetini ve toplumdaki tahribatını gözler önüne sermeye çalışmışlardır." ifadelerini kullandı.

"Anayasa Mahkemesinin kararını yerinde buluyoruz"

Anayasa Mahkemesinin verdiği iptal kararını olumlu değerlendirdiklerini belirten Kanat, şöyle konuştu:

"Gelinen noktada ise olumlu olarak şöyle bir düzenleme yapılmıştır: 4 Haziran tarihinde, Medeni Kanun'da geçen 'sürekli olarak' ifadesi Anayasa Mahkemesi kararıyla kaldırılmıştır. Bundan sonraki süreçte ise 30 Eylül tarihinde Anayasa Mahkemesinin vermiş olduğu bu karar Resmî Gazete'de yayımlanarak resmiyet kazanmıştır. Tabii bu verilen kararı, verilen mücadelenin ve uğraşın bir sonucu olarak görmek gerektiği gibi olumlu olarak da değerlendirmek gerekmektedir. Her ne kadar geç verilmiş bir karar olsa da yerinde bir karardır. Anayasa Mahkemesinin vermiş olduğu bu kararla beraber Meclis'e, bu konuyla alakalı Medeni Kanun'da var olan bu düzenlemenin tekrardan ele alınması ve yasal olarak yeniden düzenlenmesi için 9 aylık bir süre verilmiştir. Bu süre içerisinde Meclis tekrardan bu konuyla alakalı bir düzenleme yapacaktır. Bu konunun toplumla, ailelerle, toplumun kendi özüyle ve değerleriyle uyumlu bir yasa çalışması olarak hazırlanması gerektiğini buradan belirtmek isteriz."

"Yeni düzenleme toplumun değerleriyle uyumlu olmalı"

Meclis tarafından hazırlanacak yeni düzenlemede aynı mağduriyetlerin yeniden yaşanmaması gerektiğine dikkat çeken Kanat, toplumun beklentilerinin ve aile yapısının dikkate alınması gerektiğini belirterek şunları söyledi:

"Nasıl ki şu ana kadar 'süresiz olarak' ifadesi toplumu ciddi anlamda yaralamış ve zedelemişse, bundan sonra yapılacak düzenlemelerin de aynı hassasiyetle gözetilmesi gerekiyor ki tekrardan bir mağduriyete yol açılmasın. Bu 40 yıllık süre içerisinde toplumun içine girmiş olduğu durum maalesef ciddi sorunlara sebep olmuştur. Meclis bu açıdan da olaya yaklaşmalı ve bu konunun üzerinde ciddi durmalıdır. Çünkü bu mağduriyetlerin giderilmesi gerekiyor, bu yasanın tekrardan düşünülmesi gerekiyor. 'Süresiz olarak' ifadesinin kalkmasından sonra topluma tam olarak uyan, toplumun benliğine uygun bir yasanın gelmesi gerekiyor."

"Her boşanma davası kendi koşullarına göre değerlendirilmeli"

Yeni nafaka düzenlemesinde evlilik süresinin ve tarafların kusur oranlarının dikkate alınabileceğini belirten Kanat, bütün boşanma davalarına aynı sürenin uygulanmasının yeni haksızlıklara neden olabileceğini dile getirerek önerilerini şöyle sıraladı:

"Bu 'süresiz' ibaresinin yerine, bazı düzenlemeler yapılabilir; evlilik süresiyle bağlantılı bir nafaka uygulanabilir ya da kusur oranları yeniden değerlendirmeye alınabilir. Özellikle somut olayın niteliği ve bütün boşanma davaları ayrı ayrı incelenerek bu konuda bir karar verilmesi sağlanabilir. Toptan, tek düze bir kararın bütün boşanmaları kapsaması, bütün boşanma davaları için bir haksızlıktır. Bütün boşanma davalarının kendine has bir durumu vardır, bu durumlar ayrı ayrı incelenmeli ve süreler buna göre belirlenmelidir. Süreli olmalı ve süreler bütün boşanma davalarına ayrı ayrı uygulanabilmelidir. Hukukun aslı, mantığı ve toplumla bütünleşmesi bu şekilde sağlanabilir. Biz, Anayasa Mahkemesinin vermiş olduğu kararı olumlu değerlendirmekle beraber bundan sonraki sürecin de çok önemli ve kritik olduğunu, Meclis'in bu konuda önemli çalışmalar yapması ve toplumla bütünleşecek bir kanun çıkarması gerektiğini düşünmekteyiz." (İLKHA)