Çin Başbakanı Li: "Çin, dünyadaki en büyük ikinci, Almanya ise Avrupa’daki en büyük ekonomiye sahip"

Almanya Başbakanı Olaf Scholz ile görüşme gerçekleştirdikten sonra ortak basın toplantısında konuşan Çin Başbakanı Li Keqiang, "Çin, dünyadaki en büyük ikinci, Almanya ise Avrupa'daki en büyük ekonomiye sahip" dedi.

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Almanya-Çin arasındaki ticari ilişkiler başta olmak üzere ikili ve bölgesel konuları ele almak için Çin'in başkenti Pekin'e günübirlik ziyaret gerçekleştiriyor. Covid-19 salgının başlamasından bu yana Çin'i ziyaret eden ilk G7 lideri olan Olaf Scholz, temasları çerçevesinde Çin Başbakanı Li Keqiang ile bir araya geldi. Görüşmenin ardından Scholz ile ortak basın toplantısı düzenleyen Li, dünyanın içinde bulunduğu karmaşık durumda, Çin ile Almanya'nın sağlam ve istikrarlı ilişkiler kurmasının, dünyaya iki ülkenin çok taraflılığı savunduğu mesajını vereceğini dile getirdi. Scholz ile özellikle ticaret alanındaki işbirliğini ele aldıklarına işaret ederek, iki tarafın piyasalarının karşılıklı olarak açılması için çalışılacağını belirten Li, "Çin, dünyadaki en büyük ikinci, Almanya ise Avrupa'daki en büyük ekonomiye sahip" dedi.

Bölgedeki barış ve istikrarla ilgili endişelere değinen Scholz ise, "Tek Çin" politikasına bağlı olduklarını ifade etti. Scholz, Tayvan'ın statükosundaki herhangi bir değişikliğin barışçıl yollarla veya karşılıklı anlaşılarak gerçekleşmesi gerektiğini söyledi. Scholz ayrıca, açıklamasında Xi'e Pekin'in Rusya üzerindeki etkisini kullanma çağrısı yaptığını da belirtti.

"Nükleer silahların kullanılmasına ve kullanılması tehdidine ortaklaşa karşı çıkmalıyız"

Almanya Başbakanı Scholz, Çin Başbakanı Li ile görüşmesi öncesinde Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile bir araya gelmişti. İkilinin görüşmesine dair detaylar ortaya çıkmaya başladı. Çin'in Almanya ile birlikte Çin-Almanya ve Çin-AB ilişkilerinin gelişmesini teşvik etmeye hazır olduğunu belirten Xi, Çin ve Almanya'nın birbirine saygı duyarak karşılıklı temel çıkarları gözetmesi gerektiğine dikkat çekti. Tarafların "ortak çıkar paydasını" büyütmeye devam etmesinin öneminin altını çizen Xi, "Yeni enerji, yapay zeka ve dijitalleşme gibi yeni alanlardaki işbirliğinin dinamizmini artırmalıyız. Çin, Almanya ve AB ile havacılık alanındaki işbirliğini derinleştirmeyi, Covid-19 salgınıyla mücadele konusunda fikir alışverişi ve işbirliğinde bulunmayı istiyor" dedi. Xi, Almanya ve AB ile iklim değişikliğiyle mücadele ve gıda güvenliğini koruma gibi müşterek sorunlar üzerinde birlikte çalışmaya hazır olduklarını da belirtti. Uluslararası toplumun, Ukrayna krizini barışçıl bir şekilde çözmeye yönelik tüm çabaları desteklemesi gerektiğine de işaret eden Xi, tarafları makul ve ölçülü davranmaya, en kısa sürede doğrudan diyalog kurarak müzakerelerin başlaması için uygun koşullar oluşturmaya çağırdı. Ukrayna ile Rusya arasındaki nükleer silah kullanımına dair iddialar ile ilgili de konuşan Xi, "Nükleer silahların kullanılmasına ve kullanılması tehdidine ortaklaşa karşı çıkmalıyız" açıklamasında bulundu.

Almanya Başbakanı Scholz ise ekonomik küreselleşmeyi desteklediklerini ve Çin'den "kopmaya" karşı olduklarını dile getirerek, ekonomi, ticaret ve yatırım alanlarındaki işbirliği derinleştirmeyi arzuladıklarını ifade etti. Görüşmede, Rusya ile Ukrayna arasındaki kriz konusunda da fikir alışverişinde bulunuldu.

Öte yandan, Scholz'un heyetinde Alman biyoteknoloji şirketi BioNTech'in kurucu ortağı Prof. Dr. Uğur Şahin'in de yer alması, Çin'de BionTech aşılarının kullanılmaya başlanmasına dair bir anlaşma yapılma ihtimalini de gündeme getirdi. Çin anakarasında sadece yerli aşıların kullanımına onay verilmişti.

Ziyarete itirazlar vardı

Ziyarete Scholz'un genel başkanı olduğu Sosyal Demokrat Parti'nin (SPD) koalisyon ortakları Hür Demokrat Parti (FDP) ve Yeşiller Partisi'nden itirazlar gelmişti.

Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock ziyaret öncesinde yaptığı açıklamada, ziyaretin tarihine Scholz'ün kendisinin karar verdiğine işaret ederek Almanya'nın Çin'e dönük "daha iddialı" bir yeni strateji geliştirmesi gerektiğini söylemişti. Baerbock, "Küreselleşmiş bir dünyada Çin'den kopamayız, ancak Çin aynı zamanda sistemik bir rakip" demişti. Alman basınında ise Almanya'nın enerji bağımlılığı konusunda Rusya ile ilişkilerinde yaptığı hatayı Çin ile ticaret alanındaki ilişkilerinde yapmaması gerektiği belirtilmişti.

Almanya-Çin ticari ilişkileri

İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2021 yılında 238.9 milyar dolara yükselmişti. Bunun yanı sıra Alman hükümeti, ziyaretten bir hafta önce koalisyon ortaklarının itiraz ve endişelerine rağmen Hamburg limanındaki üç terminalden birinin yüzde 24.9'luk hissesini Çinli gemicilik ve lojistik şirketi Cosco'ya sattı. Alman hükümetini oluşturan Sosyal Demokrat Parti (SPD), Hür Demokrat Parti (FDP) ve Yeşiller Partisi, yatırımın onaylanması konusunda bölünmüştü. Başbakan Olaf Scholz satışın gerçekleşmesini desteklerken, Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock ve Ekonomi İşleri ve İklim Koruma Bakanı Robert Habeck Çin'in yatırımına karşı çıkmıştı.

Ziyaret öncesinde Frankfurter Allgemeine Zeitung ve Politico gazetelerinde Scholz'un imzasını taşıyan makale de yayımlanmıştı. Scholz, ziyaret gerekçelerinin haklılığını savunduğu makalesinde selefi Angela Merkel'in 3 yıl önceki Çin ziyaretinden bu yana dünyada Covid-19 salgını ve Rusya'nın Ukrayna'ya açtığı savaş gibi büyük değişikliklerin yaşandığına işaret etmişti. Scholz, "Çin değişirken, Çin ile ilişki kurma yolumuz da değişmeli" ifadelerini kullanmıştı.

Alman hükümeti sözcüsü de geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, Almanya'nın Çin'e piyasasını Avrupalı şirketlere açması konusunda baskı yapacağını ve Çin liderleriyle insan hakları konusunu ele alacağını kaydetmişti.