Bangladeş’te Hasina sonrası ilk genel seçim

Bangladeş’te halk, Başbakan Şeyh Hasina’nın istifa ederek kaçmasına neden olan Temmuz 2024’teki öğrenci ayaklanmasının ardından ilk kez sandık başına gidiyor.
Bangladeş tarihi seçime ev sahipliği yapıyor. Bangladeşliler, Başbakan Şeyh Hasina’nın istifa ederek kaçmasına neden olan Temmuz 2024’teki öğrenci ayaklanmasının ardından ilk kez genel seçimler için sandık başına gidiyor. 170 milyon nüfuslu ülkede, 127 milyondan fazla kayıtlı seçmen, 299 parlamento sandalyesi için yarışan bin 981 aday arasından oy kullanacak. Yurt dışında yaşayan Bangladeş vatandaşları da ilk kez posta yoluyla oy kullanma sistemi aracılığıyla seçimlere katılabilecek. Yerel saatle 07.30’da açılan sandıklar 16.30’da kapanacak. Bangladeş Seçim Komisyonu’na göre, yaklaşık 5 milyon kişi ilk kez oy kullanacak.

BNP lideri Rahman öne çıkıyor
Ülkenin siyasi manzarası on yıllardır iki rakip parti etrafında şekilleniyor. Bir tarafta Hasina’nın liderliğindeki Avami Birliği yer alırken, diğer tarafta ise Aralık ayında hayatını kaybeden eski Başbakan Haleda Ziya’nın oğlu Tarık Rahman’ın liderliğini yaptığı Bangladeş Milliyetçi Partisi (BNP) bulunuyor. Avami Birliği’nin geçici hükümet tarafından geçtiğimiz yıl 12 Mayıs’ta "Terörle Mücadele Yasası" kapsamında yasaklanmasının ardından BNP öne çıkan parti haline gelirken, Rahman’ı başlıca aday olarak konumlandırdı. BNP’ye karşı ise ulusal siyasette etkisini artırmayı hedefleyen İslamcı Cemaat-i İslami’nin öncülüğündeki geniş bir 11 partili koalisyon yarışıyor.

Genel seçimle eş zamanlı referandum
Seçmenler genel seçimle eş zamanlı olarak ülkenin iç siyasi yapısını yeniden şekillendirme hedefiyle hazırlanan reform paketi "Ulusal Temmuz Şartı’nı da oylayacak. Referanduma "evet" çıkarsa, seçilmiş parlamentonun değişiklikleri uygulama yetkisi olacak ve Bangladeş’in anayasal yönünün ciddi şekilde değişmesine yol açacak.
Seçim sonuçlarının yarın açıklanması bekleniyor

Ne olmuştu
Bangladeş’te 1971’deki Bağımsızlık Savaşı’na katılanların ailelerine kamu sektöründe kontenjan ayrılmasına yönelik 16 Temmuz’da protestolar patlak vermişti. Bangladeş’te öğrenci liderlerinin hükümete karşı sivil itaatsizlik ilan etmesinin ardından Başbakan Şeyh Hasina’nın istifasını isteyen binlerce kişi, sokaklara akın etmişti. 5 Ağustos Pazartesi günü ülke genelindeki hükümet karşıtı protestolar sırasında polis ile göstericiler arasında çatışmalar yaşanırken, şiddet olaylarına daha fazla dayanamayan Başbakan Şeyh Hasina istifa ederek Hindistan’a kaçmıştı. Bangladeş Genelkurmay Başkanı Waker-uz-Zaman, Hasina’nın kaçmasından saatler sonra gerçekleştirdiği açıklamasında geçici bir hükümet kurulacağını duyurarak Hasina’nın istifasını doğrulamıştı. Ülkede parlamentonun feshedilerek kurulan geçici hükümete Nobel Barış Ödüllü Muhammed Yunus’un başkanlık edeceği açıklanmıştı. Bangladeş Sağlık Bakanlığı, geçtiğimiz yıl düzenlenen öğrenci protestoları sırasında polis ve güvenlik güçlerinin müdahalesi sonucu 621’den fazla kişinin öldüğünü belirtmiş, Birleşmiş Milletler ise bu sayının yaklaşık bin 400 olduğunu aktarmıştı.