Çad'daki Sudanlı sığınmacıların umudu: Yemekleri çadırlarına götüren seyyar aşevi

Çad'ın doğusundaki Kriyari Kampı'nda savaşın ardından yerinden edilen Sudanlıların hayatta kalma mücadelesi, gıda ve su sıkıntısının yanı sıra temel ihtiyaçlara ulaşamayan yaşlı, hasta ve engellilerin durumuyla daha da ağırlaşıyor.

Kampta faaliyet gösteren Kriyari Acil Durum Odası bünyesindeki Sudanlı gönüllüler, sabit yemek noktalarına gidemeyen ihtiyaç sahiplerine ulaşmak amacıyla küçük bir araçla "seyyar aşevi" oluşturdu.

Yaklaşık 7 bin ailenin bulunduğu kampta yalnızca 25 gönüllü, sığınmacıların ihtiyaçlarına yetişmeye çalışıyor. Gönüllüler, özellikle yaşlılar, hastalar ve engellilerin sıcak yemek dağıtım noktalarına ulaşmakta zorlandığını fark ederek yemeği onların bulunduğu yerlere götürmeye başladı.

Seyyar aşevi ekibi gün doğmadan yemek hazırlıklarına başlıyor. Hazırlanan yemekler küçük araca yüklenerek kampın farklı bölgelerindeki çadırlara götürülüyor.

Gönüllüler, araçla her gün 50 ila 80 kişiye yemek ulaştırıyor. İhtiyaç sahiplerinin isimleri ve çadırlarının konumlarının kaydedildiği belirtilirken böylece özellikle hareket etmekte zorlanan kişilerin gözden kaçırılmaması amaçlanıyor.

Sığınmacıların bir diğer sorunu su

Kriyari Kampı'ndaki yaşam koşullarını ağırlaştıran en önemli sorunlardan biri de su sıkıntısı.

Sığınmacıların kullandığı az sayıdaki kuyunun mevcut nüfusa hizmet verecek kapasitede olmadığı, kuyulardan yararlanan kişi sayısının sığınmacıların gelişiyle yaklaşık 6 kat arttığı belirtiliyor.

Kadınlar ve çocuklar ailelerinin su ihtiyacını karşılamak için sıcak hava altında uzun mesafeler kat ediyor. Bazıları yürüyerek, bazıları ise eşeklerle su taşımaya çalışıyor.

Gönüllüler ise seyyar aşevinin çalışmalarını yakıt sıkıntısı, yemek hazırlamak için gerekli malzemelerin teminindeki zorluklar ve kampın bazı bölgelerindeki çadırlara ulaşım sorunlarının olumsuz etkilediğini belirtiyor.

Çad'da yaklaşık 943 bin Sudanlı sığınmacı

Sudan'da Nisan 2023'te başlayan savaş, milyonlarca kişinin yerinden edilmesine yol açarken komşu Çad, çatışmalardan kaçan Sudanlıların sığındığı başlıca ülkelerden biri oldu.

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliğinin (BMMYK) 17 Ağustos 2026 tarihli verilerine göre, Nisan 2023'ten bu yana Çad'a geçen Sudanlı sığınmacıların sayısı 942 bin 954'e ulaştı. Bunların 939 bin 849'unun kayıt işleminin tamamlandığı veya ön kaydının yapıldığı bildirildi.

Sığınmacıların büyük bölümü Çad'ın doğusundaki Vadi Fira, Vadi, Sila ve Doğu Ennedi bölgelerinde bulunuyor.

Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ise Çad'a ulaşan toplam kişi sayısının 1,32 milyonu aştığını, bunların 400 binden fazlasının ülkelerine geri dönen Çadlılardan oluştuğunu belirtiyor.

BMMYK ve Dünya Gıda Programı (WFP), 9 Nisan 2026'da yaptıkları ortak açıklamada, Çad'daki 1 milyondan fazla Sudanlı sığınmacının gıda, su, barınma, koruma ve sağlık hizmetlerinde ciddi kesintilerle karşı karşıya olduğu uyarısında bulunmuştu.

Kuruluşlar, yardım programlarının sürdürülebilmesi için 428 milyon dolarlık finansman açığının kapatılması gerektiğini bildirmişti. BMMYK, mevcut kaynaklarla her 10 sığınmacıdan yalnızca 4'üne yardım ulaştırılabildiğini ve yaklaşık 80 bin ailenin barınma imkanından yoksun olduğunu açıklamıştı.

WFP'nin ise finansman yetersizliği nedeniyle sığınmacıların büyük bölümüne yönelik gıda yardımını yarı yarıya azaltmak zorunda kaldığı belirtiliyor.

Kriyari Kampı'ndaki seyyar aşevi, uluslararası yardımların yetersiz kaldığı bir ortamda, en savunmasız sığınmacılara ulaşmaya çalışan yerel gönüllülerin dayanışma çabasının simgesi haline geliyor. (İLKHA)