Alzheimer araştırmalarında Türkiye'ye uluslararası ilgi

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalında yürütülen çalışmalar kapsamında, alzheimer hastalığıyla ilişkili olarak beyinde biriken amiloid adlı proteinin miktarı ve dağılımı özel bir yazılımla ölçülebiliyor. Elde edilen sayısal veriler, hastaların sonraki değerlendirmelerinde karşılaştırma ve takip yapılmasına imkan sağlıyor.

Üniversitenin 20 yılı aşkın beyin görüntüleme deneyimiyle geliştirilen sistemde yapay zeka ve makine öğrenmesi yöntemlerinden de yararlanılıyor.

Moskova'dan Ankara'ya gelen Rus bir hasta ve kızı, Japonya ve Güney Kore dahil farklı ülkelerdeki merkezleri araştırdıktan sonra alzheimer değerlendirmesi için Gazi Üniversitesini tercih etti.

Annesinin konuşma ve hafıza sorunlarının nedenini belirlemek ve tedavi öncesinde gerekli değerlendirmeleri yaptırmak isteyen Angelina Stetsenko, farklı ülkelerdeki sağlık merkezlerini araştırdığını ve uluslararası hasta ofisleriyle iletişime geçtiğini anlattı.

Araştırma sürecinde yapay zeka araçlarından da yararlandığını belirten Stetsenko, Gazi Üniversitesi Hastanesi'nden ve Nükleer Tıp Anabilim Dalından aldığı bilgilendirmenin, kullanılacak radyofarmasötik madde, işlemin süresi ve hazırlanacak rapor açısından en kapsamlı ve açık yanıtlardan biri olduğunu söyledi.

Stetsenko, Gazi Üniversitesini tercih etmelerinde beyindeki amiloid birikiminin yalnızca görüntülenmesinin değil, miktarının ve beynin farklı bölgelerindeki dağılımının da sayısal olarak ölçülebilmesinin etkili olduğunu belirtti. Bu bilgilerin, sonraki tedavi sürecinde yapılacak değerlendirmelerde karşılaştırma imkanı sunmasının kendileri açısından önemli olduğunu ifade etti. Üniversitede gerçekleştirilen değerlendirmeden duyduğu memnuniyeti dile getiren Stetsenko, “Türkiye'de yapılan bu değerli bilimsel çalışmalar için teşekkür ediyorum. Bundan gerçekten çok memnunum ve bunu başkalarına da tavsiye ediyorum.” dedi.

Alzheimer araştırmalarında 20 yılı aşkın deneyim

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Lütfiye Özlem Atay, üniversitede 20 yılı aşkın süredir alzheimer, parkinson, epilepsi, beyin tümörleri ve diğer demans türleri üzerine çalışmalar yürüttüklerini söyledi.

Bu deneyimi sayısal analizle birleştirerek beyindeki amiloid birikimini hesaplayan bir yazılım geliştirdiklerini belirten Atay, alzheimer hastalığına ilişkin değişimlerin belirtiler ortaya çıkmadan yıllar önce başlayabildiğini anlattı.

Sağlıklı bir beyinde üretilen amiloid proteininin büyük bölümünün temizlendiğini, alzheimer hastalığında ise üretim ve temizleme arasındaki dengenin bozulmasıyla proteinin birikmeye başladığını belirten Atay, bu süreçte genetik ve metabolik faktörlerin yanı sıra kişinin genel sağlık durumunun da etkili olabileceğini ifade etti.

Hastalığın değerlendirilmesinde farklı uzmanlık alanlarının birlikte çalışmasının önemini vurgulayan Atay, “Hepsini aynı fotoğrafta birleştirebileceğimiz yer üniversitelerdir.” dedi.

Türkiye'de ilk amiloid PET uygulaması Gazi Üniversitesi'nde gerçekleştirildi

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ümit Özgür Akdemir, üniversitenin beyin görüntüleme alanındaki deneyiminin uzun yıllara dayandığını belirtti.

Gazi Üniversitesi'nde ilk PET/BT cihazının kurulduğu dönemden itibaren kendi geliştirdikleri yazılımlar ve veri tabanlarıyla beyindeki anormal bölgeleri belirlemeye yönelik çalışmalar yürüttüklerini anlatan Akdemir, başlangıçta epilepsi için kullanılan bu yöntemleri zamanla alzheimer ve diğer nörodejeneratif hastalıklara uyarladıklarını söyledi.

Bu bilgi birikimini amiloid PET görüntülemesine de aktardıklarını belirten Akdemir, beyindeki hastalıkla ilişkili protein birikimini göstermeye yardımcı olan uygulamanın Türkiye'de ilk kez 2022 yılında Gazi Üniversitesinde gerçekleştirildiğini ifade etti. Akdemir, “Burası beyin görüntülemesi alanında dünya çapında bir merkez.” dedi.

Yapay zeka destekli analizlerle sayısal değerlendirme

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Erdem Balcı da alzheimer hastalığında görüntüleme sonuçlarının standart ve sayısal yöntemlerle değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti.

Geliştirdikleri yazılıma yapay zeka ve makine öğrenmesi yöntemlerini entegre ettiklerini belirten Balcı, beynin farklı bölgelerindeki amiloid birikimini değerlendirmek için kullanılan sistemin yüzde 98'in üzerinde doğruluk sağladığını ifade etti. (İLKHA)